portret

Michel in de voetsporen van Van Rompuy

Tien jaar na Herman Van Rompuy heeft België weer een Europese topjob te pakken. In navolging van zijn christendemocratische voorganger mag ontslagnemend premier Charles Michel de komende jaren de voorzittershamer hanteren tijdens de Europese toppen van staatshoofden en regeringsleiders.

Charles Michel (MR) was al de jongste premier van België, hij wordt nu ook de jongste voorzitter van de Europese Raad sinds die functie tien jaar geleden in het leven werd geroepen. Michel (43) haalde zijn licentiaat in de rechten aan de ULB en de Universiteit van Amsterdam. Hij wachtte het einde van zijn studies niet af om zijn eerste stappen in de politiek te zetten. In 1994 - hij was toen amper 18 jaar - raakte Michel verkozen als provincieraadslid in Waals-Brabant.

Vijf jaar later maakte Michel als jongste lid van het halfrond zijn entree in de Kamer. Zijn loopbaan kende een steile vlucht toen partijvoorzitter Daniel Ducarme (MR) hem in oktober 2000 naar Namen stuurde om er Jean-Marie Sévérin op te volgen als minister van Binnenlands Bestuur en Ambtenarenzaken in de Waalse regering. In 2004 schoof de PS de MR aan de kant in het Waals en het Brussels Gewest en de Franse Gemeenschap, maar drie jaar later maakte Michel alweer zijn intrede in de federale regering Verhofstadt III, waar hij bevoegd werd voor Ontwikkelingssamenwerking.

Plots premier

Vanaf 2011 zou Michel zich volop profileren als partijvoorzitter van de Franstalige liberalen. Vanuit die positie manoeuvreerde hij zich in de frontlinie voor de regeringsvorming in 2014. Op 22 juli stuurde koning Filip Michel samen met Kris Peeters (CD&V) in zee om een federale regering te smeden. Aanvankelijk ging iedereen ervan uit dat Peeters premier zou worden. De verrassing was compleet toen CD&V plots al haar eieren in het mandje van Marianne Thyssen legde voor de job van Europees commissaris en Peeters daardoor de sleutel van de Wetstraat 16 door zijn handen zag glippen. Daardoor kwam het premierschap bij de liberale familie, en uiteindelijk Charles Michel, terecht.

Zo werd Michel op zijn 38ste de jongste Belgische premier ooit. Een premier aan het hoofd van een onuitgegeven coalitie tussen drie Vlaamse partijen (CD&V, N-VA en Open VLD) en maar één Franstalige partij, de MR. Die coalitie, ook de kamikazecoalitie of Zweedse coalitie genoemd, reed op zijn zachtst gezegd een hobbelig parcours. De regering wilde een sociaaleconomische herstelregering zijn met als motto 'jobs, jobs, jobs', maar die ambitie werd vaak overschaduwd door interne twisten. Dat de regering de bijnaam 'kibbelkabinet' kreeg, is geen toeval. Eind 2018 was er dan de ruzie te veel. Uit onvrede met het VN-migratiepact stapte de coalitiepartner N-VA uit de regering.

Het was in 2014 ook uitkijken of de aanwezigheid van de N-VA in de federale regering het traditioneel pro-Europese beleid van België zou bijsturen. De Vlaams-nationalisten hadden zich net aan de Britse Conservatieven gelieerd, maar premier Michel bleef zich internationaal volop profileren als een overtuigde Europeaan, die ons land 'in de cockpit' van de Europese besluitvorming wou manoeuvreren. Zelf omschrijft hij zich als een 'geëngageerde, maar geen naïeve en goedgelovige Europeaan'.

Woede

Michel deed zich een eerste keer opmerken toen hij in de lente van 2015 zijn woede ventileerde over een informeel onderonsje tussen Frankrijk en Duitsland over de Griekse crisis. 'De Belgische regering heeft Frankrijk noch Duitsland een mandaat gegeven om in haar naam te onderhandelen.'

In de herfst van 2016 trad Michel opnieuw op het voorplan op het Europese toneel, maar ditmaal in een minder comfortabele positie. De premier moest alle zeilen bijzetten nadat de Waalse regering de ondertekening van het Europees-Canadese vrijhandelsverdrag blokkeerde en de Belgische constructie een mal figuur sloeg in de internationale pers. Uiteindelijk werd de crisis met een intern Belgisch compromis bezworen. Zo niet 'zou de schade omvangrijk geweest zijn voor het Europees project en voor België', zei  Michel later.

Michel en de Franse president Emmanuel Macron. ©EPA

Merkel en Macron

Michel onderhield altijd goede relaties met de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Toen Emmanuel Macron met een uitgesproken Europees programma president van Frankrijk werd, vond de Belgische premier ook in Parijs een grote bondgenoot. Michel steunde meermaals de ambitieuze hervormingen van Macron voor het Europese project, dat na het traumatiserende brexitreferendum en de opkomst van het populisme een 'nieuw elan' nodig had en dringend zijn meerwaarde moest tonen met concrete resultaten op domeinen als de eurozone, migratie en defensie.

De voorzitter van de Europese Raad heeft als belangrijkste opdracht de Europese toppen voor te bereiden en compromissen te smeden tussen de 28 lidstaten. Zijn rol als Europees 'bruggenbouwer' probeerde Michel vorig jaar al eens uit, toen de liberaal een tiental staatshoofden en regeringsleiders uit alle windrichtingen en politieke partijen ontving voor een onuitgegeven diner op Hertoginnedal. Michel wurmde zich nog verder in het zenuwcentrum van de Europese besluitvorming toen hij dit voorjaar samen met de Nederlandse premier Mark Rutte werd aangeduid als liberale onderhandelaar voor de verdeling van de Europese topjobs. 

Hij heeft er nu zelf een te pakken. Het mandaat van zijn voorganger Donald Tusk verstrijkt op 1 december. Michel zal meteen aan de bak mogen. Er is niet alleen de brexit die tegen eind oktober zijn beslag moet kennen. Tegen het einde van het jaar moeten de lidstaten het eens raken over de verdeling van honderden miljarden euro's in de meerjarenbegroting van 2021 tot 2027. Dat is een titanenwerk dat ook zijn Belgische voorganger slapeloze nachten heeft gekost.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud