Advertentie

Nieuwe premier Zweden dient alweer ontslag in na vertrek coalitiepartner

Magdalena Andersson is de eerste vrouwelijke premier van Zweden. ©AFP

Magdalena Andersson, de eerste vrouwelijke premier van Zweden, biedt op de dag van haar benoeming alweer haar ontslag aan. Haar minderheidsregering kreeg geen steun voor de begroting en verloor de steun van haar groene coalitiepartner.

Een overtuigende verkiezing was het niet voor Zwedens eerste vrouwelijke premier. Slechts 117 parlementsleden in de Riksdag stemden voor de sociaaldemocrate Magdalena Andersson. 174 parlementsleden stemden tegen haar en 57 onthielden zich. Brede steun kan je dat niet noemen, maar Andersson had er genoeg aan. Alleen een meerderheid aan tegenstemmen had haar premierschap in de weg kunnen zitten.

De 54-jarige Andersson, die sinds 2014 minister van Financiën was, volgde haar partijgenoot Stefan Löfven op. De timing van Anderssons verkiezing is symbolisch: honderd jaar nadat een vrouw in Zweden voor het eerst haar stem had uitgebracht, zit er straks voor het eerst een vrouw op de stoel van de eerste minister.

Begroting

Maar veel tijd om daarbij stil te staan had Andersson niet. Meteen werd ze geconfronteerd met een politieke crisis over de begroting. Andersson slaagde er niet in genoeg steun te vinden van de oppositie om de begroting van de regering goed te keuren. Die van de oppositie kreeg wel voldoende steun in het parlement. Haar kabinet moest de begroting van de oppositie uitvoeren.

Andersson had al rekening gehouden met dat scenario en zei vooraf dat ze 'kon leven' met de begroting van de oppositie. 'Toch was dit een bizarre situatie, die niet wenselijk is in een parlementaire democratie', zegt politicoloog Nicholas Aylott van Södertörn University. 'Het is niet de eerste keer dat dat gebeurt. De Zweedse politiek is al jaren instabiel.'

De centrumpartij wilde een brug zijn tussen links en rechts, maar is daarin gefaald.
Nicholas Aylott
Politicoloog Södertörn University

Volgens Aylott komt dat door de opkomst van de extreemrechtse partij Zweden-democraten (SD). Zij braken in 2011 door in het parlement, later dan in veel andere landen. 'Dat schudde de traditionele verhoudingen door elkaar', zegt Aylott. 'De Zweedse politiek was voordien vrij rigide verdeeld in twee blokken: links en rechts. Dat is met de opkomst van het SD veranderd.'

Westers probleem

Andere westerse democratieën kampen met hetzelfde probleem. Aylott: 'Je ziet ook in België, Nederland of Duitsland dat het moeilijk is om coalities te vormen, omdat er meer breuklijnen zijn. Vroeger zat je partij in het linkse of rechtse blok. Nu kan je binnen zo'n blok ver uit elkaar liggen qua standpunten over nationale identiteit en criminaliteit.'

Nadat het parlement de centrumlinkse begroting van de regering-Andersson had afgekeurd, maakte de groene coalitiepartner bekend dat ze uit de regering stapt.

Bovendien weegt de mislukking van de Zweedse centrumpartij op de politieke instabiliteit in het land. Aylott: 'Die wilde een brug zijn tussen links en rechts, maar is daarin gefaald. Ze onthoudt zich telkens bij een stemming en verleent daardoor de facto steun aan de premier, maar niet aan haar begroting.'

Impasse groeit

Woensdagavond is de politieke impasse alleen groter. Nadat het parlement de centrumlinkse begroting van de regering-Andersson had afgekeurd, maakte de groene coalitiepartner bekend dat ze uit de regering stapt. Daarop bood Andersson haar ontslag aan. Ze is bereid zich opnieuw te laten benoemen en steun te vragen voor een sociaaldemocratische minderheidsregering met één partij, zonder de groenen.

Aylott vindt dat het tijd is voor nieuwe verkiezingen. 'Geen enkele partij wil dat, omdat de verkiezingen van september 2022 zouden moeten doorgaan', zegt hij. 'Maar op deze manier zal de rust niet terugkeren.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud