nieuwsanalyse

Nissan doet brexitalarmen afgaan

De Nissan-fabriek in Sunderland ©REUTERS

Dat Nissan, ooit het trotse symbool van Margaret Thatchers Europabeleid, een investering in Sunderland annuleert, moet volgens de Britse minister van Economie 'een alarmsignaal' doen afgaan.

Heel slecht nieuws en uiteraard een ontgoocheling. Met die woorden reageerde Greg Clark, de Britse minister van Economie, maandag op het nieuws dat het Japanse Nissan dan toch niet zijn X-trail-terreinwagens in het Noord-Engelse Sunderland zal produceren. Clark legde aan Financial Times uit dat het topmanagement van Nissan hem heeft gezegd dat een 'no deal brexit' een schaduw over hun toekomst in het Verenigd Koninkrijk zou werpen.

Nissan zei zondag al dat ook andere redenen spelen, zoals de dalende vraag naar dieselwagens. 'Hoewel we deze beslissing nemen om zakelijke redenen, helpt de aanhoudende onzekerheid over de toekomstige relatie tussen de EU en het VK bedrijven zoals het onze niet om toekomstplannen te maken.'

Zes weken onderweg

Clark vraagt premier Theresa May daarom eindelijk een plan voor te leggen dat een 'no deal brexit' eind maart uitsluit. Hij legt uit dat het zes weken duurt om vanuit Japan auto's of onderdelen te verschepen naar het Verenigd Koninkrijk. Bedrijven uit landen als Japan en Zuid-Korea - die beide een vrijhandelsakkoord met de EU hebben - weten dus niet of de goederen die ze de komende weken naar het VK verschepen nog douanevrij aankomen. Vorige week trad een nieuw handelsverdrag tussen de EU en Japan in werking.

May wordt deze week terug in Brussel verwacht, waar ze de staatshoofden en regeringsleiders van de EU27 wijzigingen zal vragen aan de brexitdeal. Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad, heeft al laten weten dat die er niet komen.

Thatcher

Nissan staat symbool voor hoe het VK de Europese Unie ziet. De fabriek in Sunderland, waar een kleine 7.000 mensen werken, werd in 1986 plechtig geopend door toenmalig premier Margaret Thatcher. De troef die ze uitspeelde, was net dat het Verenigd Koninkrijk lid was van de Europese Unie. Ze verkocht haar land als een plek met een positief businessklimaat, dat tegelijk de 'gateway to Europe' was. 

Nissan maakt in Sunderland een half miljoen wagens per jaar. Het is de belangrijkste fabriek van de Britse autosector, die alles samen goed is voor 800.000 jobs.

Enkele jaren na Nissan opende ook Toyota een fabriek in het VK om de Europese markt te bedienen.

Toch groeide in en rond Sunderland het anti-EU-gevoel, omdat Labour staatssteun voor de fabriek wilde, wat volgens de Europese verdragen niet mag. In Noord-Engeland stemde een grote meerderheid voor de brexit, wellicht vanuit de veronderstelling dat de grootste werkgever van de regio er wel zou bij varen. Een harde brexit zou de regio bijzonder hard treffen, leren overheidsrapporten.

May

Net daarom was het vlak na het brexitreferendum cruciaal voor de Britse regering om Nissan in Sunderland te houden, als bewijs dat het VK zich zou heruitvinden als handelsnatie. May beloofde Nissan - toen nog geleid door de ondertussen in Japan opgesloten Carlos Ghosn - dat het een tariefvrije toegang zou behouden tot de Europese Unie.

Daarmee stelde ze dat haar regering ofwel het VK in de interne markt zou houden ofwel de regels van de Wereldhandelsorganisatie zou schenden. Die laatste bepalen dat je alleen maar douanetarieven kan verlagen of annuleren in een verdrag, en niet via eenzijdige beslissingen. Nissan besliste na de belofte van May zijn 4x4, de X-Trail, in Sunderland te bouwen.

De Nissan-fabriek in Sunderland ©AFP

Wat May Ghosn destijds precies heeft beloofd, is niet duidelijk. Sommigen vermoeden dat ze zich ertoe heeft verbonden toch een douane-unie met de EU te sluiten. Officieel wil de Britse regering dat niet, omdat het betekent dat ze de controle over haar eigen grenzen en dus de migratie niet herovert, wat botst met de belofte van de brexit 'to take back control'. De brief aan Nissan is confidentieel, zegt Downing Street.

Clark

Dat Nissan nu zijn investering in Sunderland annuleert, verhoogt de druk om de brief bekend te maken. Volgens Greg Clark vertelde de Nissan-top - ondertussen dus zonder Ghosn - hem dat hun beslissing 'een waarschuwing' is over de brexit. Theresa May maakte maandag bekend dat ze een werkgroep de taak heeft gegeven over een brexitplan B na te denken.

 

Nissan vergadert dinsdag over nieuwe topman

Autobouwer Nissan houdt dinsdag een raad van bestuur waar beslist zal worden over een een nieuwe topman. Dat melden Japanse media.

De Franse constructeur Renault, die in een alliantie zit met Nissan en Mitsubishi, heeft de eigen voorzitter, Jean-Dominique Senard, naar voor geschoven. De keuze voor Senard zal wel nog bekrachtigd moeten worden door de aandeelhouders, tijdens een bijzondere algemene vergadering die gepland is in april.

De aandeelhouders zullen in april ook moeten stemmen over het ontslag van Carlos Ghosn en zijn rechterhand Greg Kelly. Beiden werden uit hun functies ontheven kort nadat ze op 19 november in Tokio werden opgepakt, op verdenking van finacieel gesjoemel. Ze houden formeel hun directeurstitel echter tot de aandeelhouders hun fiat gegeven hebben voor hun ontslag.

De huidige nummer één van Nissan, Hiroto Saikawa, noemde Senard tijdens een recente persconferentie ‘een man met wie men kan praten’. De arrestatie van Ghosn heeft de verhoudingen tussen Nissan en hoofdaandeelhouder Renault bemoeilijkt - de arrestatie kwam er na een intern onderzoek van de Japanse autobouwer. De resultaten van dat onderzoek werden bezorgd aan het Japanse gerecht. Ghosn zelf had het vorige week donderdag over een "valstrik", en noemde zich slachtoffer van "verraad".

Zelfs nadat Ghosn werd aangehouden in Japan, heeft Renault zijn topman niet op straat gezet, maar hij kondigde zelf aan op te stappen als CEO nadat zijn vraag om een vrijlating onder borg verschillende keren geweigerd werd. Hij werd twee weken geleden opgevolgd door Senard, en Thierry Bolloré werd benoemd tot CEO.

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud