Noodplannen moeten brexitfiasco temperen

Europees brexitonderhandelaar Michel Barnier bij het verlaten van een overlegronde met de Britten in Londen. ©REUTERS

Terwijl Londen naar hartenlust spint over een sinterklaasakkoord en goochelt met overgangsregelingen, is het in Brussel pessimisme troef over een deal met de Britten. De lidstaten smeken om noodplannen om een brexitfiasco te temperen.

'Er valt vandaag nog geen peil op te trekken of er een akkoord komt met Londen of niet.' Dat zei Europees Commissievoorzitster Ursula von der Leyen woensdag in het Europees Parlement. De toon van von der Leyen verraadt het pessimisme over een goede afloop van de onderhandelingen over een samenwerkingsakkoord met het Verenigd Koninkrijk.

Die gesprekken zitten al ver in de blessuretijd. Over vijf weken vertrekt het Verenigd Koninkrijk definitief uit de Europese interne markt en douane-unie. Over de drie knelpunten - visserij, eerlijke concurrentie en een geschillenregeling - wordt de vooruitgang uitgedrukt in millimeters.

Wil Boris of niet?

Europa schoof de voorbije weken de eigen deadlines telkens weer op. Von der Leyen nam de touwtjes intussen mee in handen en overlegde al meermaals met de Britse premier Boris Johnson. Maar het blijft koffiedik kijken of Johnson bereid is een compromis te sluiten. De Britse premier is nu eenmaal niet zo standvastig als sommige van zijn voorgangers.

Wel zeker is dat Londen de tikkende klok ten volle uitspeelt tegen Europa en intussen mirakeloplossingen spint bij de vleet, zoals het idee dat er in het weekend van 6 december wel een deal van de tafel zal rollen. Er is ook gegoochel over een 'voorlopig akkoord' voor de visserij, dat periodiek kan worden herzien of herbevestigd.

De vrije vertaling van die spinsels is minder fraai. Hoewel de visserij amper staat voor 0,1 procent van het Britse bruto binnenlands product, gebruikt Londen de toegang tot de Britse viswateren als dé hefboom om een maximale toegang tot de Europese markt te behouden. Tegelijk willen de Britten de handen vrij houden om eigen normen te hanteren in plaats van tegen de Europese regels aan te schurken.

Vangnet nodig

Londen speelt ook het idee van extra onderhandelingsruimte uit: een verlenging van het status-quo voor de handel tot na de deadline van 1 januari. Daarvoor bestaat geen enkele rechtszekerheid.

Paniek is er nog niet. 'We zijn voorbereid op alle scenario's', zei premier Alexander De Croo (open VLD) vorige week op de Europese top. Intussen vragen veel hoofdsteden zich af of het zin heeft nog langer te wachten op Johnson. De EU-ambassadeurs bekijken vrijdag of bijgestuurd moet worden. En of het overleg met Londen voortgezet wordt.

We zijn voorbereid op alle scenario's.
Alexander De Croo
Belgisch premier

Dat laatste is zeker. Europa wil de stekker er niet zelf uittrekken. Maar de druk om bij te sturen neemt wel toe. Samen met de Franse president Emmanuel Macron drong De Croo vorige week al aan op noodmaatregelen: een vangnet om de impact van een brexit zonder akkoord te verzachten voor de hardst getroffen sectoren. Zonder een akkoord kunnen Europese vliegtuigen niet meer landen in Londen en hebben vrachtwagens gewoon niet de nodige licenties om hun waar naar het VK te brengen.

Tot hiertoe pleitte brexitonderhandelaar Michel Barnier voor een tactisch spel: een vangnet creëren zou de tegenstanders van een akkoord in Londen extra munitie geven en de stimulans voor verder praten ondermijnen. De verwachting is dat die noodplannen nu toch snel op tafel komen. Ook voor die plannen is in een recordtijd de goedkeuring nodig van de lidstaten en het Europees Parlement. Een eerste voorstel dat de veiligheid van het Eurostar-spoorwegverkeer regelt, kan er al snel zijn.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud