Oostenrijkse kanselier kan aan tweede ambtstermijn beginnen

©EPA

Na goedkeuring van de Oostenrijkse groenen kan Sebastian Kurz, 'de jongste premier ter wereld', aan zijn tweede ambtstermijn beginnen. Hij neemt een groot politiek risico.

In Oostenrijk hebben Die Grünen tijdens een partijcongres het licht op groen gezet voor een regeringscoalitie met de conservatieve ÖVP van premier Sebastian Kurz. Een overweldigende meerderheid van 93,18 procent van de 276 afgevaardigden gaf zaterdag zijn fiat, waarmee het laatste obstakel voor de eerste regeringsdeelname van de groene partij uit de weg is geruimd.

Dinsdag legt de nieuwe Oostenrijkse regering de eed af bij president Alexander Van der Bellen. Dan kan Sebastian Kurz aan zijn tweede ambtstermijn beginnen. De jongste premier ter wereld, hij wordt 34 in augustus, vertoont op zijn minst grote politieke elasticiteit, want voordien regeerde hij 18 maanden met de extreemrechtse FPÖ.

Voor beide partijen is de alliantie van de ÖVP van Kurz en Die Grünen een groot politiek risico. Kurz blijft mikken op zijn favoriete thema, het terugdringen van illegale immigratie, de milieupartij mag haar kaarten op tafel leggen voor de bestrijding van de klimaatcrisis. De krachtverhoudingen in de nieuwe Oostenrijkse regering zijn wél erg duidelijk: de conservatieven hebben tien ministerportefeuilles, de groenen moeten met vier tevreden zijn.

Kurz is bezeten van politiek, in die mate dat hij er zelfs zijn universitaire studies voor liet vallen. Hij maakte dan ook razendsnel carrière bij de gezapige ÖVP. In 2013 schopte hij het tot minister van Buitenlandse Zaken. In 2015, in volle vluchtelingencrisis, sloot hij, zeer tegen de zin van de Duitse bondskanselier Angela Merkel, de route uit de Balkan af.

Populair

Het harde standpunt maakte hem populair in Oostenrijk. In 2017 nam hij de controle over de ÖVP en later dat jaar won hij de verkiezingen. Als bondskanselier ging hij in zee met de extreemrechtse FPÖ. Via dat pact kon hij voluit gaan voor een hard migratiestandpunt, maar ook een duidelijke anti-islamitische politiek voeren. Vorig jaar nog liet hij Turkse moskeeën sluiten nadat beelden waren opgedoken van kinderen die daar een soort militaire groet brachten.

Sebastian Kurz liet een journaliste een ‘officiële biografie’ schrijven. ‘Dit is geen boek, dit is een hagiografie’, spotte de Oostenrijkse krant Der Standard.

Toch was het de FPÖ zelf die zich in de gracht reed door het zogenaamde Ibiza-schandaal. Vicekanselier Heinz-Christian Sache sprak met een Russische dame, die zich uitgaf als gezant van een oligarch, over de toekenning van overheidsopdrachten in ruil voor de financiering van de electorale campagne. De affaire bracht de regering ten val.

Terwijl de FPÖ zwaar afgestraft werd bij de vervroegde verkiezingen in september 2019, werd Kurz alleen populairder. Hij bezorgde zijn partij een ruime zege en kon andermaal rustig kiezen welke partij hij ten dans zou vragen. Tot verrassing van velen koos hij voor de groenen.

Argusogen

De Oostenrijkse coalitie zal met argusogen gevolgd worden. Voor het eerst zal een land bestuurd worden door deze krachtenbundeling. Sommigen zien er zelfs een voorafspiegeling van de volgende Duitse coalitie in.

Kurz schuwt enig populisme niet en onder zijn voorzitterschap is de ÖVP duidelijk naar rechts opgeschoven. De Oostenrijkse groenen zijn duidelijk een linkse partij. De politieke tegenstellingen zijn niet op een klassieke manier opgelost. Beide partijen zochten een minimaal compromis, volgens Kurz werden gewoon de sterke punten van beide partijen ‘geselecteerd’. Dat diende als basis voor de coalitie.

Politiek bezeten. In 2009 wordt Sebas tian Kurz voorzitter van de jongeren afdeling van de ÖVP. Van 2010 tot 2011 is hij gemeenteraadslid. In 2011 gaat hij landelijk en wordt hij staatssecretaris van Integratie. Van 2013 tot 2017 is hij minister van Buitenlandse Zaken, het politieke opstapje naar het kanselierschap.

IJdel. Kurz is ijdel. Hij staat graag in de schijnwerpers. Hij ontwijkt stevige kritiek. Hij doet zich graag voor als een jonge rebel, wat ook in de zogenaamde officiële biografie van de man staat. De biografie werd op hoongelach onthaald omdat ze de waarheid vaak geweld aandoet. Dat neemt niet weg dat Kurz zeer populair is.

Rechtse koers. Onder zijn leiderschap ging de ÖVP een uitgesproken rechtse koers varen, zeker voor illegale immigratie. Kurz is ook een scherpe tegenstander van de politieke islam en aarzelde niet om na enkele incidenten Turkse moskeeën te sluiten. Dat beleid bezorgde hem een klinkende overwinning bij de vervroegde verkiezingen in september 2019.

Politiek wendbaar. De kanselier is politiek erg wendbaar. Na een coalitie met extreemrechts heeft hij nu een coalitie gesmeed met Die Grünen, geheel aan de andere kant van het politieke spectrum. Dat is niet zonder risico, maar volgens analisten is Kurz soepel genoeg om zulke bochten te nemen. Duidelijk is dat hij zich niet laat opsluiten in de traditionele politieke hokjes.

 

Het valt te bezien of de combinatie in de smaak valt. Kurz moet zijn aanhangers overtuigen dat hij de harde migratielijn aanhoudt, Die Grünen moeten hun aanhang overtuigen dat er effectieve maatregelen komen om de klimaatcrisis te bestrijden. Voor de groenen, die fel tegen de vorige coalitie gekant waren, betekent regeringsdeelname eveneens een grote politieke bocht. Kurz moet erop toezien dat de klimaatmaatregelen een deel van zijn kiezers niet vervreemden. Maar de kanselier belooft dat het verstandshuwelijk een ‘stabiele en operationele’ coalitie oplevert.

'Stille kanselier'

Kurz bevestigt zo zijn excentrieke reputatie als kanselier. Hij kreeg als bijnaam ‘stille kanselier’, omdat hij meestal alle kritiek op hem en zijn beleid van zich laat afglijden. Negeren eerder dan reageren.

De man is ook erg ijdel en liet een journaliste een ‘officiële biografie’ schrijven. ‘Dit is geen boek, dit is een hagiografie’, spotte de Oostenrijkse krant Der Standard. Op Twitter werd onder de hashtag #FiftyShadesOfKurz ook met het boek gelachen. Het Duitse blad Der Spiegel had het droogweg over de ‘zonnekanselier’, naar analogie met de zonnekoning.

Kurz schrijft zich in in een nieuwe Europese stroming van jonge politieke leiders die, met lak aan oude politieke gewoontes, voor onverwachte politieke oplossingen kiezen. De Franse president Emmanuel Macron is zo iemand, maar ook in Denemarken, Finland, Ierland en Slovenië maken dertigers en veertigers de dienst uit. Die generatie politici weten het beste antwoord te geven op het algemene klimaat van populisme en wantrouwen tegenover de politiek. Zelfs als daar veel ideologische elasticiteit voor nodig is, zoals bij de Oostenrijkse kanselier.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud