Orbán riskeert hoogstens tijdelijke schorsing uit EVP

Een slanke Viktor Orbán (l.) begroet de toenmalige EVP-voorzitter Wilfried Martens in 2007. ©BELGA

Een regelrechte uitsluiting uit de Europese Volkspartij (EVP) zit er vandaag voor de Hongaarse premier Viktor Orbán niet in. Hij riskeert wel een tijdelijke schorsing met toezicht. De EVP moet kiezen tussen haar waarden en de macht van het getal.

Viktor Orbán komt zichzelf en zijn Fidesz-partij woensdag verdedigen voor de algemene vergadering van de Europese Volkspartij in Brussel. De keuze van de vergaderplek kan niet symbolischer: het Jozsef Antall-gebouw, genoemd naar de eerste Hongaarse premier na de val van het communisme. Antall, die in 1993 overleed, was een gerespecteerd christendemocraat. Orbán speelde een grote rol bij die omwenteling, toen nog als de grote liberale voorvechter.

Vandaag is Orbán uitgegroeid tot het enfant terrible van de EVP, met zijn pleidooien voor een ‘illiberale samenleving’, zijn autocratische aanvallen op de media en het gerecht en zijn grootschalige mediacampagnes. De postercampagne tegen Europees Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker was de druppel die voor enkele klassieke christendemocratische partijen de emmer deed overlopen. 13 partijen, waaronder CD&V, begonnen een procedure om Fidesz uit te sluiten. ‘Het tot nog toe bewandelde pad van dialoog en waarschuwingen leidt immers tot niets’, schreef CD&V-voorzitter Wouter Beke aan EVP-voorzitter Joseph Daul.

De voorbije weken bewoog de Hongaarse autocratische leider hemel en aarde om de bespreking van de uitsluitingsprocedure tegen zijn Fidesz te verhinderen. Tevergeefs. De bespreking is geagendeerd en iedere EVP’er die ertoe doet, is present. Ook de Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz en Annegret Kramp-Karrenbauer, de nieuwe topvrouw van de Duitse CDU, zullen er zijn.

Vanmiddag vergadert het presidium van de EVP om het draaiboek definitief vast te leggen. Europees commissaris voor Werk Marianne Thyssen (CD&V) zal de stelling van haar partij verdedigen dat het ‘genoeg is geweest’ met Orbán. ‘Dit gaat om waarden’, beklemtoont ze.

In de EVP groeit de controverse. 13 van de 57 partijen steunen de uitzetting van Fidesz, maar numeriek wegen die partijen niet sterk. Orbán geniet bovendien de steun van enkele geestesgenoten, onder wie de Sloveense ex-premier Janez Jansa en Hongaarse minderheidspartijen in omliggende landen in Oost-Europa. Jansa beschuldigt Juncker er zelfs van de hetze tegen Orbán opgezet te hebben.

Schorsing

Een uitsluiting is vandaag alvast niet aan de orde. Het meest waarschijnlijke scenario is een tijdelijke schorsing van vier tot zes maanden van Fidesz. Voor Orbán, die zich de voorbije jaren altijd uit hachelijke situaties kon redden met vage beloften en halve verontschuldigingen, lijkt dat nauwelijks een straf.

Voor iemand als Viktor Orbán is een ver nedering niet vanzelfsprekend.
wouter beke
voorzitter cd&v

Beke betwist dat: ‘Dit is een noodzakelijke eerste stap. Aanvaardt Viktor Orbán de voorwaarden die hem opgelegd worden? Voor zo iemand is zo’n vernedering niet vanzelfsprekend’, zegt hij. Bovendien gaan drie ‘wijzen’ erop toezien of de Hongaarse premier zich aan de voorwaarden houdt.

Niet toevallig is voormalig Europees Raadsvoorzitter Herman Van Rompuy een van hen. Van Rompuy geniet een enorm gezag in de EVP, aldus Beke. Omwille van de macht van het getal hield Van Rompuy de voorbije jaren, net als zijn andere EVP-collega’s, de kritiek op Orbán binnenskamers.

De kwestie-Orbán illustreert daarmee de evolutie van de EVP van een christendemocratische familie naar een pure machtspartij aan de rechterzijde. Het was voormalig premier Wilfried Martens (CD&V) die de deur naar de verruiming openzette met onder meer de Spaanse Partido Popular en Forza Italia van Silvio Berlusconi. Die verruiming betekende tegelijk de verwatering van het gedachtegoed.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect