Pessimisme over Brits brexitplan neemt toe

©Photo News

Tot woensdagavond geven de Europese en Britse onderhandelaars zich voor een doorbraak in het brexitoverleg. Maar het voorzichtige optimisme van eind vorige week brokkelt af.

Kan het nieuwe Britse plan voor douanecontroles in de Noord-Ierse havens wel werken? En zelfs als er een deal komt, krijgt de Britse premier Boris Johnson die dan verkocht in het parlement? Die twee vragen dempen het optimisme op en rond het Schumanplein over een nieuw brexitakkoord tussen Londen en de 27 EU-lidstaten.

Vrijdag kreeg Europees brexitonderhandelaar Michel Barnier het fiat van de 27 hoofdsteden voor gesprekken over een alternatief brexitplan. Zondagavond bleken die intensieve onderhandelingen nog ver van een doorbraak te staan. Toch wordt voort gepraat. De deadline is nu woensdagavond, de vooravond van de Europese top.

Er rest dus bijzonder weinig tijd. Een akkoord moet juridisch waterdicht zijn en het is niet zeker dat dat lukt voor de Europese top, erkent de Ierse minister van Buitenlandse Zaken Simon Coveney. Daar komt bij dat de Britten zich ingegraven hebben en niet bereid zijn tot concessies of verduidelijkingen.

De vrees is dat Noord-Ierland door het plan van Boris Johnson kan veranderen in een smokkelaarsnest met toegang tot de Europese markt.

Sinds vrijdag is geen vooruitgang in de onderhandelingen meer geboekt. Intussen stapelen de vragen en twijfels over de haalbaarheid van het Britse brexitplan zich op.

De Ierse grens blijft het gevoeligste punt. Johnson denkt een harde grens op het Ierse eiland te vermijden door Noord-Ierland een speciaal statuut te geven. Het zou deel uitmaken van de Britse interne markt en de douane-unie maar wel grotendeels de EU-regels blijven volgen.

Singapore aan de Theems

De controle van alle goederen zou in de Noord-Ierse havens gebeuren. Op de voor de Europese markt bestemde goederen zouden wel de Europese douaneprocedures en tarieven van toepassing zijn. Maar op sommige vragen komt geen afdoend antwoord. Wie zal die controle uitvoeren? Is er zekerheid over de finale bestemming van de goederen? Dreigt Noord-Ierland zo niet te veranderen in een smokkelaarsnest met toegang tot de Europese markt?

Queen leest ‘torymanifest’ voor

Met de traditionele protocollaire folklore is de 93-jarige koningin Elizabeth gisteren per koets naar het Britse parlement gereden om er de ‘Queen’s Speech’ voor te lezen. Zo opende ze een nieuw parlementair jaar en maakte ze de beleidsplannen van de Conservatieve premier Boris Johnson bekend.

In volle brexitcrisis liet Johnson nogmaals onderstrepen dat het Verenigd Koninkrijk op 31 oktober uit de EU stapt. Maar aangezien een deal zowel in Brussel als in Londen zeer moeilijk blijft liggen (zie hiernaast), lijken een nieuw uitstel van de brexit en nieuwe verkiezingen steeds waarschijnlijker te worden.

De oppositiepartijen verweten Johnson dan ook dat hij de Queen ‘een Conservatief verkiezingsmanifest’ liet voorlezen. De focus lag vooral op strengere migratiewetten, een hardere aanpak van misdaad en meer middelen voor onderwijs en gezondheidszorg. Stuk voor stuk zijn dat maatregelen waarmee de tory’s kiezers willen weglokken bij de traditionele eurosceptische arbeidersachterban van Labour, de grootste oppositiepartij.

In de peilingen scoren Johnsons Conservatieven, alle brexitchaos ten spijt, steeds beter. Ze zouden ruim 32 procent van de stemmen krijgen, terwijl Labour maar op 24 procent zou uitkomen.

Bovendien wil Johnson al een voorschot nemen op het toekomstige handelsakkoord met Europa. Anders dan zijn voorgangster Theresa May wil hij geen hechte relaties met Europa, maar enkel een tariefvrije toegang tot de markt. Van de Europese milieu-, sociale en fiscale normen wil hij af. Maar een vrijgeleide voor dat ‘Singapore aan de Theems’ zal Europa nooit geven.

Johnson wilde aanvankelijk ook een procedure om het Noord-Ierse Parlement te laten instemmen met de verlenging van het speciale statuut voor Belfast. Het idee is nu dat de Ieren en de Britten daarover bilateraal een oplossing zoeken. Maar ook die is nog niet in zicht.

Intussen keerden de Noord-Ierse unionisten van de DUP al hun kar. Ze twijfelen over de goedkeuring van Johnsons plan. Die twijfel besmet de harde brexiteers in de Conservatieve partij. En bij de socialisten van Labour wordt ferme druk uitgeoefend op de partijgenoten die zouden overwegen voor Johnsons deal te stemmen. Is het sop de kool wel waard als een slechte en hopeloos bureaucratische deal zelfs niet door het Britse parlement geraakt?

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect