Advertentie

Polen en Hongarije verstoren afscheidstop van Merkel

De Duitse kanselier Angela Merkel is in Brussel voor haar laatste Europese top. ©BELGA

Terwijl Angela Merkel op haar Europees afscheidsfeestje Europese eenheid preekt, geven Polen en Hongarije hun eigen interpretatie van democratie en rechtsstaat. Ook de Europese klimaatagenda moet er voor hen aan geloven.

Op haar 107de en laatste Europese top doet de Duitse bondskanselier Angela Merkel precies hetzelfde als in de crisissen van de voorbije 16 jaar: op de rem gaan staan. De Europese Raad valt twee dagen na een hoogoplopende discussie in het Europees Parlement tussen de Poolse premier Mateusz Morawiecki en Europees Commissievoorzitster Ursula von der Leyen over de systematische ondermijning van de rechtsstaat in Polen. Het recente arrest van het Poolse grondwettelijk hof dat de eigen grondwet primeert op de Europese rechtspraak werkt als brandversneller in het dispuut.

De essentie

  • De leiders van de EU-lidstaten houden de Poolse premier Mateusz Morawiecki een spiegel voor nu die Europese basisafspraken in vraag stelt.
  • De Hongaarse premier Viktor Orbán schaart zich achter Polen in de strijd tegen de macht van de Europese instellingen.
  • Polen en Hongarije gebruiken de discussie over de hoge energieprijzen om de Europese klimaatagenda te ontmantelen.

Een verdere escalatie van het conflict met Polen willen alle EU-leiders vermijden. Maar ze wilden wel een 'goed gesprek' met Morawiecki om hem duidelijk te maken dat het verkeerd afloopt als hij zo voortdoet. 'We gaan Polen stimuleren om de goede weg op te gaan', zei de Nederlandse premier mark Rutte. Zijn Belgische collega Alexander De Croo benadrukte dat 'wie van de voordelen van de club geniet zich ook aan de regels moet houden'.

De Croo noemde het een goede zaak dat de 36 miljard euro relancesubsidies voor Polen door de hetze feitelijk geblokkeerd zijn. Voor De Croo is 'de voorrang van het Europees recht nodig om alle burgers en bedrijven dezelfde rechten te geven'. Merkel reageerde donderdag op haar typische manier: het potje gedekt houden: 'Telkens opnieuw naar het Europees Hof van Justitie trekken tegen Polen zal het probleem niet fundamenteel oplossen.'

Orbán

Morawiecki, die in 1999, voor de toetreding van Polen tot de Europese Unie, nog een boek schreef waarin hij uitlegt dat de Europese wet boven de Poolse wet staat, blijft nu de omgekeerde stelling verdedigen. Het arrest van het politiek benoemde Poolse hof stelt niet alleen de basisartikelen voor Europese samenwerking in vraag, maar de redenering blinkt ook uit in vaagheid. Volgens de Duitse rechtsspecialist Alexander Thiele geeft het arrest de Poolse regering alle ruimte tot interpretatie om toekomstige arresten van het Europees Hof van Justitie en acties van de Europese Unie af te wijzen als ze niet verenigbaar zijn met de Poolse grondwet.

In 1999 schreef de Poolse premier Mateusz Morawiecki nog een boek waarin hij uitlegt dat de Europese wet boven de Poolse wet staat.

De Hongaarse premier Viktor Orbán, die het het in eigen land ook niet nauw neemt met de rechtsstaat, schaarde zich donderdag achter Morawiecki. Hoewel zijn ministers en Europese Parlementsleden mee onderhandelen over Europese wetgeving verwijt hij de Europese instellingen 'de rechten van nationale parlementen en regeringen te omzeilen en de verdragen te wijzigen'.

'Doodsbedreiging'

Met dezelfde nationalistische ijver begonnen Orbán en Morawiecki aan de discussie over de stijgende energieprijzen. Vooral over Europese maatregelen op langere termijn is er grote onenigheid. 'Zelfs Merkel is niet te vinden voor ketterse ideeën als een gezamenlijke aankoop van gas', monkelt een diplomaat.

Polen en Hongarije gebruikten het energiedebat voor een pleidooi om de strenge klimaatmaatregelen te dumpen. Polen wil meer uitstootrechten op de markt gooien om de CO2-prijs te drukken en meer te mogen uitstoten. Voor Orbán is de CO2-prijs voor verwarming en benzine die de Commissie voorstelde 'een doodsbedreiging voor de Europese middenklasse'.

De laatste familiefoto met Merkel en het kleurrijke afscheidsmenu van soupe pistou, zeebaars en frambozentaart mondde uit in nachtwerk.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud