Advertentie

Poolse premier beschuldigt Europa van chantage

De Poolse premier Mateusz Morawiecki schoot met scherp op Europa tijdens een speech in het Europees Parlement. ©REUTERS

Polen zoekt meer dan ooit de confrontatie met Europa op. In het Europees Parlement beschuldigde premier Mateusz Morawiecki Brussel van 'chantage'. Ursula von der Leyen, de voorzitster van de Europese Commissie, dreigt met actie tegen Warschau.

Polen zit meer dan ooit op ramkoers met Europa. Dat is dinsdagvoormiddag nog eens gebleken tijdens een zitting van het Europees Parlement in Straatsburg. Op de agenda: het dispuut over het respect voor de rechtsstaat.

Warschau bikkelt al jaren met Brussel over de naleving van waarden en rechtsregels. Het conflict ging begin deze maand naar een climax. Toen stelde het Poolse grondwettelijk hof de eigen wetten boven die van de Europese Unie.

De beslissing stuurde een schokgolf door de Europese gelederen. De roep om op te treden tegen Polen klonk de afgelopen dagen dan ook steeds luider. Zeker vanuit het Europees Parlement. Dat spoorde de Europese Commissie aan tot snelle actie.

Hol van de leeuw

Het initiatief van het halfrond lijkt evenwel weinig indruk te maken op de regering in Warschau. In plaats van gas terug te nemen zocht de Poolse premier Mateusz Morawiecki dinsdag in het hol van de leeuw de confrontatie op.

De econoom beschuldigde Europa ervan zijn bevoegdheden te buiten te gaan. 'Er zijn grenzen aan de bevoegdheden van de Europese Unie. We moeten ons niet in stilzwijgen hullen als die grenzen overschreden worden. Het Europees Hof voert een stille revolutie door met zijn beslissingen die ingaan tegen democratische normen.'

'De Europese Unie is geen staat. Er zijn 27 lidstaten, en die zijn allen soeverein. Het zijn die lidstaten die beslissen welke competenties naar de EU gedelegeerd worden. Daarin heeft het EU-recht voorrang, maar heel veel zaken blijven de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten', ging de Pool voort. Volgens hem zal de 'EU heus niet uit elkaar vallen als we erkennen dat onze juridische systemen verschillen'.

Het zint Morawiecki allerminst dat Brussel ermee dreigt de geldkraan voor Warschau dicht te draaien als Polen de rechtsstaat niet respecteert. 'De Europese Commissie maakt gebruik van financiële chantage. Chantage kan geen manier worden om aan politiek te doen tegen bepaalde lidstaten. Dat ligt niet aan de basis van de democratie', stelde hij. 'Ik verwerp bedreigingen, waarschuwingen en dwang.'

Chantage kan geen manier worden om aan politiek te doen tegen bepaalde lidstaten. Dat ligt niet aan de basis van de democratie.
Mateusz Morawiecki
Poolse premier

Lijm

Met die uitspraken repliceerde Morawiecki op de toespraak die Ursula von der Leyen vlak voor hem gegeven had in het Europees Parlement. De voorzitster van de Europese Commissie had daarin met actie tegen Polen gedreigd.

'De rechtsstaat is de lijm die onze unie bij elkaar houdt. We kunnen en zullen niet toestaan dat onze gemeenschappelijke waarden in gevaar gebracht worden', stak de Duitse van wal.

Von der Leyen gaf aan dat de Commissie de uitspraak van het Poolse grondwettelijke hof nog aan het bestuderen is. 'Maar ik kan u dit al zeggen: ik ben erg bezorgd. Die uitspraak stelt de fundamenten van de Europese Unie ter discussie.'

Stemrecht

De Commissievoorzitster ziet drie mogelijke opties om actie te ondernemen tegen Warschau. In de eerste plaats kan Brussel inbreukprocedures lanceren. Die kunnen uitmonden in boetes voor Polen.

De rechtsstaat is de lijm die onze unie bij elkaar houdt. We kunnen en zullen niet toestaan dat onze gemeenschappelijke waarden in gevaar gebracht worden.
Ursula von der Leyen
Voorzitter Europese Commissie

Daarnaast kan Europa de geldkraan dichtdraaien. Polen zou dan zowat 36 miljard euro uit het Europese relanceplan kunnen mislopen. Brussel kan ook beslissen Warschau geen toegang meer te geven tot leningen voor ontwikkelings- en structurele projecten in de periode 2021-2027.

'Een derde optie is de toepassing van artikel 7 van de Europese verdragen', stipte von der Leyen aan. Dat bepaalt dat de rechten van lidstaten geschorst kunnen worden omdat die kernwaarden van de unie geschonden hebben. Het gaat onder meer om het recht om te stemmen over Europese beslissingen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud