nieuwsanalyse

'Raspoetin' van Boris Johnson negeert coronacontroverse

Dominic Cummings, de topadviseur van Brits premier Boris Johnson. ©BELGAIMAGE

Brexitgoeroe Dominic Cummings, een van de topadviseurs van de Britse premier, weigert op te stappen nadat hij de lockdownmaatregelen geschonden heeft.

'Op welke planeet leven zij?', titelde zelfs de Daily Mail maandagochtend, de schreeuwerige, rechtse tabloid die doorgaans alles verdedigt wat de Britse Conservatieve regering beslist. 'Zij', dat zijn premier Boris Johnson en zijn omstreden topadviseur Dominic Cummings. De eerste vergoelijkte zondag dat de tweede de lockdownmaatregelen zwaar geschonden had.

Ik begrijp de woede, maar ik ben het respectvol oneens. Ik heb geen spijt.
Dominic Cummings
Adviseur Britse regering

Van oppositiepartijen over apolitieke wetenschappers en bisschoppen tot loyale tory's en hun kiezers: de roep om Cummings' ontslag is enorm. 'Ik begrijp de woede, maar ik ben het respectvol oneens', reageerde Cummings maandagmiddag. 'Ik heb geen spijt.'

Vuistregels ondermijnd

Dit weekend raakte bekend dat hij eind maart met zijn vrouw, die coronasymptomen vertoonde, en hun zoontje ruim 400 kilometer noordwaarts was gereden, van hun Londense woning naar het landgoed van zijn ouders in de universiteitsstad Durham. Cummings wilde naar eigen zeggen dat er, als ook hij ziek zou worden, familieleden voor zijn kind konden zorgen.

Op dat moment had de regering-Johnson, waarop Cummings een zeer grote invloed uitoefent, al beslist dat iedereen thuis moest blijven, en zeker geen niet-essentiële verplaatsingen mocht maken, om de verspreiding van het coronavirus te counteren. Wie besmet raakte, moest zich 14 dagen isoleren. Wie ouder dan 65 is, moet dat tot nader order sowieso doen in het Verenigd Koninkrijk.

37.000
Sterfgevallen
In het VK lieten 37.000 mensen het leven door het coronavirus.

Door zijn gepensioneerde ouders te bezoeken, ook al zegt hij de regels van social distancing gerespecteerd te hebben, lijkt Cummings dus zeker drie vuistregels van zijn eigen regering ondermijnd te hebben. Toch noemde Johnson zijn gedrag 'verantwoord, wettig en integer', conform het 'instict van elke vader'. Dat Cummings met zijn gezin ook nog een uitstapje maakte rond Durham, terwijl duizenden Britten hun stervende familieleden niet eens konden bijstaan, ontlokt echter vooral verbijstering.

Robespierre

Dat Cummings niettemin weigert op te stappen en Johnson hem blijft steunen, is illustratief voor zijn enigmatische macht en pathologische minachting voor politieke regels. Cummings geldt al jaren als een van de meest polariserende figuren in de Britse politiek, die kickt op combattieve controverse. Als een raspoetin van tsaar Boris, de Robespierre van de brexitrevolutie.

In 2016 was hij directeur van de 'Vote Leave'-campagne. Terwijl Johnson het publieke boegbeeld was, stuurde Cummings achter de schermen het brexitdebat geregeld naar de rafelranden van het migratiedebat. Of werd onjuist geponeerd dat de Britse gezondheidszorg miljoenen zou krijgen die tot dan naar Brussel gingen.

Populistisch, zeker, maar Cummings las wel perfect de opgekropte volkswoede over het politieke establishment. Hij kan gezien worden als de architect van het gewonnen brexitreferendum. De slogan 'Take back control' was Cummings' vondst en eindresultaat.

Get brexit done

Toen Johnson vorige zomer Theresa May verloste uit de lijdensweg om die scheiding met Europa te realiseren, kreeg Cummings een hoofdrol in Downing Street 10. Johnson liet het parlement opschorten, een blaam van het Hooggerechtshof ten spijt. Gematige tory's die zich verzetten tegen een disruptieve nodealbrexit, werden uit de fractie gegooid. Telkens werd daarin de hand van Cummings gezien. Alweer met succes.

Brussel stemde in met een heronderhandelde brexitdeal, het Brits parlement gaf eindelijk zijn zegen, en de Britse kiezer nog meer. Onder Cummings motto 'Get brexit done' en geframed als een confrontatie tussen het volk en de eurofiele volksvertegenwoordigers, wonnen de eens diepverdeelde Conservatieven 48 extra zetels en een volstrekte meerderheid.

Coronachaos

Maar de voorbije maanden botste de grofgebekte en bijwijlen anarchistische Cummings zelfs met de hardste brexiteers in de toryfractie. Ook liet hij eerst een assistente van minister van Financiën Sajid Javid ontslaan, en vervolgens Javid zelf. Intussen barstte de coronacrisis los en verzandde de regering-Johnson in chaos.

Naar verluidt was Cummings een voorvechter van een losse aanpak, waarbij 'groepsimmunititeit nagestreefd wordt en de economie beschermd'. Dat 'daarbij wat gepensioneerden sterven, too bad'. Strenge lockdownmaatregelen werden uiteindelijk alsnog ingevoerd, maar intussen staat het Brits dodental op zowat 37.000. Enkel de Verenigde Staten doen het slechter.

De voorbije maanden worstelde de chronische ondergefinancierde Britse gezondheidszorg met een tekort aan tests, beademingstoestellen en beschermend materieel. Johnson zelf was weken buiten strijd toen hij besmet raakte. Dat Cummings alsnog mag aanblijven, drijft de politieke prijs voor Johnson enkel op.  

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud