Advertentie
Advertentie

Renzi slaakt noodkreet over vluchtelingen

Afgelopen vrijdag pikte een patrouilleboot van de Italiaanse kustwacht vluchtelingen op in de Middellandse Zee. ©AFP

De Italiaanse premier, Matteo Renzi, heeft zondagavond een noodkreet gelanceerd na de nieuwe bootramp in de Middellandse Zee. Hij smeekte de wereld om hulp en riep de Europese staatshoofden en regeringsleiders op nog deze week een extra top te houden. De Europese Commissie belooft snel crisisberaad.

Voor de Italiaanse kust speelde zich in de nacht van zaterdag op zondag een nieuw vluchtelingendrama af. Een overladen vissersboot, die uit het Libische Tripoli vertrokken was, kapseisde. De Italiaanse autoriteiten vrezen dat het leeuwendeel van de opvarenden de ramp niet overleefd hebben.

De balans van de scheepsramp staat officieel op 24 doden en 28 overlevenden. Een nieuwe zoektocht leverde geen nieuwe overlevenden op, maar er werden ook geen bijkomende lichamen meer gevonden. De meeste zijn wellicht in de golven verdwenen.

De Italiaanse en Maltese autoriteiten gingen er lange tijd van uit dat zich ruim 700 mensen aan boord bevonden. Maar een overlevende zei aan de Italiaanse kustwacht dat ruim 950 mensen op de boot zaten toen die verging. Velen van hen zouden opgesloten gezeten hebben in het ruim.

Het kapseizen van de vissersboot is het zoveelste drama met bootvluchtelingen dat zich in de Middellandse Zee afspeelt. De tragedie wekte zondag een storm van kritiek los. Vooral de Europese Unie kreeg er stevig van langs. Zij krijgt het verwijt te weinig inspanningen te leveren om dergelijke rampen te voorkomen.

Tandje bijsteken

Landen als Italië, Griekenland en Malta sporen de Europese partners al enkele jaren aan om een tandje bij te steken als het hen menens is met het voorkomen van vluchtelingendrama's. Maar Brussel slaagt er niet in een coherent beleid uit te stippelen.

2,9 miljoen euro
Europa trekt maandelijks 2,9 miljoen euro uit voor de operatie 'Triton' in de Middellandse Zee.

Sinds november vorig jaar voert het Europese grensbewakingsagentschap Frontex patrouilles uit in de Middellandse Zee. Voor de operatie 'Triton' zet het twee vliegtuigen, een helikopter, drie schepen en vier patrouilleboten in. 

Mare Nostrum

'Triton' kwam in de plaats van de Italiaanse operatie 'Mare Nostrum'. Van half oktober 2013 tot eind oktober vorig jaar speurden Italiaanse militairen actief naar vluchtelingenboten in de Middellandse Zee. Ze redden meer dan 150.000 immigranten.

Maar aan de operatie hing een stevig prijskaartje. 'Mare Nostrum' kostte de Italiaanse staat zowat 9 miljoen euro per maand. Te veel voor een land dat al een immense schuld torst en zijn begrotingstekort zo snel mogelijk moet wegwerken van Europa.

Grensbewaking

Voor opvolger 'Triton' heeft Europa slechts 2,9 miljoen euro per maand veil. De operatie is ook veel beperkter dan 'Mare Nostrum'. In tegenstelling tot de Italianen houdt 'Triton' zich niet bezig met actieve zoek- en reddingsoperaties. Het hoofddoel van Frontex is 'grensbewaking'.

We laten Italië en Malta de kastanjes uit het vuur halen. Maar dat gaat niet meer.
Ivo Belet
Europarlementslid

Europarlementslid Ivo Belet (CD&V) gaf zondag in het VRT-programma De Zevende Dag toe dat Europa in de fout gegaan is. 'De Middellandse Zee is in een massagraf aan het veranderen en we kijken te veel de andere kant uit.'

Volgens Belet doet Europa te weinig om vluchtelingen te redden en te helpen. 'We laten Italië en Malta de kastanjes uit het vuur halen. Maar dat gaat niet meer.' Hij voegde eraan toe dat de EVP-fractie, de grootste fractie in het Europees Parlement waartoe ook de CD&V behoort, initiatief gaat nemen.

Catastrofe

Ook de Franse president, François Hollande, riep de Europese staatshoofden en regeringsleiders op actie te nemen. 'Dit is de ergste catastrofe die zich de afgelopen jaren afgespeeld heeft in de Middellandse Zee', klonk het in het programma Le Supplément op Canal+.

Hij riep Frontex op meer patrouilleboten in te zetten. En de socialist spoorde de Europese ministers van Buitenlandse Zaken aan voor spoedberaad verzamelen te blazen.

Crisisoverleg

Kort daarna maakte de Europese Commissie bekend dat de Europese ministers van Binnenlandse en Buitenlandse Zaken weldra voor crisisoverleg bijeenkomen. 'Er staan mensenlevens op het spel. De Europese Unie heeft de morele en menselijke verplichting te handelen', klonk het bij de Europese Commissie. Een raad Buitenlandse Zaken staat maandag sowieso gepland in Luxemburg. Daaraan neemt ook Dimitris Avramopoulos, de Europese commissaris voor Migratie, deel.

We hebben nu te vaak gezegd dat dit nooit meer mag gebeuren.
Federica Mogherini
Europese minister van Buitenlandse Zaken

Brussel bereidt al een tijd een nieuwe immigratiestrategie voor die midden mei moet goedgekeurd worden. Volgens Europese bronnen overweegt de Commissie kampen op te zetten in Noord-Afrika. Daar zou nagegaan worden of vluchtelingen in aanmerking komen voor asiel in Europa. Vandaag wordt een asielvraag in een Europees land bekeken nadat de vluchtelingen de oversteek al gemaakt hebben. 'Maar niets is beslist', benadrukken de bronnen.

'Daarom zijn maatregelen op korte termijn nodig. Zolang de landen van herkomst en de transitlanden geen actie ondernemen om deze wanhopige tochten te voorkomen, blijven mensen hun leven wagen. We moeten dan ook met die derde landen samenwerken', benadrukte de Commissie.

Nieuwe wegen

Een van de mogelijkheden om gevaarlijke overtochten van Noord-Afrika naar Europa te voorkomen zou er volgens Gil Arias, adjunct-directeur van Frontex, kunnen in bestaan 'nieuwe legale immigratiewegen' te openen voor mensen die op de vlucht zijn voor conflicten. De meeste migranten ontvluchten immers gebieden die instabiel zijn of waar er oorlog woedt, zoals de Hoorn van Afrika, Somalië, Mali of Gambia. Maar niet allen reizen per schip; Afghaanse en Syrische vluchtelingen gebruiken ook een route over land die via Turkije loopt.

Geloofwaardigheid

De Europese minister van Buitenlandse Zaken, Federica Mogherina, beloofde actie. 'We hebben nu te vaak gezegd dat dit nooit meer mag gebeuren. Het is tijd dat de EU direct een einde maakt aan dit soort tragedies', zei Mogherini.

De Spaanse premier, Mariano Rajoy, sloot zich bij die uitspraken aan. 'De geloofwaardigheid van Europa is in het gedrang. Het is hoog tijd dat we optreden', klonk het.

Afslachting

De Italiaanse regering stak zondagnamiddag alvast de koppen bijeen om zich te beraden op een reactie na de nieuwe tragedie voor de Italiaanse kust. Na afloop smeekte premier Matteo Renzi de internationale gemeenschap om hulp. 'Laat ons niet in de steek', klonk het.

De Europese Unie overweegt om oorlogsschepen voor de kust van Libië te stationeren, om daar de strijd aan te gaan met olie- en wapensmokkelaars. Dat blijkt zondag uit een document dat in handen is van persbureau Reuters.

Het is één van de opties die op tafel liggen om Libië te helpen. De EU vreest echter dat zo'n missie een averechts effect kan hebben op de problemen met bootmigranten.

Er zou een zuigende werking van de aanwezigheid van de schepen uit kunnen gaan: hoe meer schepen er zijn en hoe veiliger de oversteek lijkt, hoe meer mensen de tocht zullen wagen.

Volgens Renzi is Europa getuige van 'systematische afslachting in het Middellands Zeegebied'. 'Hoe kunnen we ongevoelig blijven als massa's mensen sterven terwijl we over communicatiemiddelen beschikken waarmee we alles in de gaten kunnen houden', vroeg de Italiaanse premier zich af.

Crisistop Europa

Hij hoopt zijn Europese collega's ervan te overtuigen om nog deze week een top te organiseren over de vluchtelingenproblematiek. Volgens de Florentijn kunnen drama's niet voorkomen worden zolang mensensmokkelaars - de 'nieuwe slavendrijvers' - hun gangen kunnen gaan en migranten op drijvende doodskisten kunnen stoppen in Libië.

De Italiaanse premier vraagt ook de Verenigde Naties in actie schieten om Libië te stabiliseren.

Renzi's oproep om een extra Europese top lijken niet in dovemansoren te vallen. Een woordvoerder van Europees 'president' Donald Tusk liet zondagavond weten zo'n extra meeting met staatshoofden en regeringsleiders te overwegen.

Talked to PM Muscat after tragic deaths in Mediterranean. Will continue talks w/ EU leaders, Commission & EEAS on how to alleviate situation— Donald Tusk (@eucopresident) April 19, 2015

Op Twitter liet Dusk zondagavond zelf weten te zullen overleggen met de Maltese premier en verschillende andere Europese leiders voor de knoop definitief door te hakken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud