Roemeense corruptiejaagster gaat Europees parket leiden

©AFP

De Roemeense Laura Kövesi is nu toch op weg om de eerste Europese openbare aanklager te worden. In eigen land is ze zowel omstreden als bewonderd om haar verbeten strijd tegen corruptie.

De 46-jarige Laura Kövesi kreeg een voldoende ruime meerderheid achter zich bij een geheime stemming onder de EU-ambassadeurs. Het Europees Openbaar Ministerie (EOM) of European Public Prosecutors Office (EPPO) zal misbruik met Europese subsidies vervolgen en moet tegen eind volgend jaar operationeel zijn.

Voor de Roemeense bevolking, die in verzet kwam tegen het muilkorven van het gerecht, werd Kövesi een symbool en een echte heldin.

Dat Europees parket is een initiatief van 22 Europese lidstaten, waaronder België. Polen en Hongarije, twee landen die het niet zo nauw nemen met de rechtsstaat, laten de nieuwe EU-instelling links liggen.

Basketbal

Kövesi, een basketbalkampioene in haar jeugd, gold al langer als favoriete in het Europees Parlement voor de nieuwe topjob, maar lag moeilijk bij enkele Oost-Europese lidstaten. Haar belangrijkste tegenstander, Jean-François Bohnert, werd intussen gepromoveerd tot hoofd van het Franse financieel parket.

En de Roemeen Dacian Ciolos bepleitte de zaak van Kövesi deze week nog persoonlijk in Parijs bij president Emmanuel Macron. Ciolos is de fractieleider van de nieuwe Renew-partij van liberalen én het Franse En Marche in het Europees Parlement.

Nu Parijs de greep op de topjobs lost, ligt de weg voor Kövesi helemaal open. Er zijn wel nog enkele stappen nodig om de aanduiding te formaliseren. Volgende week is er overleg met het Europees Parlement en nadien is een stemming op ministerieel niveau nodig om de benoeming te bekrachtigen.

Kövesi was overigens altijd al de eerste op de shortlist, die begin dit jaar door een onafhankelijk selectiecomité werd opgesteld. De Roemeense regering is intussen danig verzwakt door het vertrek van de liberale regeringspartner en de vele schandalen in de sociaaldemocratische regeringspartij.

Eerste vrouwelijke procureur

Kövesi, was tot juli van vorig jaar procureur-generaal van het Roemeense anticorruptieagentschap. Ze was daarmee niet alleen de jongste procureur-generaal ooit, maar ook de eerste vrouw in die job in haar land. In juli 2018 werd ze ontslagen door de minister van Justitie omdat ze de fraude en corruptie van politici in haar eigen Roemenië iets te verbeten te lijf ging.

Het is belangrijk dat het Europees Openbaar Ministerie tijdig kan starten.
Markko Ruonala
Finse EU-woordvoerder

Voor de Roemeense bevolking, die in verzet kwam tegen het muilkorven van het gerecht, werd ze een symbool en een echte heldin.

De Roemeense regering probeerde het voorbije jaar de benoeming van Kövesi constant te verhinderen. Ze werd bijvoorbeeld vervolgd in eigen land, zodat ze niet kon afreizen naar Brussel om haar kandidatuur te verdedigen.

Reynders

Het Europees Openbaar Ministerie zal op Europese schaal misdaden met Europees geld onderzoeken, vervolgen en voor het gerecht brengen. Het kan daarbij gaan om fraude of corruptie met Europese subsidies, maar ook btw-carroussels. De Europese antifraudedienst Olaf, die misbruik met Europees geld opspoort en onderzoekt, krijgt er dus een juridische arm bij.

De nieuwe instelling wordt gehuisvest in Luxemburg. 'Het is belangrijk dat ze tijdig kan beginnen,' benadrukt de woordvoerder van de Finse permanente vertegenwoordiging bij de Europese Unie. De Europese procureur-generaal zal bijgestaan worden door een college van nationale openbare aanklagers.

Didier Reynders krijgt, als hij benoemd wordt tot de volgende EU-Commissaris voor Justitie, de samenwerking met het EOM onder de vleugels. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen vroeg Reynders om niet alleen te waken over het snel opzetten van het Europees Openbaar Ministerie, maar ook de mogelijkheid te onderzoeken om het takenpakket van het EOM uit te breiden tot 'onderzoek en vervolgen van grensoverschrijdend terrorisme'. 

Reynders wordt op over twee weken op de rooster gelegd in het Europees Parlement. De hoorzitting duurt drie uur en geldt als een zwaar examen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect