‘Russisch konvooi is paard van Troje'

Het Russische hulpkonvooi van 280 witte vrachtwagens hield gisteren halt in Voronezj, op 400 kilometer van Moskou. ©AFP

De Russische strategie in het Oekraïense conflict is van meet af aan dwaas geweest. Dat zegt Ruslandkenner Amanda Paul. ‘Moskou heeft heel wat landen tegen zich in het harnas gejaagd. En uiteindelijk zal het Oekraïense leger de pro-Russische separatisten toch terugdringen.’

Voor de tweede dag op rij was de wereld gisteren in de ban van een colonne van 280 witte Russische vrachtwagens. Het konvooi zette voort koers naar Oekraïne. Volgens de Russen gaan de vrachtwagens humanitaire hulp brengen naar de inwoners van Donetsk en Loegansk. Maar Oekraïne en het Westen betrouwen het zaakje niet. Zij vrezen dat het hulpkonvooi een voorwendsel van Moskou is om te interveniëren in het conflict tussen het Oekraïense leger en de pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne. ‘Rusland stuurt die vrachtwagens niet puur uit humanitaire overwegingen. Er is niets oprechts aan. Dat konvooi is een paard van Troje. Rusland wil op het terrein geraken om de rebellen te steunen’, zegt Amanda Paul, politiek analiste over Rusland en Oekraïne bij het European Policy Centre in Brussel.

Denkt u dat Rusland soldaten Oekraïne wil binnensmokkelen via dat konvooi?
Amanda Paul: ‘Met de Russische president Vladimir Poetin weet je nooit. Een ding staat vast: de pro-Russische rebellen verliezen steeds meer terrein. Het Oekraïense regeringsleger maakt zich op voor een slotoffensief. En net nu stuurt Poetin humanitaire hulp. Dat is echt geen toeval.’

Met zijn initiatief bracht Poetin Oekraïne en het Westen in een lastig parket. Hoe kan je tegen hulpverlening zijn?
Paul: ‘Oekraïne heeft van meet af aan het juiste signaal gegeven. De hulpgoederen zijn welkom, maar ze moeten aan de grens overgedragen worden aan het Rode Kruis. Het is immers de taak van internationale ngo’s om de hulpverlening te coördineren, niet die van Rusland, dat per slot van rekening een agressor is in de ogen van Kiev.’

Intussen trekt Poetin met zijn veiligheidskabinet en de leden van de Doema naar de Krim. Welk signaal wil hij daarmee geven?
Paul: ‘Met die verplaatsing wil hij de steun van de Russische bevolking voor zijn beleid opkrikken. De boodschap voor de Russen is duidelijk: ik heb de Krim opnieuw veroverd, ik ben een sterke leider. Maar Poetin vertelt er niet bij dat de socio-economische situatie in de Krim fel verslechterd is sinds Rusland het gebied in maart annexeerde. De toeristen laten het gebied links liggen en bankieren is er niet evident.’

Wat vindt u in het algemeen van Poetins strategie in het Oekraïense conflict?
Paul: ‘Die was van meet af aan dwaas. Maar nu kan hij niet meer terug. Poetin geniet nu nog wel de steun van zijn bevolking. De Russische propagandamachine heeft dan ook haar werk gedaan en de informatie rond het conflict zwaar gemanipuleerd.’

De strategie doet de populariteit van Poetin pieken. In de polls scoort hij 87 procent.
Paul: ‘Die steun zal binnenkort wel tanen. Ik geloof nooit dat Poetin in staat is voldoende alternatieve leveranciers te vinden om de Russische voedselbevoorrading op peil te houden nu hij westerse landbouwproducten in de ban gedaan heeft. Dat zal een impact hebben op de gemoedsgesteldheid van de Russen. Het gemor zal evenwel niet groot genoeg zijn om tot een koerswijziging of tot de omverwerping van Poetin te leiden. Wat heeft Poetin uiteindelijk gewonnen bij dit beleid? Niets. Hij heeft zich enkel de wrok en de haat van de buurlanden op de nek gehaald.’

Dreigt Poetin ook de steun van de oligarchen en staatsbedrijven te verliezen?
Paul: ‘Voorlopig zullen die zich koest houden. Het heeft lang geduurd voor Europa en de Verenigde Staten serieuze sancties namen tegen Rusland. Daardoor hebben de oligarchen en de staatsbedrijven zich in alle rust ingedekt tegen de gevolgen van die maatregelen. Als nog een nieuw rondje sancties volgt waardoor de oligarchen en de staatsbedrijven flink wat geld verliezen, laten ze mogelijk van zich horen. Maar vergeet niet dat de greep van Poetin op het staatsapparaat immens groot is. Rusland moet al bijna op de rand van het bankroet staan vooraleer de president gaat wankelen.’

De Europese landbouwexperts houden vandaag spoedberaad over de Russische sancties tegen Europese producten. Verwacht u nieuwe tegenmaatregelen?
Paul: ‘Nee, niemand heeft baat bij een sanctiewedloop. Europa zal bekijken hoe het de getroffen boeren kan helpen: door alternatieve afzetmarkten te zoeken of door financiële steun te geven. We zijn nog niet in een nieuwe koude oorlog beland. Maar politieke dialoog dringt zich wel op om de situatie te de-escaleren.’

Op het terrein lijkt het Oekraïense leger zich op te maken voor een slotoffensief.
Paul: ‘Tot veler verrassing slaagde het leger er de afgelopen weken in 75 procent te heroveren van het gebied dat in handen was van de separatisten. Het wil het werk nu afmaken. Maar het is vooral belangrijk dat het vredesplan van de Oekraïense president Petro Porosjenko zo snel mogelijk een kans krijgt. Een sleutelpunt in dat plan is meer autonomie voor de regio’s. Oekraïne is zo’n groot en divers land dat het niet goed kan functioneren onder een centraal bestuur. De regio’s moeten meer zeggenschap krijgen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud