Advertentie
nieuwsanalyse

Salvini's gooi naar macht doet linkse rivalen aan elkaar snuffelen

De Italiaanse vicepremier Matteo Salvini heeft zorgen. Als de Vijfsterrenbeweging en centrumlinks een deal sluiten om samen te besturen, komt hij buitenspel te staan. ©REUTERS

Slaan de Vijfsterrenbeweging en de Democratische Partij de handen in elkaar om vervroegde verkiezingen in Italië te vermijden? En heeft de uiterst rechtse vicepremier Matteo Salvini zijn hand overspeeld?

Italië is nooit vies geweest van wat politieke beroering, maar de recentste regeringscrisis heeft stilaan veel weg van een complexe schaakpartij die wel eens een verrassende afloop kan kennen.

Toen de uiterst rechtse vicepremier Matteo Salvini op 8 augustus zijn openingszet deed en het verstandshuwelijk met de links-populistische Vijfsterrenbeweging na veertien maanden opblies, leek de tactiek nochtans simpel.

In enkele flukse bewegingen zou de leider van de Lega de andere politieke partijen én president Sergio Mattarella schaakmat zetten en maar één uitweg bieden: de kiezer opnieuw het woord geven zodat die hem tot de nieuwe premier van Italië kan kronen, het liefst al in oktober.

Tegenzetten

Al snel pakten Salvini's tegenstanders uit met enkele tegenzetten om diens race naar de macht te stoppen, of toch zeker af te remmen. De meeste partijen hebben er geen belang bij opnieuw de confrontatie met de kiezer aan te gaan.

Ik zal alles in het werk stellen om een regering van de Vijfsterrenbeweging en de PD te dwarsbomen. Komt die er alsnog, dan organiseer ik straatprotesten. De soevereiniteit van het land staat op het spel.
Matteo Salvini
Italiaanse vicepremier

De Vijfsterrenbeweging, bij de parlementsverkiezingen van maart 2018 nog de grote triomfator, verliest volgens de peilingen bij een nieuwe stembusslag de helft van haar kiezers. Het centrumrechtse Forza Italia van ex-premier Silvio Berlusconi dreigt zelfs helemaal fijngemalen te worden door Salvini's Lega, die in omvang zou verdubbelen in vergelijking met anderhalf jaar geleden en flirt met een volstrekte meerderheid.

Bij de centrumlinkse Democratische Partij (PD) gruwen heel wat parlementsleden dan weer van een vervroegde electorale race omdat ze weten dat de nieuwe partijvoorzitter, Nicola Zingaretti, hen geen plek meer zal gunnen op de kieslijst. De reden: ze zijn vertrouwelingen van diens grote rivaal in eigen rangen, ex-premier Matteo Renzi.

Gelegenheidsalliantie

En zo duiken plots bondgenootschappen op die tot twee weken geleden schier ondenkbaar waren. Vorige week dinsdag bijvoorbeeld sloegen de Vijfsterrenbeweging en de PD de handen in elkaar om te voorkomen dat de senaat, op aandringen van Salvini, al een dag later zou stemmen over het lot van de regering van premier Giuseppe Conte. De toekomst van die ploeg ligt door de gelegenheidsalliantie uiteindelijk pas dinsdag in de weegschaal (zie inzet). 

Actie in parlement

In Italië zijn heel wat blikken deze week gericht op het parlement. Daar speelt zich het volgende bedrijf in de politieke crisis af.

Dinsdag om 15 uur spreekt premier Giuseppe Conte de senaat toe. In die speech geeft hij aan hoe hij de toekomst van zijn regering ziet.

Kondigt hij zijn ontslag aan en vertrekt hij meteen naar de president? Of volgt diezelfde dag of later op de week een vertrouwensstemming die het lot van het kabinet bepaalt?

Blijven dat ontslag en de vertrouwensstemming dinsdag uit, dan houdt Conte woensdag om 11.30 uur een toespraak in de Kamer en stemmen de volksvertegenwoordigers donderdag over een afslanking van het parlement.

Krijgt dat linkse experiment van vorige week een vervolg? Dat vragen veel Italianen zich af. De afgelopen dagen snuffelden de links-populisten en centrumlinks aan elkaar.

Twee ex-premiers van de PD, Romano Prodi en Matteo Renzi, voeren in de media de forcing voor zo'n coalitie, eventueel aangevuld met Forza Italia. Prodi, ex-voorzitter van de Europese Commissie, kwam zelfs al met een naam op de proppen: de Ursula-regering. 'Omdat de Vijfsterrenbeweging, de PD en Forza Italia in het Europees Parlement stemden voor de benoeming van de Duitse tot Commissievoorzitter', luidt het.

Die Ursula-regering wacht volgens Prodi drie grote werven: een begroting voor 2020 in de steigers zetten, voorkomen dat de Italianen volgend jaar een btw-verhoging te slikken krijgen en maatregelen uitwerken om de al jaren slabakkende economie te reanimeren.

Hand overspeeld

Hoe levensvatbaar zo'n coalitie is, is vooralsnog moeilijk in te schatten. Beppe Grillo, de oprichter van de Vijfsterrenbeweging, bepleitte het project afgelopen weekend bij de partijtop. Die zegt niet a priori 'no, no, no' maar stelt wel een paar voorwaarden, een veto tegen Renzi bijvoorbeeld.

Door de toenadering tussen de linkse aartsrivalen dringt de vraag zich op of Salvini zijn hand overspeeld heeft door de stekker uit de regering-Conte te trekken. De Lega-leider lijkt zich die bedenking zelf ook te maken.

Uit schrik buitenspel gezet te worden door een verbond op links bood hij de Vijfsterrenbeweging afgelopen weekend plots een doorstart van de huidige coalitie aan, na een grondige herschikking weliswaar. 'Ik ben bereid naar premier Conte te luisteren. Als hij met een project op de proppen komt dat goed is voor Italië, wie ben ik dan om nee te zeggen?', klonk het.

Straatprotesten

De Vijfsterrenbeweging sloeg de deur meteen hard dicht. 'Salvini is voor ons geen betrouwbare partner meer. Dat voorstel is een gênante U-bocht. Hij probeert ons zonder enige vorm van geloofwaardigheid voorwaarden op te leggen.'

Ik ben bereid naar premier Conte te luisteren. Als hij met een project op de proppen komt dat goed is voor Italië, wie ben ik dan om nee te zeggen?
Matteo Salvini
Italiaanse vicepremier

Als de 'regering van verliezers', zoals Salvini een mogelijke deal tussen de Vijfsterrenbeweging en de PD bestempelt, er toch komt, dan is de Lega-leider niet van plan zich zomaar bij de zaak neer te leggen.

'Ik zal alles in het werk stellen om dat scenario te dwarsbomen. Komt die samenwerking er alsnog, dan organiseer ik straatprotesten. De soevereiniteit van het land staat op het spel.' Zulke ronkende verklaringen zijn wellicht niet van dien aard om beleggers gerust te stellen over de goede afloop van de politieke crisis in de in schulden verzonken derde economie van de eurozone. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud