Advertentie
Advertentie

Sloveense EU-voorzitter legt uitbreiding naar Balkan op tafel

De Sloveense premier Janez Jansa, met op de achtergrond Commissievoorzitster Ursula von der Leyen. ©AFP

De Sloveense premier Janez Jansa wil als EU-voorzitter vaart zetten achter de uitbreiding van de Europese Unie. Maar de 'oude lidstaten' hebben weinig zin om haast te maken.

In het Europees Parlement in Straatsburg stelde de rechts-populistische Jansa dinsdag zijn programma voor het komende half jaar voor. Slovenië loste op 1 juli Portugal af als voorzitter van de Europese Unie. Het kan een woelig semester worden, want onder Jansa kiest Slovenië voor de Hongaarse en de Poolse weg, waar de rechtsstaat al langer wordt uitgekleed.

In hun interventies klaagden parlementsleden het autoritaire beleid van Jansa aan. Die ontkende dat hij de onafhankelijkheid van justitie ondermijnt en de vrije pers belemmert. 'De laatste journalist die in Slovenië in de gevangenis zat, staat hier voor jullie', zei Jansa. Daarmee verwees hij naar de celstraf die hij in 1988 kreeg voor het bezit van geheime militaire documenten.

De essentie

  • De Sloveense premier Janez Jansa stelde dinsdag in het Europees Parlement zijn prioriteiten voor van het Sloveense EU-voorzitterschap.
  • Hij hamerde op een toenadering tot de zes landen in de westelijke Balkan, die snel uitzicht moeten krijgen op EU-lidmaatschap.
  • Veel 'oude lidstaten' zien een nieuwe uitbreiding niet zitten omdat veel ex-Oostbloklanden die al aansloten een autoritaire koers varen.
  • Maar de vrees is groot dat zonder vooruitgang de zes Balkanlanden gaan aanleunen bij China, Rusland en Turkije.

Westelijke Balkan

Bij de presentatie van zijn programma legde Jansa de nadruk op de toenadering tot de westelijke Balkan. Daar staan zes landen - Albanië, Bosnië-Herzegovina, Kosovo, Servië, Noord-Macedonië en Montenegro - al jaren te trappelen om aan te sluiten bij de EU. Om het proces op gang te brengen, komt er in oktober een topontmoeting tussen de EU en de westelijke Balkan.

Als we geen stap vooruit kunnen zetten, zal iemand anders dat wel doen, iemand met andere belangen en waarden.
Janez Jansa
Sloveense premier

'Het is ons doel om de Balkanlanden een sterker Europees perspectief te geven', zei Jansa. 'Die belofte werd al gedaan op de top in Thessaloniki in 2003.' Door de procedure voor de toetreding tot de EU in een stroomversnelling te brengen, kan Europa nog eens bewijzen dat het een strategische speler is, zei de Sloveense premier.

Jansa waarschuwde dat anderen in het gat springen als de EU niets doet. 'Als we geen stap vooruit kunnen zetten, zal iemand anders dat wel doen, iemand met andere belangen en waarden.' Hij verwees daarmee naar China, Rusland en Turkije, die erg actief zijn in de westelijke Balkan. Peking en Moskou probeerden hun invloed te vergroten door coronavaccins te leveren.

Niet verteerd

De uitbreiding van de EU ligt evenwel moeilijk, vooral bij de lidstaten in het westen. Daar leeft het gevoel dat de vorige toetredingsgolf van ex-Oostbloklanden overhaast gebeurde. Vooral de aansluiting in 2007 van Bulgarije en Roemenië, twee notoir corrupte landen, is nog niet verteerd. En dan is de animo klein om ook pakweg Servië en Albanië erbij te nemen.

Ook de autoritaire koers van Hongarije en Polen is de 'oude lidstaten' een doorn in het oog. Het blijkt moeilijk te zijn om de leiders in die landen tot de orde te roepen. Opvallend is ook dat de Hongaarse premier Viktor Orbán onlangs in een omstreden advertentie eiste dat Servië 'geïntegreerd' wordt als EU-lidstaat.

Strategische partners

Ursula von der Leyen, de voorzitster van de Europese Commissie, zei in een reactie dinsdag dat Europa zijn beloftes moet nakomen. 'Het is een kwestie van geloofwaardigheid', zei ze. Maar von der Leyen repte niet over toetreding en zei dat de geplande top met de Balkanlanden vooral de boodschap moet geven 'dat ze essentiële strategische partners zijn'.

De EU-ambassadeurs komen woensdag achter gesloten deuren bijeen voor een eerste discussie over de toenadering tot de westelijke Balkan. De Europese Commissie zegde de regio onlangs nog voor miljarden euro's aan steun toe, maar dat lijkt een pleister op een houten been. Als er geen doorbraak komt, dreigen de zes landen nog meer in de armen van China en Rusland te worden gedreven.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud