Advertentie
Advertentie

Socialisten zegevieren in Andalusië

De ontslagnemende socialistische premier van Andalusië, Susana Díaz. ©AFP

Bij de regionale verkiezingen in de Spaanse regio Andalusië hebben de socialisten zich tot grootste partij gekroond. Podemos haalt uit het niets 15 van de 109 zetels. De tweede nieuwkomer, Ciudadanos, blijft een beetje onder de verwachtingen.

Zowat 6,5  miljoen inwoners van Andalusië konden zondag naar de stemlokalen trekken om een nieuw regionaal parlement te kiezen. De stembusslag drong zich op nadat de socialistische PSOE, een jaar vroeger dan gepland, de stekker getrokken had uit de coalitieregering met het radicaal-linkse Izquierda Unida (IU).

De vervroegde stembusgang kwam niet als een verrassing. De PSOE en IU waren in 2012 immers met frisse tegenzin samen in een regering gestapt. De regeringspartijen ruzieden de voorbije jaren dan ook heel wat af. Begin dit jaar was de emmer vol voor de socialistische deelstaatpremier Susana Díaz.

Spaken in de wielen

Maar niet alleen het voortdurende gebakkelei zette Díaz ertoe aan haar regering te laten vallen. Door de kiezers vervroegd naar de stembus te sturen, hoopte ze ook de linkse anti-establishmentpartij Podemos ('We kunnen') spaken in de wielen te steken.

Sinds Pablo Iglesias de beweging een jaar geleden boven de doopvont hield, schoot ze als een komeet omhoog in de nationale peilingen. In de meest recente rondvragen geeft Podemos, dat zich graag spiegelt aan het Griekse Syriza, de traditionele partijen - de PSOE en de conservatieve PP van de Spaanse premier Mariano Rajoy - voortdurend het nakijken.

Nationaal slaat het discours van Podemos dus aan. Maar de beweging is nog volop in de weer om zich lokaal en regionaal te organiseren. Uit die 'zwakte' hoopte Díaz munt te slaan. 'Vandaag hebben we veel meer kans om Podemos te kloppen dan over een jaar, wanneer de partij lokaal en regionaal ongetwijfeld ook sterker georganiseerd is', luidde de redenering.

Vruchten

En die strategie wierp haar vruchten af. De PSOE is opnieuw de grootste partij van Andalusië. Ze veroverde 47 zetels in het parlement dat 109 zitjes telt. In 2012 hadden de socialisten ook 47 zetels.

De PP van premier Rajoy kreeg een oplawaai. De conservatieven stranden op 33 zetels, het slechtste resultaat in 25 jaar. Drie jaar geleden was de PP nog de grootste partij van Andalusië met 50 zetels.

De Andalusiërs lijken de conservatieven de rekening gepresenteerd te hebben voor het besparings- en hervormingsbeleid van de afgelopen jaren. Dat trof de zuidelijke regio hard. Maar liefst 34 procent van de Andalusiërs is werkloos. Het inkomen per capita ligt er ook een kwart lager dan het nationale gemiddeld.

Nieuwkomers

De twee politieke nieuwkomers, Podemos en de centrumpartij Ciudadanos (Burgers), zetten zichzelf op de kaart in de meest dichtbevolkte en armste regio van Spanje. 

Podemos sleepte uit het niets 15 zetels in de wacht. Onderzoekers hadden de partij van Iglesias ook op 15 zetels gepeild.

Ciudadanos (C's) bleef wat onder de verwachtingen. De partij, die roots heeft in Catalonië maar dit jaar in heel Spanje hoopt door te breken, kan rekenen op 9 zetels. In de peilingen schommelde de partij de afgelopen weken rond 12 zetels.

IU krijgt de rekening gepresenteerd voor het regeringswerk van de afgelopen jaren. Van de 12 zetels uit 2012 houdt het radicaal-linkse blok er nog 5 over.

Kaarten

De kiezer heeft de kaarten niet eenvoudig geschud. De PSOE heeft geen volstrekte meerderheid. De socialisten hebben twee opties: een minderheidsregering vormen of een coalitiepartner zoeken.

Dat belooft geen gemakkelijke opdracht te worden. De socialisten en de PP voelen er weinig voor met elkaar in zee te gaan. Met IU heeft de PSOE geen meerderheid.

En de twee nieuwkomers staan niet te springen om in een regering te stappen met een van de traditionele partijen. Zo'n alliantie zou hen later dit jaar, bij de regionale en lokale verkiezingen in mei en de nationale verkiezingen in november, immers flink wat stemmen kunnen kosten.

Want Podemos en C's liggen electoraal net goed in de markt omdat ze beloven een eind te maken aan de oude politieke cultuur. Heel wat Spanjaarden nemen zich ook voor om voor de nieuwe partijen te stemmen omdat ze hun buik vol hebben van alle corruptieschandalen bij de traditionele partijen. 

Het Andalusische PSOE-kopstuk Susana Díaz liet na een nachtje slapen maandagmorgen weten een minderheidsregering op de been te willen brengen.  

Conclusies

Analisten waarschuwen geen te grote conclusies te trekken uit de regionale stembusslag in Andalusië. 'Verkiezingen in de zuidelijke regio zijn altijd wat speciaals', luidt het. Sinds het einde van de dictatuur van Francisco Franco in 1975 is Andalusië immers een socialistisch bolwerk.

De socialisten kunnen in de regio terugvallen op een enorme partijmachine en de steun van de vakbonden. 'De PSOE bouwde de afgelopen decennia met groot succes een enorm netwerk uit. Omdat ze onbedreigd regeerden, konden ze met subsidies en jobs strooien', zegt Manuel Arias Maldonado, een politiek wetenschapper van de universiteit van Malaga.

Maar er speelt nog een andere factor mee. Heel wat kiezers, vooral op het platteland, zijn de socialisten nog altijd erg dankbaar omdat die het principe van de verzorgingsstaat in Andalusië importeerden. 'Er gaapt nog altijd een economische en sociale kloof met de rest van Spanje maar die is minder groot dan bij het begin van het socialistische bewind', luidt het.

Die factoren zullen bij de regionale, lokale en nationale verkiezingen later dit jaar minder sterk wegen. De kans is dan ook niet onbestaande dat Podemos en C's in het najaar bij de verkiezingen voor het Spaanse parlement de 40 jaar oude hegemonie van de PP en de PSOE helemaal doorbreken en ongeveer even groot worden als die traditionele partijen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud