Strenge Europese budgetregels komen pas in 2023 uit de koelkast

Valdis Dombrovskis, vicevoorzitter van de Europese Commissie. ©EPA

De Europese begrotingsregels blijven tot 2023 buiten werking. Maar in die periode dreigt een moeilijke Europese discussie op te steken over de hoge schulden en flexibiliteit voor overheidsinvesteringen.

Bij het begin van de pandemie gingen niet alleen de Europese regels voor staatssteun in de ijskast, maar ook de strakke begrotingscontrole. Europese lidstaten konden de crisis temperen met steunmaatregelen voor bedrijven en werklozen. Die crisismaatregelen waren goed voor 8 procent van het Europese bruto binnenlands product (bbp) en deden dan ook de begroting en de overheidsschuld van alle lidstaten ontsporen.

Maar die steunmaatregelen te snel lossen zou een grote vergissing zijn, waarschuwde Paolo Gentiloni de Europese commissaris voor Financiën. 'We mogen de fouten van het verleden niet herhalen', vervolgde hij met een duidelijke vingerwijzing naar de te harde besparingen tijdens de eurocrisis, die de economie zonder zuurstof zetten.

Gaandeweg moet crisisbeheer de plaats ruimen voor meer doelgerichte stimuli voor duurzaam herstel.
Valdis Dombrovskis
Vicevoorzitter Europese Commissie

De economie zal in alle lidstaten midden volgend jaar, of pas in de tweede helft van 2022 weer het precoronaniveau bereiken. 'We moeten als Europese Unie samen uit de crisis zijn. Daarom moeten de Europese budgetregels ook in 2022 nog buitenspel staan, maar niet in 2023', zei Valdis Dombrovskis, vicevoorzitter van de Europese Commissie.

De Europese ministers van Financiën nemen de formele beslissing over het verlengen van de crisisaanpak pas in de lente. Ze doen dat op basis van de recentste economische vooruitzichten. De Commissie wil tegelijk de focus veranderen: gaandeweg moet crisisbeheer de plaats ruimen voor meer doelgerichte stimuli voor duurzaam herstel, zei Dombrovskis in een gesprek met enkele Europese journalisten.

Zo komt de Commissie in mei met een nieuwe reeks economische aanbevelingen voor elk land en ook wat budgettair advies. Landen zoals België met een hoge schuld moeten 'de juiste balans vinden tussen het stimuleren van de economie en het streven naar houdbare financiën op de middellange termijn', waarschuwde Dombrovskis.

De Commissie belooft op haar beurt een flexibele opstelling, die rekening houdt met de situatie van elk land. Er worden dit jaar dus geen strafpunten uitgedeeld of strafbankjes ingezet. Ze gaat erop toezien dat België ook zijn voordeel doet met het geld uit het Europees herstelfonds. België diende nog maar een voorlopig herstelplan in bij de Commissie. Dombrovskis vindt het voorlopige Belgische plan de goede richting uitgaan. Maar hij verwacht wel tussentijdse doelen en stevige controlesystemen voor de geplande projecten.

Investeringen

Intussen dreigt de Europese discussie over die verlengde noodtoestand tot 2023 vermengd te raken met die over een fundamenteler hervorming van de Europese begrotingsregels. Er gaan al jaren stemmen op om die regels te vereenvoudigen. Ook nu alle lidstaten hun overheidsschuld zien exploderen.

Die schuld terugdringen op het ritme van de bestaande regels betekent zeer zware en volgehouden besparingen. En zo'n besparingstraject maakt broodnodige investeringen onmogelijk. Minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) hoopt op een hervorming van die budgetregels om productieve investeringen mogelijk te maken, maakte hij maandag bekend.

Landen als Italië, Frankrijk en Spanje zitten in hetzelfde schuldenschuitje als België. Maar een aanpassing van de schuldenregel ligt wellicht moeilijk bij hardliners als Duitsland en Nederland. 'En eens we weer in normale tijden zijn, vergeten sommigen nogal makkelijk de problemen die er waren', zeggen Europese diplomaten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud