portret

Stroeve SPD’er Scholz scoort opeens als kandidaat-kanselier

Hij heeft het imago van een boekhouder, maar de Duitse sociaaldemocraat Olaf Scholz ontpopt zich tot de revelatie van de verkiezingscampagne. De stugge ‘Scholzomat’ scoort vooral door geen fouten te maken, en lijkt opeens een volwaardig kandidaat-kanselier.

Het leek een uitgemaakte zaak: de Duitse sociaaldemocraten zouden na de parlementsverkiezingen van 26 september in de marginaliteit belanden. De SPD, ’s lands oudste partij, had zich in de vernieling gereden door nog maar eens te regeren met Angela Merkel, klonk het. Voor de partij was alleen nog plaats op de oppositiebanken.

Maar kijk, na een sprint stond de SPD deze week bovenaan in de peilingen. Voor het eerst in 15 jaar was de partij groter dan de CDU/CSU van Merkel. Toegegeven, het zijn maar peilingen en het verschil was miniem - 23 procent versus 22 procent - maar het gaf het zelfvertrouwen van de SPD een boost. De parlementsverkiezingen worden spannend.

De essentie

  • De sociaaldemocratische SPD groeide deze week voor het eerst in 15 jaar uit tot de grootste partij in de peilingen.
  • Meteen stijgt de kans dat SPD-lijsttrekker Olaf Scholz de nieuwe bondskanselier wordt.
  • Hij lijkt van alle lijsttrekkers het meest op afscheidnemend bondskanselier Angela Merkel, en dat speelt in zijn voordeel.
  • De weinig charismatische Scholz voerde een solide campagne en profiteerde van de blunders bij de CDU/CSU en de groenen.

16 jaar na Gerhard Schröder maakt de SPD weer kans op het hoogste ambt. De partij heeft ingezet op huidig minister van Financiën Olaf Scholz. Hij staat op de eerste plaats in de populariteitspolls en geldt daarmee als de echte erfgenaam van Merkel. Waren er directe verkiezingen voor het kanselierschap, dan won Scholz afgetekend met 49 procent. ‘Dat vertrouwen raakt me enorm’, zei hij onlangs in Der Spiegel.

Brokkenparcours

Scholz heeft in de polls een forse voorsprong op zijn directe rivalen, de christendemocraat Armin Laschet (17%) en de groene Annalena Baerbock (16%). Beide lijsttrekkers reden de voorbije weken een brokkenparcours en zagen hun partijen wegzakken in de peilingen. Van die zwakheid maakte Scholz gebruik om zich in de campagne te profileren als de politicus van de rustige vastheid.

Als Scholz een vrouw was, zou hij waarschijnlijk ook de broekpakken van Merkel aantrekken.
Robin Alexander
Journalist en auteur 'Machtverfall'

De 63-jarige Scholz is geen tafelspringer maar eerder een politicus van het type boekhouder. Zijn stugge optredens met toespraken op de automatische piloot leverden hem al de bijnaam ‘Scholzomat’ op. Wat politieke stijl betreft lijkt Scholz sterk op Merkel. ‘Als Scholz een vrouw was, zou hij waarschijnlijk ook de broekpakken van Merkel aantrekken’, schrijft journalist Robin Alexander in zijn boek ‘Machtverfall’.

De gelijkenis met Merkel was volgens Alexander een cruciale factor in de campagnestrategie van de SPD. Toen de partij vorig jaar wegzakte in de peilingen hield Scholz het hoofd koel. Volgens hem was het wachten tot in de laatste weken de verkiezingsaffiches zouden verschijnen, voor het eerst in 16 jaar zonder Merkel. Alexander: ‘Dan zouden de kiezers de kandidaten tegen elkaar afwegen en kiezen voor wie een voortzetting van het Merkel-tijdperk belooft.’

Solide campagne

De strategie lijkt te lukken, getuige de recente remonte van de SPD. De pers sprak al van de 'Vermerkelung' van Scholz. In tegenstelling tot zijn rivalen Laschet en Baerbock voerde hij ook een solide campagne, zonder blunders maar ook zonder uitschieters. Opvallend is dat sociaaldemocraten als een man achter hun Spitzenkandidat lijken te staan. En dat is niet evident want Scholz lag de voorbije jaren vaak onder vuur.

Met zijn financieel conservatieve principes hoort Scholz tot de rechtervleugel van de SPD. Zeker in de eerste jaren van Merkel IV verweten linkse partijgenoten hem geen echte sociaaldemocraat te zijn. Twee jaar geleden bereikten de interne spanningen een hoogtepunt toen Scholz de strijd om het partijvoorzitterschap verloor van een vrij onbekend, maar hardlinks duo.

De nederlaag was een klap voor Scholz en hij stortte zich op het regeringswerk. Toen de coronacrisis uitbrak, veranderde hij de koers. Hij maakte tientallen miljarden vrij voor steunmaatregelen en liet daarbij de begrotingsdoctrine van de ‘zwarte nul’, die nieuwe schulden verbiedt, los. Ook na de recente watersnood kwam Scholz snel over de brug met financiële hulp.

Geesten gerijpt

Na zijn ommezwaai hees de SPD Scholz zonder gemor op het schild als kandidaat-kanselier. Kwatongen merken op dat het vreemd is dat iemand die door de partij werd afgewezen als voorzitter wel geschikt wordt geacht als lijsttrekker. Volgens Scholz zijn de geesten evenwel gerijpt. ‘Zelfs wie mij toen niet steunde, is nu zeker dat ik de juiste kanselier zou zijn’, zei hij in Der Spiegel.

Zelfs wie mij toen niet steunde, is nu zeker dat ik de juiste kanselier zou zijn.
Olaf Scholz
Lijsttrekker Duitse SPD

Om in de voetsporen van Merkel te treden zal Scholz een tandje moeten bijsteken om kiezers naar de SPD te lokken. Want zijn persoonlijke score is ruim het dubbele van de gepeilde uitslag van zijn partij. ‘Goede kandidaat, verkeerde partij’, concludeerde Der Spiegel, waarbij het blad de analogie maakte met SPD-coryfee Helmut Schmidt, die ook populairder was dan zijn partij.

Voor Scholz is Schmidt, die bondskanselier was van 1974 tot 1982, zijn grote voorbeeld. Zoals hij opmerkte, werd Schmidt tot twee keer toe kanselier, ook al was de SPD na de verkiezingen van 1976 en 1980 slechts de tweede partij. De race ligt nog open. Scholz toonde zich vorige week strijdvaardig: ‘Dit is een momentum en we moeten nog meer ons best doen om kiezers te overtuigen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud