Advertentie

Turbulentie bedreigt verse start van Ursula von der Leyen

In haar eerste State of the Union vorig jaar stelde Ursula von der Leyen een batterij ambitieuze doelen voor. Haar grootste uitdaging is de uitvoering van die ambities en de vele onopgeloste crisissen. ©AFP

Nu de coronacrisis onder controle komt en de economie sneller herstelt dan verwacht, rekent Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen op een nieuwe start. Maar met etterende dossiers over de rechtsstaat, de migratieaanpak en de lessen uit Afghanistan loeren nieuwe en oude crisissen om de hoek.

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen spreekt woensdagochtend voor het Europees Parlement haar jaarlijkse beleidsnota of State of the Union uit. De Europese versie van de Amerikaanse traditie dateert pas van 2010, onder José Manuel Barroso, en kwam er op uitdrukkelijke vraag van het Europees Parlement dat meer greep wenste op de wetgevende agenda en op de prioriteiten.

Livestream

De eerste beleidsbrief van von der Leyen vorig jaar ademde een crisissfeer. De pandemie legde het leven in de Unie lam en zette de economische groei in achteruit. Dat de crisis nu onder controle lijkt, bepaalt de toon van de State of the Union dit jaar. Von der Leyen acht een nieuwe start mogelijk en de Europese herstelmiljarden zijn een kans om de economie op een duurzamer spoor te zetten.

Voor het bestrijden van toekomstige gezondheidscrisissen zet de Commissie een aparte entiteit op, Hera, die klaarstaat om te reageren op nieuwe gevaren en pandemieën. In samenwerking met bedrijven en onderzoekinstellingen in heel de Unie start Hera met de ontwikkeling en het vrijmaken van productiecapaciteit van vaccins of geneesmiddelen. Niet iedereen is enthousiast over Hera. 'Versterk liever de bestaande structuren in plaats van nieuwe koterijen te bouwen', maande Europees Parlementslid Johan Van Overtveldt (N-VA) de Commissie dinsdag aan.

De essentie

  • EU-Commissievoorzitster Ursula von der Leyen leest woensdagochtend haar beleidsbrief of State of the Union voor in het Europees Parlement. U kunt de toespraak live volgen op de site van De Tijd.
  • Er komen geen grote nieuwe werven. De klemtoon ligt op de uitvoering van onder meer de Green Deal en de uitbouw van een Europese Unie voor gezondheid.
  • Na het debacle in Afghanistan staan migratie, defensie en geopolitiek weer bovenaan op de Europese agenda.
  • Ook het debat over de rechtsstaat kan Europa verscheuren.

Fit for 55

Vorig jaar kondigde von der Leyen een imposant programma aan om tegen 2050 klimaatneutraal te worden en Europa tegen 2030 op de digitale trein te hijsen. Die wetgeving ligt er, maar de uitvoering van bijvoorbeeld de tussentijdse klimaatambities tegen 2030 ligt moeilijk in bijna alle lidstaten en het Europees Parlement.

Het perspectief op galopperende energieprijzen aan de pomp en voor verwarming, roept het schrikbeeld op van gele hesjes in heel Europa. 'Slechts een vijfde van de hogere energieprijs nu is het gevolg van de hogere prijs voor CO2', zei eerste Commissieondervoorzitter Frans Timmermans dinsdag in Straatsburg. 'De ironie is dat, als we vijf jaar eerder aan de Green Deal waren begonnen, we nu minder afhankelijk zouden zijn van fossiele brandstoffen en aardgas.' Voor Timmermans moet de klimaattransitie versneld worden. 'Alleen als we nu handelen, kunnen we vermijden dat we de controle op de klimaatcrisis verliezen.'

De ironie is dat, als we vijf jaar eerder aan de Green Deal waren begonnen, we nu minder afhankelijk zouden zijn van fossiele brandstoffen en aardgas.
Frans Timmermans
Nummer twee Europese Commissie, verantwoordelijk voor de Green Deal

Echt grote verrassingen en nieuwe wetgeving zal de State of the Union niet bevatten. Dat neemt niet weg dat de Europese uitdagingen groot zijn en de risico's op nieuwe crisissen reëel. De terugtrekking van de Amerikaanse troepen uit Afghanistan en de kuiperijen van de Wit-Russische dictator Alexander Loekasjenko doen het spook van de migratiecrisis weer opdoemen en tonen de wereld hoe onmachtig Europa is. Strategische autonomie is zeker een woord dat de voormalige Duitse minister van Defensie in de mond zal nemen in Straatsburg.

Democratie

Het Europees Parlement verwacht duidelijke taal van von der Leyen over de problemen van de rechtsstaat, de democratie en de persvrijheid in Europa. De spanningen met Polen en Hongarije dreigen deze herfst te escaleren. De twee landen zetten met hun almaar driester afwijzen en afwijken van Europese regels de eenheid van de Unie onder druk. De herstelplannen van Polen en Hongarije raken niet goedgekeurd en de Commissie nam deze maand financiële sancties tegen Polen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud