Advertentie
Advertentie

Turkije dwingt Europese hulp af in vluchtelingencrisis

©© Pacific Press/Corbis

Turkije gebruikt haar sleutelrol in de Europese vluchtelingencrisis om meer hulp van de EU af te dwingen. Met succes, bleek donderdag op een Europese top in Brussel.

De staatshoofden en regeringsleiders van de EU-landen kwamen donderdag voor de vierde keer in enkele maanden bijeen om de vluchtelingencrisis te bespreken. Het belangrijkste punt op de agenda was de relatie met buurland Turkije, dat 2,2 miljoen Syrische vluchtelingen opvangt. Tegelijk nemen veel vluchtelingen naar Europa in Turkije de boot, om naar Griekenland te reizen.

Frans Timmermans, de ondervoorzitter van de Europese Commissie, reisde daarom eerder deze week naar Ankara om met de Turkse regering afspraken te maken. Hij kwam donderdag terug naar Brussel met een voorstel voor een gezamenlijk actieplan. Europa vraagt aan de Turkse regering dat ze zes nieuwe vluchtelingenkampen van telkens 2000 mensen opricht, dat ze de grenzen met Griekenland beter bewaakt en ook vluchtelingen in Turkije laat werken en aangepast onderwijs laat volgen.

Maar de Turkse regering vraagt veel in ruil. Ze wil 3 miljard euro Europese steun, wil dat Turken veel makkelijker zonder visa in de EU kunnen reizen en wil in haar decennia-oude poging om lid van de EU te worden de lastige hoofdstukken openen over de rechtstaat en migratie. Ze wil ook door de EU erkend worden als een 'veilig land' waar mensen niet moeten vrezen voor hun leven.

De Duitse kanselier Angela Merkel maakte er gisteren geen geheim van dat er moet gesproken worden met Turkije. ‘Dat land speelt een sleutelrol in onze discussie’, zei ze. Maar Europa is ervoor beducht dat het, onder meer door de erkenning als veilig land, het regime van president Recep Tayyip Erdogan en de schendingen van de mensenrechten zou legitimeren. Turkije houdt op 1 november parlementsverkiezingen.

De regeringsleiders en staatshoofden van de 28 EU-landen 'verwelkomen' daarom het actieplan. Maar ze bleven wel wazig over wat de Turkse president Erdogan in ruil krijgt.

Charles Michel zei dat is afgesproken dat de EU Turkije financieel beter zal ondersteunen. Dat is nodig om te verhinderen dat vluchtelingen door reizen naar Europa. Michel noemde het ook belangrijk dat kan worden afgesproken om de Turks-Griekse grenzen beter te bewaken.

Maar meer details gaf hij niet. Wel zei hij dat zomaar reisvisa geven niet zo eenvoudig is en dat hij er geen voorstander van is. Als het al kan, zal het voor studenten of zakenlui zijn, zei Michel. Juncker legde uit dat er versneld werk wordt gemaakt van het afschaffen van de visumplicht voor Turken. ‘Maar dat betekent niet dat we wegstappen van onze basiscriteria', waarschuwde Juncker.

De EU-leiders beloven ook meer energie te steken in het toetredingsproces van Turkije tot de EU. De onderhandelingen daarover liggen al jaren stil. EU-land Cyprus blokkeert ze. Ook voor Griekenland ligt de kwestie bijzonder gevoelig.

De regeringsleiders bespraken ook de rest van het migratiebeleid, van bewaking van de buitengrenzen tot het verdelen van de inspanningen om asielzoekers op te vangen. Michel merkte in dat verband op dat in de Europese politiek het glas altijd halfvol of halfleeg lijkt, maar dat het volgens hem dat eerste is. Hij zei zich de spanningen in de Europese top te herinneren in juni, toen voor het eerst werd geprobeerd de opvang van asielzoekers te spreiden. 'Ik stel vast dat we veel vooruitgang hebben geboekt', sprak Michel. 'Niet alles is perfect, maar het gaat in de goede richting.'

Een van die punten waar niet alles perfect is, is het plan om een permanent systeem op te richten voor de spreiding van asielzoekers. De Duitse bondskanselier Angela Merkel drong daar nogmaals op aan, omdat ze in eigen land wil kunnen uitleggen dat Duitsland niet alleen de lasten draagt. Maar vooral de Oost-Europese landen weigeren die lasten te delen.

De top diende ook om alle EU-regeringen te herinneren aan hun beloftes die ze hebben gemaakt over migratie. Een daarvan is dat ze landen als Turkije, Libanon en Jordanië financieel helpen, omdat daar veel vluchtelingen verblijven. Ook de VN Vluchtelingenorganisatie is geld beloofd, dat nog niet altijd is gestort. 'We hebben 2,3 miljard euro te kort', zei Juncker. Er is ook afgesproken om meer mensen naar Frontex te sturen, het agentschap dat mee de buitengrenzen bewaakt.

Ook Michel legde uit dat de plannen om asielzoekers op te vangen in 'hotspots' aan de zuidelijke grenzen, nog niet optimaal werken. De hotspots werken nog niet op volle capaciteit, er zijn problemen met het afnemen van vingerafdrukken, er zijn wettelijke vragen wanneer een asielzoeker niet naar het land wil dat hem wordt toegewezen en er zijn problemen om niet-aanvaarde vluchtelingen terug te sturen. 'Voor België gaat solidariteit samen met een betere bewaking  van de buitengrenzen', zei hij. 'De hotspots zijn daar onderdeel van.'

Europees Raadsvoorzitter Donald Tusk zei na afloop ‘voorzichtig optimistisch te zijn dat de Europese buitengrenzen nu beter beschermd zijn. Het mandaat en de mankracht van het Europees grensagentschap Frontex wordt uitgebreid. Frontex zal ook worden ingezet om uitgeprocedeerde asielzoekers terug te sturen.

De Franse president François Hollande beklemtoonde dat Europa geleidelijk werkt aan een echte gezamenlijke grenswacht. ‘Dat is veel minder duur dan overal opnieuw grenzen op te trekken tussen de lidstaten, merkte hij op. Hij verwees ook naar de grote Duitse inspanning  in de opvang van vluchtelingen. ‘Frankrijk wordt niet overrompeld door asielzoekers. Wie dat beweert, is een manipulator en wil enkel de mensen bang maken.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud