portret

Ursula von der Leyen, nieuwe zakelijkheid voor Europa

De 'zakelijke' Duitse minister van Defensie Ursula von der Leyen wordt door de Europese staats- en regeringsleiders naar voren geschoven om de bij momenten clowneske Jean-Claude Juncker op te volgen als voorzitter van de Europese Commissie.

Voor Ursula von der Leyen (61) is de cirkel rond. De Duitse minister van Defensie werd in 1958 in Elsene geboren als de dochter van een diplomaat bij de Europese instellingen. Ze bleef er tot haar dertien jaar en liep onder meer school op de Europese school. Vanaf december keert ze, als het Europees Parlement het licht op groen zet, terug naar Brussel om er voorzitter te worden van de Europese Commissie. De staats- en regeringsleiders schoven haar dinsdagmiddag naar voren als hun kandidaat.

Von der Leyen - geboren Albrecht, de naam is die van haar man en wijst op adellijk bloed - stapte pas op haar 42ste in de politiek. Sinds 2005, het jaar dat bondskanselier Angela Merkel aan de macht kwam, bezette ze opeenvolgende ministerposten in de Duitse regering. De partijgenote en vertrouwelinge van bondskanselier Angela Merkel was achtereenvolgens minister voor Familie, van Werk en Sociale Zaken, en sinds 2013 van Defensie. Ze was de eerste vrouw op die functie en ze zou ook de eerste vrouwelijke voorzitter van de Europese Commissie worden.

'Zwakste minister'

Als minister van Defensie bouwde von der Leyen heel wat internationale ervaring op. Toch kreeg ze in Duitsland de voorbije jaren vooral kritiek. Het Duitse leger hangt met haken en ogen aaneen en het kostte von der Leyen grote moeite daar verandering in te brengen. De Bundeswehr kampt met slecht getrainde manschappen en kaduuk materiaal.

Symbolisch daarvoor was de botsing tussen twee Eurofighters tijdens een oefening twee weken geleden. Maandag crashte zelfs nog een helikopter. 'Von der Leyen is bij ons de zwakste minister. Dat volstaat blijkbaar om Commissievoorzitter te worden', merkte Martin Schulz, voormalig Europees Parlementslid en de uitdager van Merkel bij de verkiezingen van 2017, dinsdag cynisch op. 

Federaliste

Von der Leyen, ‘Uschi’ als koosnaam, heeft de naam zeer zakelijk en redelijk onverzettelijk te zijn. Net als Merkel behoort ze tot de eerder progressieve vleugel van de conservatieve CDU. Wel is ze meer uitgesproken pro-Europees dan haar bazin. Ze is lid van de Europa-Union, een Duitse stichting die zich inzet voor een federaal Europa. ‘Misschien niet mijn kinderen, maar zeker mijn kleinkinderen zullen een Verenigde Staten van Europa meemaken’, verklaarde ze in 2015. Oma is ze nog niet, ze is wel moeder van zeven kinderen.

Ursula von der Leyen is een vertrouwelinge van bondskanselier Angela Merkel. ©BELGAIMAGE

Von der Leyen stond ook pal achter de migratiepolitiek van Merkel. Op het hoogtepunt van de vluchtelingencrisis in 2015 nam ze een Syrische vluchteling in huis. Ze werd lange tijd gezien als Merkels kroonprinses, die het roer op een bepaald moment zou overnemen. Merkel is evenwel zo lang blijven zitten dat von der Leyen, een generatiegenoot, geen kans meer maakt om de eerste viool te spelen in de Bondsrepubliek.

Neue Sachlichkeit

Als Commissievoorzitter wordt von der Leyen, die naast Duits ook vlot Engels en Frans spreekt, een van de machtigste Europeanen. Zij bepaalt welke post de commissarissen krijgen die door de lidstaten worden voorgedragen en kan een grote stempel drukken op het beleid dat wordt gevoerd. De Commissie heeft het alleenrecht op het nemen van wetgevende Europese initiatieven.

Von der Leyen, met haar kapsel dat steevast even strak zit als dat van de voormalige Amerikaanse presidentskandidate Hillary Clinton, wacht de taak opnieuw glans te geven aan de Europese Commissie. De huidige Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker wees er ooit op dat hij de baas was van de ‘Commissie van de laatste kans’ en wilde een meer ‘politieke commissie’.

Door zijn uitbundige stijl, zijn fratsen en opmerkelijke uitspraken slaagde de Luxemburger er evenwel nooit in de harten van de burgers te veroveren. Met haar flair en onverzettelijkheid mag ‘Uschi’ de nieuwe laatste kans proberen te grijpen. Na het Luxemburgse expressionisme komt er Duitse Neue Sachlichkeit.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect