Vaccinoffensief Biden drijft wig in Europa

De Duitse kanselier Angela Merkel en de Spaanse premier Pedro Sánchez zijn het grondig oneens over het vrijgeven van de patenten van coronavaccins. ©EPA

Joe Biden zaait verdeeldheid in Europa met zijn vaag plan voor het opschorten van de patentbescherming van vaccins.

'Als de EU de inspanningen in de wereldwijde strijd tegen de pandemie niet opvoert, zullen andere landen in het gat springen en vaccins gebruiken als geopolitiek wapen.' De gezamenlijke brief die premier Alexander De Croo (Open VLD) en zijn Spaanse, Franse, Deense en Zweedse collega's vrijdag voor de start van de Europese top in Porto naar Commissievoorzitster Ursula von der Leyen stuurden, laat aan duidelijkheid niets te wensen over. Europa is in snelheid genomen door de Amerikaanse president Joe Biden en de gevolgen zijn allesbehalve onschuldig.

Als de EU de inspanningen in de wereldwijde strijd tegen de pandemie niet opvoert, zullen andere landen in het gat springen en vaccins gebruiken als geopolitiek wapen.
Alexander De Croo
Belgisch premier

Het is niet de eerste keer dat Biden Europa in verlegenheid brengt. Vorige maand riep de Amerikaanse president op tot een wereldwijde belastingvoet van 21 procent voor bedrijven, een cijfer dat in veel EU-landen politiek problematisch is. Deze week kwam er dan de bocht over de vaccins. Biden wil de bescherming voor de patenten van farmabedrijven tijdelijk opheffen.

Biden bleef wel uiterst vaag over wat hij van plan is. In een eerste reactie hielden Europese leiders het bij een voorzichtig 'we willen daar wel over praten'. Biden dringt Europa met die aanpak tactisch in de hoek, terwijl de Unie de vaccinatiecampagne van meet af aan als een inclusieve opdracht zag. 'We zijn pas veilig als iedereen in de wereld gevaccineerd is', is zowat de meest geciteerde quote in Europa het voorbije jaar.

Intussen komen de eerste barstjes in het Europese front. De Duitse kanselier Angela Merkel, met het succesvaccin van BioNTech-Pfizer dat ontwikkeld is in haar thuisbasis, is ronduit tegen het opschorten van de patentbescherming. De Spaanse premier Pedro Sánchez stapte vrijdag mee in Bidens enthousiasme.

Productie opdrijven

Toch is er ruime overeenstemming over de basislijn: het opschorten van patenten is een werk van lange adem en vergt eenparigheid van de ruim 160 lidstaten van de Wereldhandelsorganisatie (WHO). Het opdrijven van de productiecapaciteit op korte termijn is de echte uitdaging, zeggen EU-diplomaten.

De onduidelijkheid van Biden plans leidt in Europa tot tandengeknars. 'Niemand weet wat de Verenigde Staten echt voorstellen. We onderhandelen niet op basis van een verklaring van drie lijntjes.' Te meer omdat de VS zelf de uitvoer blokkeren van vaccins naar elders in de wereld. Europa voert de helft van de productie op eigen bodem uit, benadrukt de Europese pr-machine.

Niemand weet wat de Verenigde Staten echt voorstellen. We onderhandelen niet op basis van een verklaring van drie lijntjes.
EU-diplomaten

Vandaar het pleidooi van De Croo en co. 'Vaccins zijn een deel van het veiligheidsbeleid geworden. Europa kan niet achterblijven. Daarom is het vergroten van de Europese productiecapaciteit de topprioriteit.' Het Europese leiderschap betekent voor de vijf een alliantie met bedrijven voor de wereldwijde productie van veilige, effectieve en betaalbare vaccins en het pro-actief delen van knowhow en technologie.

Die idee wordt onderschreven door experts van de Europese Commissie. 'Om de productie op te drijven is veel meer nodig dan de informatie die zo'n patent bevat. Voor knowhow, grondstoffen en opgeleid personeel zijn de farmabedrijven nodig, met of zonder patentvrijstelling.'

Toch wordt het moeilijk voor Europa. Biden lanceerde de ideologische discussie en steekt de pluimen op zijn hoed. Ook al houden de VS, tot frustratie van zowel Merkel als de Franse president Emmanuel Macron, zelf de uitvoer van vaccins tegen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud