nieuwsanalyse

Venetië voert ongelijke strijd tegen ‘acqua alta'

Het bekende San Marco-plein in Venetië stond de voorbije dagen blank. ©AFP

Venetië beleeft bewogen dagen. Noodweer deed de stad grotendeels onderlopen. Al decennia strijdt die vergeefs tegen het water. Een vloedkeringsproject liep eindeloos veel vertraging op.

Venetië biedt al enkele dagen een wat apocalyptische aanblik. Wie naar het bekende San Marco-plein trok voor een bezoek aan de aanpalende elfde-eeuwse basiliek, stond kniediep in het water. De smalle straatjes in het historische centrum waren herschapen in kleine rivieren. En de vaporetto’s, de typische Venetiaanse waterbussen, lagen ongewild op de oevers terwijl winkel- en hoteluitbaters handen tekort kwamen om water te hozen.

Venetianen mogen dan wel wat gewend zijn als het over waterellende gaat, de ravage die het ‘acqua alta’ in de nacht van dinsdag op woensdag aanrichtte in de dogestad was zelfs naar hun normen vrij ongezien. Het water bereikte een piek van liefst 187 centimeter, het op een na hoogste peil sinds de stad de waterstanden in 1923 consequent ging bijhouden. Enkel op 4 november 1966 was de watersnood met een piek van 194 centimeter hoger.

Oorzaak natuurramp

Het hoogwater deed dinsdagnacht niet alleen meer dan 85 procent van Venetië onderlopen. Het kostte ook aan zeker twee mensen het leven en richtte zware materiële schade aan. ‘Venetië zit op haar knieën. De stad zal voor altijd de gevolgen van dit acqua alta met zich meedragen. De kosten zullen in de honderden miljoenen euro’s lopen’, voorspelde Luigi Brugnaro, de burgemeester van de stad.

Nieuw hoogwater

Het wereldberoemde San Marco-plein in Venetië is vrijdag gesloten vanwege de overstromingen in de stad. Dat bepaalde burgemeester Luigi Brugnaro. Op het plein is het water gestegen tot 160 centimeter.

'Ik ben gedwongen het San Marcoplein te sluiten vanwege de gezondheidsrisico's voor de burgers. Het is een ramp', zei Brugnaro. Nadat het water dinsdagavond al een hoogte van 187 centimeter had bereikt, volgde een nieuwe piek tot 154 centimeter.

Italiaans premier Giuseppe Conte heeft de noodtoestand in de regio uitgeroepen en 20 miljoen euro uitgetrokken voor noodhulp. Hij zei dat de overstromingen 'het hart van Italië raken'.

Voor hem lijdt het geen twijfel wat de oorzaak van de natuurramp is. ‘Dit is het gevolg van de klimaatverandering’, zei de conservatieve politicus-zakenman. De Italiaanse minister van Milieu, Sergio Costa, trad hem bij. ‘Dit is het rechtstreekse gevolg van de klimaatverandering en de ‘tropicalisatie’ van meteorologische fenomenen, met hevige regenval en felle windstoten als resultaat’, meent de militair die aanleunt bij de links-populistische Vijfsterrenbeweging.

Door haar ligging in een lagune heeft Venetië altijd een haat-liefdeverhouding gehad met water. In 1900 kreeg de stad jaarlijks een tiental keer af te rekenen met overstromingen. Zestig jaar later was dat ruim dertig dagen het geval. In 2014 stond La Serenissima al gemiddeld zestig keer per jaar blank. En vorig jaar telde Venetië liefst 121 dagen met hoogwater.

Hand in eigen boezem

Het stijgende waterpeil door het veranderende klimaat is daar niet vreemd aan. Maar de Venetianen moeten de hand ook in eigen boezem steken. Eeuwen geleden al veranderden ze de richting van de drie belangrijkste rivieren in de lagune. In de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw groeven ze ook een 15 meter diep kanaal om petroleumtankers de mogelijkheid te geven aan te meren in de op het vasteland gelegen industriehaven Porto Marghera.

Ook het Gritti Palace, een luxehotel dat uitkijkt op de lagune, had af te rekenen met wateroverlast. ©AFP

Daarnaast spoten ze in de lagune een eiland op met onder meer afval van de Tweede Wereldoorlog. Voorts verzakte de bodem door het overvloedige gebruik van grondwater door landbouwers in de omliggende regio. Bovendien vonden steeds meer olietankers, vrachtschepen en cruiseschepen hun weg naar de streek. Die veroorzaken constant een zware golfslag waardoor de natuurlijke zandbanken, die de hoge golven moeten tegenhouden, altijd verder wegspoelen

De zorgwekkende evolutie deed het Italiaanse Agentschap voor Nieuwe Technologie, Energie en Duurzame Economische Ontwikkeling in 2017 aan de alarmbel trekken. ‘Binnen een eeuw staat Venetië helemaal onder water als niet dringend werk gemaakt wordt van afdoende verdedigingsmechanismen tegen de watervloed’, klonk het.

Waterkeringssysteem

Een belangrijke rol in de bescherming van de stad zou het waterkeringssysteem Mose, een acroniem voor Modulo Sperimentale Elettromeccanico, kunnen spelen. De module, bestaande uit 78 mobiele dijken van elk 13.000 ton zwaar, moest in 2011 in werking treden. Maar mede door een corruptieschandaal liep die veel vertraging op.

121 dagen
In 2018 telde Venetië 121 dagen met hoogwater. In 1900 was dat een tiental keer per jaar.

Zodra het systeem op punt staat, vullen de sluispoorten zich bij een normaal waterpeil met zeewater om volledig onder water te belanden. Is hoogwater op komst - hoger dan 1,1 meter boven zeeniveau -, dan worden de holle sluisdeuren gevuld met lucht, stroomt het water eruit en gaan de poorten langzaam omhoog totdat ze een soort waterkeringsmuur vormen tegen het aanstromende water (zie grafiek).

Het consortium dat belast is met de bouw van Mose, hoopt het systeem tegen eind 2021 op te leveren zodat het in 2022 in gebruik genomen kan worden. In afwachting blijft Venetië een ongelijke strijd voeren tegen het ‘acqua alta’.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n