Verstrenging abortuswet zet Polen in rep en roer

Polen is al dagen in de ban van protest tegen een strengere abortuswetgeving. Demonstranten trekken door de straten met slogans als 'Vrouwen in staking'. ©EPA

Over Polen rolt een grote protestgolf. Boze burgers trekken al dagen de straat op om hun ongenoegen te uiten over het quasi verbod op abortus. De conservatieve regering en de katholieke kerk zijn kop van Jut.

Zodra de avond valt, stromen de straten in tientallen Poolse steden al dagen na elkaar vol met boze burgers. Niet omdat ze ontstemd zijn over de inperking van hun bewegingsvrijheid in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus, wel omdat abortus in het katholieke land weldra schier onmogelijk is.

De protestgolf kwam eind vorige week op gang na een uitspraak van het grondwettelijk hof. Dat vernietigde donderdag een wet uit 1993 die het mogelijk maakte een zwangerschap te onderbreken als de foetus genetische afwijkingen heeft. 'Die tekst is in strijd met de grondwet', luidde het oordeel van de rechters.

Quasi onmogelijk

De uitspraak effent de weg voor een gevoelige verstrenging van de Poolse abortuswetgeving, die sowieso al een van de stringentste in Europa was. Alleen als de gezondheid van de zwangere vrouw in gevaar is of als de zwangerschap een gevolg is van een verkrachting of incest is een vruchtafdrijving nog toegelaten.

In de praktijk komt dat er volgens critici op neer dat abortus weldra quasi onmogelijk is. Van de 1.100 wettelijke abortussen die in 2019 in Polen plaatsvonden, was in slechts 2,4 procent van de gevallen het leven van de moeder in gevaar of was de zwangerschap het gevolg van een verkrachting of incest. In de overige situaties vertoonde de foetus genetische afwijkingen.

Vrouwenrechtenorganisaties zijn woedend. Ze betogen dat de uitspraak vrouwen verplicht het leven te schenken aan baby's met zulke ernstige afwijkingen dat die 'weinig kans hebben op een lang en al helemaal geen normaal leven'.

Traditionele waarden

In heel wat Poolse steden voeren jonge vrouwen dan ook het protest aan. Met slogans als 'Jullie hebben bloed aan jullie handen', 'Ik ben geen broedmachine', 'Vrouwen in staking' of 'Vecht tegen het coronavirus, niet tegen vrouwen' richten de demonstranten hun pijlen op de conservatieve regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS).

We gaan niet toekijken hoe onze mensen en kerken aangevallen worden want die zijn heilig voor ons.
Mateusz Morawiecki
Poolse premier

Sinds ze in 2015 aan de macht kwamen, hebben de troepen van Jaroslaw Kaczynski een strijdpunt gemaakt van de opwaardering van traditionele katholieke waarden. Een aanscherping van de abortuswet stond hoog op de prioriteitenlijst.

Het thema polariseert de Poolse maatschappij al langer. In 2016 barstte al eens protest los toen de PiS een poging deed om de abortuswet strenger te maken. Onder druk van de volkswoede gingen de plannen toen weer de diepvriezer in.

Intensiteit

De conservatieve regeringspartij had dan ook kunnen verwachten dat de uitspraak van het grondwettelijk hof de gemoederen in de maatschappij opnieuw zou verhitten. Toch lijkt ze verbaasd over de intensiteit van het protest.

Dat verzet richt zich niet alleen tegen de regering. Ook de katholieke kerk is kop van Jut. Afgelopen weekend verstoorden demonstranten op verschillende plaatsen kerkdiensten. Hier en daar zijn kerken beklad met pro-abortusslogans en telefoonnummers van abortushulplijnen.

2,4%
abortussen
Van de 1.100 wettelijke abortussen die in 2019 in Polen plaatsvonden, was in slechts 2,4 procent van de gevallen het leven van de moeder in gevaar of was de zwangerschap het gevolg van een verkrachting of incest.

Na dagen van stilzwijgen reageerde premier Mateusz Morawiecki dinsdag een eerste keer op de kwestie. 'Die daden van agressie, vandalisme, barbaarsheid in onze straten kunnen absoluut niet. We gaan niet toekijken hoe onze mensen en kerken aangevallen worden, want die zijn heilig voor ons.'

Morawiecki drong er bij de demonstranten op aan hun acties meteen te staken. 'De betogers negeren de grote risico's die ze lopen nu de coronacrisis zo fel woedt in ons land.' Polen scherpte vorige week de maatregelen aan in de strijd tegen de verspreiding van het longvirus. Samenkomsten in het openbaar zijn verboden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud