Von der Leyen nipt verkozen tot Europees Commissievoorzitter

Ursula von der Leyen. ©EPA

De Duitse politica haalde 383 stemmen in het Europees Parlement. Dat komt neer op een nipte overwinning met amper negen stemmen.

Ursula von der Leyen wordt vanaf november voorzitter van de Europese Commissie voor vijf jaar. Het Europees Parlement zette in een geheime, schriftelijke stemming het licht op groen voor de opvolgster van Jean-Claude Juncker. Het is de allereerste keer dat een vrouw aan het hoofd van de Europese Commissie komt.

Van de twaalf Vlamingen in het Europarlement stemden er slechts vier voor von der Leyen: Kris Peeters en Cindy Franssen van CD&V, Guy Verhofstadt en Hilde Vautmans voor de liberale Renew. De drie verkozenen van N-VA, Geert Bourgeois, Assita Kanko en Johan Van Overtveldt onthielden zich, wat neerkomt op een tegenstem. De drie Vlaams Belangers, Petra De Sutter (Groen) en Kathleen Van Brempt (sp.a) stemden tegen.

Belangrijkste EU-topjob 

Wie is Ursula von der Leyen?

De 'zakelijke' Duitse minister van Defensie Ursula von der Leyen volgt de bij momenten clowneske Jean-Claude Juncker op als voorzitter van de Europese Commissie. Lees hier haar portret. 

De Europese Commissie is de belangrijkste Europese instelling. Ze zet de lijnen uit van het Europees beleid en stelt alle ontwerpwetgeving op. De Commissie is tevens de hoedster van de Europese verdragen en ziet toe op de naleving ervan door de lidstaten.

Von der Leyen, die pas twee weken geleden door de Europese leiders opgevist werd als kandidaat-Commissievoorzitter, moest op die korte tijd een programma in mekaar boksen voor haar 'regeerperiode' van vijf jaar. Vorige week verdedigde de Duitse haar kandidatuur bij de verschillende politieke fracties met wisselend succes. Haar toespraak dinsdagochtend in Straatsburg was van een ander kaliber: beheerst, overtuigend en krachtig.

Het is tijd om op te komen voor Europa.
Ursula von der Leyen, Europees Commissievoorzitter

Von der Leyen stond er en ze wierp haar troef als vrouw al van bij het begin in de strijd. 'Na 40 jaar is het eindelijk de beurt aan een vrouw aan het hoofd van de Europese Commissie.'

Haar toespraak was uitgesproken pro-Europees. Bovendien legde ze een heel pak nieuwe en verregaande initiatieven op tafel, zoals een green new deal, een Europese herverzekering voor werkloosheid en een gegarandeerd minimumloon in elk land.

Nipte meerderheid

Een brede meerderheid kreeg von der Leyen niet. Amper negen stemmen had ze op overschot, de laagste score ooit. Dat betekent dat ze verzwakt aan de start komt en telkens weer zal moeten bewijzen en door het oog van de naald kruipen. Een stabieler 'midden' achter zich krijgen in het halfrond, wordt dus een van de belangrijkste taken van de nieuwe Commissievoorzitter.

Von der Leyen moest 374 ja-stemmen achter zich krijgen van de 747 zitjes die momenteel worden bezet in het Europees Parlement. Normaal telt het halfrond 751 zitjes. Maar onder meer de drie Catalaanse nationalisten die verkozen werden in Spanje maar er voor het gerecht gedaagd zijn, konden hun post nog niet opnemen. De Deense socialist Jeppe Kofod zoekt nog een vervanger voor Straatsburg nu hij minister werd in de nieuwe Deense regering.

De Duitse kon rekenen op de volle steun van de centrumrechtse EVP, de grootste fractie met 182 zitjes. Ook de derde fractie, de liberale Renew, stemde volmondig voor Ursula von der Leyen. Die fractie is goed voor 108 zitjes.

9
stemmen
Amper negen stemmen had von der Leyen op overschot, de laagste score ooit.

De tweede grootste politieke familie, de sociaaldemocraten met 154 zitjes, stemde verdeeld. Twee derde van de fractie, met voornamelijk de Spaanse, Portugese en Italiaanse sociaaldemocraten, stemden voor von der Leyen; de Duitse SPD, Franse socialisten en de tien uit de Benelux stemden tegen. Zij zijn boos omdat de EU-leiders het systeem van spitzenkandidaten of boegbeelden opzij schoven om zomaar iemand uit het niets te bombarderen tot Commissievoorzitter.

De spits van de sociaaldemocratische S&D, Frans Timmermans was twee weken geleden in de running als Commissievoorzitter, maar werd de dag erop gedumpt door de EU-leiders. Zelfs de zes Nederlandse PvdA-verkozenen stelden tegen, ondanks druk van Frans Timmermans zelf die de actiepunten van zijn kiescampagne bevestigd ziet in het programma van von der Leyen.

Groen en de extreemlinkse GUE stemden tegen. Maar wellicht kreeg de kandidaat-Commissievoorzitter de steun van een aantal dissidenten uit die fracties. Ook de veertien verkozenen van de linkspopulistische Italiaanse vijfsterrenbeweging schaarden zich achter von der Leyen. En bij de conservatieve ECR, waartoe N-VA behoort, kon ze eveneens hier en daar extra stemmen sprokkelen.

Geen slaaf van extreem rechts

De vrees dat von der Leyen haar overwinning te danken zou hebben aan de steun van extreem-rechts, werd geen realiteit. De voorbije dagen spraken zowel de Italiaanse Lega-leider Matteo Salvini als de Poolse nationalisten van de PiS lovend over de in hun ogen oerconservatieve von der Leyen. Die vrees zou wegen op de stemming. Dat zou progressieve Europarlementsleden tegenhouden om de Duitse te steunen voor de topjob.

Maar het zeer pro-Europese betoog van von der Leyen en haar waarschuwing dat ze 'nooit compromissen zou sluiten over de eerbiediging van de rechtsstaat', viel erg slecht bij de extreemrechtse fanclub. Bovendien haalde Ursula von der Leyen zelf de stekker uit het extreemrechtse stopcontact. 'Ik ben opgelucht dat je niet voor mij zal stemmen', wierp ze de fractieleider van het Duitse extreemrechtse AfD, Jörg Meuthen, voor de voeten. 'Alles waar jij voor staat, druist in tegen mijn diepste waarden.' De 28 verkozenen van de Lega stemden daarom tegen de Duitse.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect