reportage

'Waarom zitten Catalaanse politici nog in cel?'

Vlaams minister-president Geert Bourgeois ging dinsdag op bezoek bij de Catalaanse premier Quim Torra. Beiden pleitten voor de vrijlating van de gevangen Catalaanse politici. ©AFP

Niet alleen mooie woorden maar daden. Dat eist de Catalaanse premier, Quim Torra, van zijn Spaanse collega Pedro Sánchez. ‘Waarom zitten de Catalaanse politici nog in de cel?’, vroeg hij zich dinsdag aan de zijde van zijn Vlaamse ambtgenoot Geert Bourgeois (N-VA) af.

Dinsdag, even voor half vier in de namiddag. Op het binnenplein van het Palau de la Generalitat, de zetel van de Catalaanse regering, zet de lokale beiaard de Vlaamse Leeuw in. Met het muzikale intermezzo wil de Catalaanse premier Quim Torra zijn Vlaamse ambtgenoot Geert Bourgeois welkom heten.

De N-VA'er is de eerste buitenlandse regeringsleider die bij de opvolger van Carles Puigdemont op de koffie mag. 'Minister-president, weet dat de deuren van dit paleis altijd wagenwijd openstaan voor onze Vlaamse vrienden. Welkom in uw tweede thuis!’, stak de Catalaanse regeringsleider van wal.

Geweld politie

Dat Torra de rode loper uitrolt voor zijn Vlaamse collega is geen verrassing. Het is geen geheim dat Bourgeois’ partij de Catalaanse zaak niet ongenegen is. In tegenstelling tot heel wat andere Europese leiders veroordeelden de Vlaamse en de federale regering wel het geweld dat de Spaanse politie tijdens het onafhankelijkheidsreferendum van 1 oktober vorig jaar gebruikte tegen kiezers. ‘Onze dankbaarheid daarvoor is erg groot’, stelde Torra. ‘Net als voor het warme welkom dat Puigdemont en zijn vier ex-ministers in uw land kregen.’

Nu het politieke klimaat in Catalonië weer wat gestabiliseerd is, kan de regionale regering zich weer wat meer focussen op langetermijnprojecten. Een versterking van de samenwerking met andere Europese regio’s zoals Schotland en Vlaanderen staat hoog op de agenda.

‘We lanceren een nieuw samenwerkingsprogramma dat zich richt op onderzoek en ontwikkeling, digitalisering en innovatie’, kondigden Geert Bourgeois en Quim Torra dinsdag aan.

Barcelona is bijvoorbeeld een voorloper op het gebied van 5G. 'En in Antwerpen loopt een pilootproject rond smart cities', voegt Bourgeois eraan toe. Hij is ervan overtuigd dat de kenniseconomie de toekomst van Vlaanderen is.

Bourgeois reisde af naar Barcelona op een moment dat het politieke klimaat in Spanje in volle verandering is. Sinds de socialist Pedro Sánchez begin juni de conservatief Mariano Rajoy opvolgde als Spaans premier, zet hij voluit in op het aanhalen van de banden met Catalonië.

Tot tevredenheid van Bourgeois. ‘De Vlaamse en de federale regering hebben van meet af aan gepleit voor een dialoog. Ik ben blij dat het nu eindelijk zover is. Want dialoog is het begin van elke oplossing’, stelt de Vlaamse minister-president.

Politieke oplossingen

Sánchez’ charmeoffensief bereikte op 9 juli een eerste hoogtepunt: hij ontving Torra in La Moncloa, zijn Madrileense ambtswoning. Grote doorbraken leverde de ontmoeting niet op. Maar na afloop waren de twee regeringsleiders het wel over een ding eens: politieke problemen verdwijnen alleen met politieke oplossingen.

‘We komen van ver. Tot voor kort werd het Catalaanse zelfbeschikkingsrecht door de Spaanse regering beantwoord met het sturen van duizenden agenten naar Catalonië. Maar we mochten nooit aan dezelfde tafel plaatsnemen. Wel twintig keer luidde het antwoord uit Madrid: no’, brengt Torra in herinnering. ‘Nu hebben we samen aan tafel gezeten en zijn we geen enkel thema uit de weg gegaan.’

Sánchez ging ook al tot actie over. Hij liet de gevangen Catalaanse politici overplaatsen van Madrileense naar Catalaanse cellen. Daarnaast gaf hij de Catalaanse regering wat meer budgettaire speelruimte en wellicht vloeien binnenkort nog enkele achterstallige miljarden naar Barcelona.

Olifant in de kamer

Maar op het meest heikele thema blijven de standpunten mijlenver uit elkaar liggen. ‘Dat klopt’, geeft de Catalaanse regeringsleider toe aan de zijde van Bourgeois. ‘Er bevindt zich een grote olifant in de kamer: het Catalaanse recht op zelfbeschikking. Wij zullen dat blijven opeisen en Pedro Sánchez zal een oplossing moeten aanreiken.’

De vijftiger is vast van plan de druk op de ketel te houden. ‘De Spaanse regering heeft de kans het Spaanse en het Catalaanse volk te laten zien dat er wat veranderd is in Madrid nu de conservatieve partij niet meer aan de macht is. Wij wachten in spanning af of het niet alleen bij mooie woorden blijft’, poneert de opvolger van Puigdemont.

En de Catalaanse regeringsleider heeft wel een idee hoe Sánchez kan bewijzen dat het hem menens is met de verbetering van de bilaterale betrekkingen. Hij herinnert eraan dat na de Belgische ook de Duitse justitie vorige week oordeelde dat Puigdemont niet overgeleverd kan worden aan Spanje wegens rebellie. ‘Waarom zitten de Catalaanse politici dan nog in de cel? Dat is toch surrealistisch, ongepast en onrechtvaardig!’

Gevangen politici

Torra grijpt het bezoek van Bourgeois aan om nog eens de aandacht te vestigen op het lot van die gevangenen. De Vlaamse minister-president moet hij evenwel niet meer van zijn zaak overtuigen. ‘Het is toch niet normaal dat die politici al bijna tien maanden in de cel zitten of in ballingschap leven in andere Europese landen. Enkel en alleen omdat ze aan politiek deden en de beslissingen van het Catalaanse parlement uitvoerden’, luidt het. ‘Ik respecteer de onafhankelijkheid van justitie en het rechtssysteem maar deze politici hebben nooit opgeroepen tot geweld. Ze hebben enkel gebruik gemaakt van hun vrijheid van meningsuiting.’

Op korte termijn lijkt de vrijlating van de politieke gevangenen het belangrijkste doel van Torra en co, zoals het spandoek en het immense gele lint op de voorgevel van het Palau de la Generalitat aangeven. Maar wat met de langere termijn? Is het niet realistischer te streven naar een systeem van federalisme of confederalisme?

‘We hebben al een lange weg afgelegd. De belangrijkste haltes waren het referendum van 1 oktober vorig jaar en de onafhankelijkheidsverklaring op 27 oktober. Die vormen voor ons het vertrekpunt. Premier Sánchez heeft op 9 juli herhaald dat een onafhankelijkheidsreferendum volgens de Spaanse grondwet niet mogelijk is. Maar wij gaan echt geen toegevingen doen. De Spaanse regeringsleider moet met een voorstel komen en een oplossing zoeken.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud