interview

'We zitten in overlevingsmodus'

Herman Van Rompuy en Geert Mak ©Dieter Telemans

'Europa valt niet uit elkaar, dat zou de bevolking haar leiders nooit vergeven', zegt Herman Van Rompuy, tot een jaar geleden nog president van Europa. Samen met auteur Geert Mak blikt hij terug op wat misschien wel het woeligste jaar uit de Europese geschiedenis was.

2016 kan voor Europa wel eens het jaar van de waarheid worden. De burger gelooft er niet meer in. De leiders van de grote  landen zijn zo hard bezig met hun  politieke overleven, dat ze hun nek niet meer uitsteken voor de EU. Het Europa van de open grenzen staat onder druk, belaagd door de onophoudelijke stroom vluchtelingen.

Een gevaarlijke coctail, die Europa volgens Mak en Van Rompuy 'in overlevingsmodus' bracht. De ontnuchterende vaststelling van Herman Van Rompuy: 'Europa heeft de mensen altijd kansen gegeven, maar heeft hen te weinig beschermd. Het is een 'space' waar grenzen open gingen, bedrijven hun markten zagen groeien en studenten in het buitenland gingen studeren. Maar het was nooit een 'place', een thuis waar mensen zich beschermd voelen tegen werkloosheid, financiële speculatie, terreur en vluchtelingen.'

Een Europa van winnaars en verliezers, vindt ook Geert Mak. 'De euro en de bankiers zijn gered, maar de jongeren in Spanje of Griekenland blijven achter zonder werk. Er is een diepe immoraliteit in het Europese systeem geslopen.'

De auteur ziet de toekomst somberder in dan de politicus. 'De hele euro- en Schengenzone zijn veel te lichtvaardig opgetuigd. De Griekse crisis toont aan dat er grenzen zijn aan wat je kunt verbinden in Europa. Het gaat van crisis naar crisis. Het kan wel eens die crisis te veel worden, die toch tot een scheiding leidt. Niemand wil het, maar op een bepaalde moment kan er wel een foute chemie ontstaan die het hele proces verstoort.'

Dat laatste ziet Van Rompuy niet gebeuren. 'Akkoord, sommigen spreken hardop van een mini-Schengen met een beperkte groep landen. Het referendum over de Britse exit komt eraan. Maar de EU valt niet uit elkaar. De bevolking zou dat haar leiders nooit vergeven. We zijn zo diep met elkaar verweven: je trekt dat niet meer uit elkaar.'

Al geeft de oud-president toe dat er één heikele voorwaarde is: de grote landen moeten politiek stabiel blijven. 'Als Duitsland, Frankrijk of Italië in de problemen komt, heeft de hele EU een probleem.' Net daarom, zegt Van Rompuy, moet een einde komen aan de vluchtelingenstroom. Om bondskanselier Merkel uit de wind te zetten en Duitsland stabiel te houden.

Lees meer in ons eindejaarsmagazine De Conclusie, zaterdag gratis in uw krant. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud