'Zonder hervormingen stond Spanje onder voogdij'

Mariano Rajoy bij zijn persconferentie zondagmiddag. (foto bloomberg)

Als de Spaanse regering de afgelopen vijf maanden niet massaal hervormd had, dan was de vierde economie van de eurozone zaterdag onder voogdij van Europa komen te staan. Dat zei de Spaanse premier, Mariano Rajoy, zondagmiddag tijdens zijn eerste confrontatie met de pers nadat zijn land een dag eerder aan Europa steun gevraagd had voor de redding van de Spaanse banken. Al liep Rajoy spitsroeden om dat vermaledijde woord 'redding' toch maar niet in de mond te nemen.

De Spaanse premier, Mariano Rajoy, stond de pers nog gauw te woord voor hij op een vliegtuig naar Polen stapte om op het Europees kampioenschap voetbal de openingsmatch bij te wonen van de Spaanse selectie tegen Italië. (In de 61ste minuut scoorde invaller Antonio Di Natale overigens voor Italië, dat daarmee 1-0 voor kwam, maar de Italiaanse vreugde duurde maar een minuut of drie, want toen scoorde Cesc Fábregas tegen voor Spanje. 1-1 werd de eindscore.)

De persconferentie was in allerijl belegd. De premier had zondagochtend in de landelijke pers forse kritiek gekregen omdat hij zich zaterdag, na de bekendmaking van de Spaanse vraag om Europese steun, niet laten zien had en zijn minister van Economie, Luis de Guindos, voor de leeuwen gegooid had.

Die demarche was opmerkelijk. Afgelopen donderdagavond had Rajoy zijn ministers immers nog zwijgplicht opgelegd. 'Als iemand vragen heeft over de Spaanse banksector, stel die dan aan mij. Alleen ik heb de juiste informatie', klonk het toen.

Beleid

Tijdens de persbijeenkomst van zondagmiddag probeerde de conservatieve politicus vooral zijn beleid van de afgelopen vijf maanden te verdedigen.

Niemand heeft druk op mij uitgeoefend

Hij herinnerde de Spanjaarden eraan dat hij tijdens zijn inauguratiespeech op 19 december vorig jaar zijn landgenoten gewaarschuwd had dat de vierde economie van de eurozone in een erg moeilijke situatie zat. 'Ik waarschuwde toen dat ik geen mirakels zou kunnen verwezenlijken en op korte termijn geen resultaten zou kunnen boeken.'

Doelstellingen

De Spaanse premier herhaalde zondag nog eens dat hij destijds twee doelstellingen vooruitgeschoven had voor deze legislatuur: economische groei en jobs creëren.

Dat van gisteren heeft de geloofwaardigheid van de euro versterkt

'Om die doelstellingen te behalen moeten we de begroting in evenwicht brengen en de openbare financiën van alle besturen in het land saneren, moeten we structurele hervormingen doorvoeren zodat de economie flexibiler en concurrentiëler wordt en moeten we de financiële sector op orde krijgen zodat in Spanje weer kredieten beschikbaar zijn. Want zonder kredieten zijn geen investeringen mogelijk en is jobcreatie uitgesloten.'

Rajoy maakte zich sterk dat zijn regering de afgelopen vijf maanden al een hele weg afgelegd heeft. 'Als we de afgelopen vijf maanden niet gedaan hadden wat we deden, zouden we zaterdag onder Europese voogdij zijn komen te staan', poneerde de leider van de conservatieve Partido Popular.

Net als zijn minister van Economie zaterdag hield Rajoy zondag vol dat aan de Europese steun enkel voorwaarden voor de sanering en hervorming van de Spaanse banksector verbonden zijn. Maar in haar communiqué benadrukt de eurogroep wel ook strikt te blijven toezien op de begrotingssanering in Spanje. Het tekort op de begroting moet dit jaar dalen van 8,9 procent van het bruto binnenlands product (bbp) naar 5,3 procent van het bbp.

Daarnaast verwacht Europa dat Spanje structureel blijft hervormen. Brussel zou eveneens aansturen op een verhoging van het btw-tarief in Spanje. 'De vooruitgang in die domeinen zal regelmatig gecontroleerd worden en hangt nauw samen met de financiële steun', luidt het.

Druk

Hij ontkende dat hij bezweken was voor druk van Europese instellingen om - na herhaaldelijke ontkenningen - toch buitenlandse hulp te vragen. 'Niemand heeft druk op mij uitgeoefend. Ik heb net druk gezet om ervoor te zorgen dat weer kredieten beschikbaar worden.'

Kritiek op het communicatiebeleid van de afgelopen dagen en weken wuifde Rajoy eveneens weg. Volgens hem was het niet meer dan normaal dat zijn vicepremier en rechterhand, Soraya Saénz de Santamaría, afgelopen vrijdag na afloop van de ministerraad nog ontkend had dat Spanje voor de opkuisoperatie van zijn banken bij Europa zou moeten aankloppen.'

Dat zijn nu eenmaal de spelregels. Onderhandelingen verlopen niet via de televisie. Ze vragen ons soms dingen die we niet kunnen vertellen', zei de premier zondagmiddag.

Tekort

Rajoy beloofde de Spanjaarden dat de redding van de banken het tekort op de begroting niet zou opdrijven. Meteen sprak hij zijn minister van Economie Luis de Guindos tegen. Die had zaterdag nog aangegeven dat de Europese hulp zou wegen op het begrotingstekort en op de staatsschuld.

De Spaanse premier kon het zondag ook niet laten een sneer te geven aan zijn socialistische voorganger, José Luis Rodríguez Zapatero. 'Als de zware maatregelen die we de Spanjaarden nu opleggen, vroeger genomen waren, was ons land nooit in deze situatie verzeild geraakt.'

Rajoy benadrukte ten slotte dat 'lo de ayer (dat van gisteren)' - het woord 'redding' nam hij bewust niet in de mond - de geloofwaardigheid van het Europese project kracht bijgezet heeft. 'De toekomst en de geloofwaardigheid van de euro hebben gisteren gewonnen. Europese samenwerking heeft voordelen. Meer Europa en meer integratie leveren betere resultaten op.'

Overtuigen

De vraag is of de PP-leider de Spanjaarden nog kan overtuigen met dergelijke uitspraken. Uit een peiling voor de krant El País bleek zondag dat maar liefst 78 procent van de Spanjaarden de premier niet vertrouwt.

En 63 procent van hen heeft geen goed woord over voor zijn beleid van de afgelopen vijf maanden.

Politieke klasse

De rondvraag toont ook aan dat de Spaanse bevolking het na jaren van besparen en hervormen helemaal gehad heeft met de politieke klasse in het land. Want ook de socialistische oppositieleider Alfredo Pérez Rubalcaba brengt het er bekaaid vanaf.

Maar liefst 85 procent van de Spanjaarden wantrouwt hem. Een jaar geleden was hij nog de populairste politicus in de socialistische regeringsploeg van José Luis Rodríguez Zapatero.

Poten

De Spaanse oppositie lijkt in elk geval van plan de Europese steun aan de Spaanse banksector te gebruiken om aan de poten van Rajoy te zagen. In haar communicatie gebruikte ze zondag opvallend wel het woord 'redding' te verwijzen naar de kredietlijnen die Brussel Madrid gaat aanreiken.

Ze eist ook een parlementair onderzoek naar de ontsporingen in de financiële sector en dringt er op aan dat premier Mariano Rajoy in het parlement meer uitleg komt geven over de Spaanse vraag om Europese hulp.

De vraag is of zij haar slag zal thuis halen. Tot nu gebruikte de conservatieve Partido Popular steeds haar volstrekte meerderheid in het parlement om dergelijke verzoeken naar de prullenmand te verwijzen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud