Zweden zinkt weg in politieke chaos

De Zweedse premier, Stefan Löfvén, verloor maandag het vertrouwen van het parlement. ©EPA

Zweden is in een politiek imbroglio verzeild. Het parlement zei maandag het vertrouwen in premier Stefan Löfvén op. Die heeft een week om zijn vel te redden, baan te ruimen voor een andere regeringsleider of verkiezingen uit te schrijven.

De Zweden waren maandag getuige van een primeur in de politieke geschiedenis van hun land. Voor het eerst slaagde een premier er niet in een vertrouwensstemming in het parlement te overleven. Die twijfelachtige eer viel de sociaaldemocraat Stefan Löfvén te beurt.

De 63-jarige politicus was vorige week in zwaar weer beland. De Linkse Partij zei haar steun aan de minderheidsregering van Löfvén op nadat die beslist had de huurwoningmarkt te dereguleren.

Motie van wantrouwen

De Linkse Partij, die de afgelopen 2,5 jaar samen met de Centrumpartij en de liberalen gedoogsteun verleende aan Löfvéns coalitie van sociaaldemocraten en groenen, ging in het parlement meteen op zoek naar steun voor een motie van wantrouwen tegen de premier. Het duurde niet lang voor ze enkele conservatieve en nationalistische partijen wist te overtuigen zich achter het initiatief te scharen.

Ik denk dat Löfvén ontslag gaat nemen om daarna als een feniks te herrijzen uit zijn as.
Anders Sannerstedt
Zweedse politicoloog

De voormalige vakbondsleider heeft nu een week om zich over zijn lot te beraden. Vergaart hij alsnog voldoende steun om een doorstart te maken? Krijgt een andere politicus de kans een nieuwe regering op de been te brengen? Of trekken de Zweden voor het eerst sinds 1958 vervroegd naar de stembus?

Löfvén liet maandag nog niet in zijn kaarten kijken. 'Ik neem de tijd die de grondwet me gunt', zei hij op een persconferentie. 'Het landsbelang staat op het spel. Wat er de komende tijd ook gebeurt, mijn partij en ik zijn beschikbaar om, met de steun van anderen, verantwoordelijkheid te nemen en het land te besturen.'

Vervroegde verkiezingen

Analisten achten de kans niet gering dat Löfvén alsnog een doorstart maakt als premier. 'Ik denk dat hij ontslag gaat nemen om daarna als een feniks te herrijzen uit zijn assen', zei Anders Sannerstedt, politicoloog aan de Universiteit van Lund.

De Zweedse grondwet speelt volgens hem in het voordeel van de sociaaldemocraat. Die bepaalt dat vervroegde verkiezingen niets veranderen aan de oorspronkelijke verkiezingskalender. Met andere woorden: zelfs als de Zweden deze zomer een nieuw parlement kiezen, doet dat enkel de termijn van de lopende legislatuur uit. En vinden in september 2022 sowieso nieuwe verkiezingen plaats.

'Ik vermoed dat geen enkele partij uit is op twee verkiezingen in een jaar', zei Sannerstedt. Zeker de partij van Löfvén niet. Die staat in de peilingen op verlies. 'Löfvén is ook een erg goede onderhandelaar', vulde Jonas Hinnfors, politicoloog aan de Universiteit van Göteborg, aan. 'Een terugkeer van de sociaaldemocraat is de meest waarschijnlijke optie, mogelijk met een nieuw politiek akkoord.'

Antimigratiepartij

De uitkomst van de vertrouwensstemming bewijst nog eens dat de Zweedse politiek fundamenteel veranderd is sinds de Zweden Democraten de bühne bestormd hebben. Die antimigratiepartij bezet net geen vijfde van de parlementszitjes in de Riksdag. Zo voorkomen ze dat de traditionele linkse of rechtse blokken een meerderheid op de been kunnen brengen.

Een terugkeer van Löfvén is de meest waarschijnlijke optie, mogelijk met een nieuw politiek akkoord.
Jonas Hinnfors
Zweedse politicoloog

Die realiteit heeft partijen in het rechtse deel van het politieke spectrum ertoe aangezet samenwerking met de Zweden Democraten te overwegen. In een nog niet zo ver verleden was die optie taboe. De traditionele partijen zetten hen steevast weg als te xenofoob om mee in zee te gaan.

Of ze al deze zomer dan wel in september volgend jaar die heikele knoop moeten doorhakken, is nog een week koffiedik kijken. Zweden staat in elk geval voor een periode van politieke onzekerheid. De kans dat de volgende regering stabieler is, lijkt afgaande op de peilingen klein.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud