commentaar

Geheimzinnig

Redacteur Politiek & Economie

Een inlichtingendienst is even belangrijk als gevaarlijk voor de democratie. Dat geldt ook voor de Belgische Staatsveiligheid, die duidelijk toe is aan een hervorming.

Het begon met één telefoontje over illegale praktijken bij de Staatsveiligheid en het eindigde met een heel boek over ‘De Geheimen van de Staatsveiligheid’. Want de Staatsveiligheid mag dan al een ‘geheime dienst’ zijn, ze is ook nog te vaak een geheimzinnige dienst. De Staatsveiligheid is nog altijd een overheidsdienst die verantwoording moet afleggen aan de regering en die zeker niet achter de rug van de regering en het parlement mag ontsporen naar illegale praktijken. Informanten bij telecombedrijven aanzetten om hun beroepsgeheim te schenden, is daar een voorbeeld van. Terwijl het parlement volop besprak hoe het de Staatsveiligheid de bevoegdheid zou geven om telefoon- en internetgegevens te achterhalen, met voldoende controlegaranties, gebruikte de dienst gewoon een achterpoort om dat al stiekem te doen via informanten. De Staatsveiligheid heeft blijkbaar onder haar vroegere baas Koen Dassen ook operaties in het buitenland uitgevoerd, wat toezichthouder Comité I tot vandaag niet wist.

Het bewijst dat ook wij de Staatsveiligheid in de gaten moeten houden. De Staatsveiligheid moet eindelijk ‘transparanter’ worden, zowel tegenover de regering als tegenover het publiek. In tegenstelling tot buitenlandse inlichtingendiensten, zoals de Nederlandse AIVD die gisteren nog een jaarverslag uitbracht, schiet de Staatsveiligheid tekort op dat vlak. Een eigen website, het tijdig publiceren van jaarverslagen (het jongste dateert van 2011), het openstellen van historische dossiers (zoals de CIA geregeld doet), geen nutteloze discretie (zelfs over het aantal personeelsleden geeft de baas van de dienst geen cijfers, terwijl de Britse MI5 die gewoon op zijn site plaatst), en ga zo maar door. Het eerste slachtoffer van al die geheimzinnigheid is waarschijnlijk de Staatsveiligheid zelf. Want onbekend is onbemind.

Onze binnenlandse inlichtingendienst, die zo oud is als België zelf, heeft ook dringend nood aan een hervorming. De wet van 1998 op de inlichtingendiensten is aan herziening toe. Moet de Staatsveiligheid als een van de enige inlichtingendiensten in de wereld nog sekten volgen? De Staatsveiligheid ontsnapt ook al jaren aan elke grote hervorming van de overheid. Dat vertaalt zich in een verouderde organisatiestructuur die niet efficiënt is. De opdeling - met onevenwichtige statuten - tussen de buitendiensten en de analisten van de Staatsveiligheid is echt achterhaald en leidt zelfs tot twee kampen in de dienst. Om nog te zwijgen over het gebrek aan een moderne managementcultuur.

De voorbije regeringen hebben de Staatsveiligheid verwaarloosd, zowel budgettair als inhoudelijk. Al jaren is het wachten op duidelijke richtlijnen vanuit de regering over prioriteiten, samenwerking met buitenlandse diensten... Dat is geen overbodige luxe voor een dienst die er onlangs nog in slaagde de terroristencel van Verviers te ontmaskeren en zo een gruwelijke aanslag verijdelde in ons land.

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud