analyse

Ultiem duel in de Dorpsstraat

©BELGA

De inzet. Wat staat er voor de politieke partijen op het spel bij de gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober? Vandaag: N-VA versus CD&V

De grootste partij op gemeentelijk niveau is nog altijd CD&V, hoewel dat op Vlaams en federaal niveau al een tijdje niet meer zo is. CD&V bestuurt mee in 217 gemeenten, of meer dan twee op de drie. In 51 gemeenten heeft ze de absolute meerderheid en de partij levert 137 burgemeesters. De lokale verankering van CD&V is dus nog altijd ijzersterk, zeker in het bolwerk West-Vlaanderen, ook al heeft de partij al langer de rol moeten lossen in de grote steden, zoals Antwerpen en Gent.

De N-VA is de grote uitdager van CD&V. De Vlaams-nationalisten scoorden onverwacht sterk in de gemeenteraadsverkiezingen van 2012. Bijna uit het niets tilde een ijzersterke nationale campagne, met affiches van Bart De Wever van Knokke tot Opglabbeek, de partij op tot de derde grootste partij op lokaal vlak. De N-VA geraakte meteen ook in 114 gemeentebesturen en leverde 47 burgemeesters, met De Wever die zijn intrek mocht nemen in het Antwerpse Schoon Verdiep, nadat hij overtuigend het duel met sp.-a-burgemeester Patrick Janssens gewonnen had.

La Flandre profonde

De Wever gaat ervan uit dat het nog wel enkele verkiezingen zal duren alvorens de N-VA CD&V ook lokaal kan onttronen. De lokale wortels van de christendemocraten zitten diep in la Flandre Profonde. De strategie voor 14 oktober is dan ook niet om de grootste partij te worden, maar wel om CD&V uit zoveel mogelijk besturen te krijgen. Als CD&V van de macht wordt verdreven, zou de verbrokkeling van de machtspartij wel eens snel kunnen gaan, is de inschatting van de N-VA-top.

CD&V-voorzitter Wouter Beke gelooft nog altijd in de kracht van zijn leger aan burgemeesters, schepenen en gemeenteraadsleden, die volgende week zondag moeten verhinderen dat de gele golf verder over Vlaanderen rolt.

Onze redacteur Wim Van De Velden analyseert de strijd tussen CD&V en de N-VA.

In de coulissen wordt ook gezegd dat CD&V zeker in Limburg en West-Vlaanderen een bijkomende veiligheidsgordel bouwt door voorakkoorden met de sp.a te sluiten, om op die manier de N-VA buiten te kunnen houden. Dat CD&V-infuus moet meteen de sp.a behoeden voor een lokale afgang.

De politieke strijd tussen CD&V en de N-VA heeft ook de federale regering en in mindere mate de Vlaamse regering vergiftigd. Wouter Beke & co. beslisten in 2014 om scheep te gaan met N-VA, in de hoop dat De Wever zich samen met zijn partij de vingers zou verbranden aan de compromissen van de macht. In dat perspectief was de coalitie feitelijk een poging om de verdere opmars van de N-VA een halt toe te roepen. Maar het is erop uitgedraaid dat De Wever een ‘overnamebod’ heeft gedaan op CD&V, zoals sp.a-coryfee Louis Tobback onlangs opmerkte in een interview met De Tijd.

Nationaal sausje

En er dreigt fall-out te zijn van de nationale politiek. Toen CD&V-burgemeesters onlangs parkings langs de snelwegen sloten in de strijd tegen de transmigranten, probeerden ze ook de zwakke plekken van het gespierde migratiebeleid van de N-VA-goudhaantjes Jan Jambon en Theo Francken bloot te leggen. De keerzijde was dat CD&V zo zelf een nationaal sausje over de lokale verkiezingen goot, wat de N-VA dubbel goed uitkwam, want het ging dan ook nog eens over migratie, haar corebusiness.

CD&V-voorzitter Wouter Beke gelooft nog altijd in de kracht van zijn leger aan burgemeesters, schepenen en gemeenteraadsleden.

Arco is een ander Wetstraat-dossier dat kan doorwegen in de Dorpsstraat. De Arco-gedupeerden kunnen zich voor het eerst uitspreken nadat CD&V had beloofd dat ze nog deze legislatuur een vergoeding zouden krijgen. Het gaat om 800.000 gedupeerden. Als die CD&V de rug toekeren, kan dat het verschil maken.

De strijd om de titel als Vlaamse volkspartij is in de campagne ondergesneeuwd door de tweestrijd in Antwerpen tussen burgemeester De Wever en zijn uitdager Peeters. De Wever heeft het nooit kunnen verkroppen dat de nummer één van CD&V in de regering-Michel naar Antwerpen is gekomen om hem uit ’t Schoon Verdiep te verjagen. Die aversie is ontaard in een vuile campagne, waarbij verwijten en insinuaties over en weer vliegen. Dat heeft niet alleen de twee protagonisten afgemat, maar mogelijk ook de Antwerpse kiezer, die het politieke gekrakeel meer dan moe is, nog voor hij naar het stemhokje moet gaan.

Antwerpen is Vlaanderen niet. Maar het belang van de grootste stad van Vlaanderen kan toch moeilijk overschat worden. Ook deze keer lijkt de Scheldestad haar reputatie van politiek laboratorium waar te maken. Wat daar gebeurt, kan de voorbode worden van wat op 26 mei 2019 op het programma staat. Als de coalitie tussen de N-VA, CD&V en Open VLD in Antwerpen niet standhoudt, zal dat negatief afstralen op het regionale en federale niveau, zei De Wever onlangs. ‘Antwerpen is de politieke hoofdstad van Vlaanderen geworden. Er zitten hier ook veel kopstukken. Wat hier gebeurt echoot dus door op het Martelarenplein en in de Wetstraat.’

De N-VA-strategie is niet om op 14 oktober al de grootste te worden, maar wel om CD&V uit zoveel mogelijk besturen te werken.

Als de Antwerpse coalitie kan worden voortgezet, verwacht de N-VA-voorzitter geen problemen in de Vlaamse en federale regering. ‘Dan gaat dat smooth, anders zal het minder smooth zijn. Dat is geen dreigement, dat is politiek realisme. Dat zal gevolgen hebben, misschien niet onmiddellijk, maar zeker binnen zes maanden.’

Patstelling

De echte vrees van De Wever is dat er in zijn stad geen voor de hand liggende meerderheid zal zijn, noch ter linker-, noch ter rechterzijde. De middenpartijen CD&V en Open VLD dreigen wel heel klein te worden. Dat kan uitdraaien op een politieke patstelling, die enkel kan worden doorbroken als de N-VA een partij ter linkerzijde kan losweken. Maar met de verkiezingen van 2019 in het vooruitzicht lijkt dat een schier onmogelijke opdracht te worden, tenzij er meteen al afspraken worden gemaakt over 2019.

Daarom klopt De Wever aan de deur van Groen. Een geel-groene coalitie, al dan niet met de liberalen erbij, is het enige alternatief voor De Wever, zowel voor Antwerpen als voor de Vlaamse regering en de Vlaamse flank van de federale regering, als de uitgerafelde centrumrechtse coalitie niet kan worden voortgezet. Zo’n coalitie zonder CD&V zou meteen de nekslag kunnen zijn voor CD&V in de strijd voor het politieke marktleiderschap.

Morgen: De tien belangrijkste vragen bij de lokale verkiezingen. Lees het volledige dossier op tijd.be/verkiezingen2018

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content