Huur eens een antropoloog-futurist in

Jamais Cascio, futurist, credit: Bart Nagel, image courtesy Institute for the Future ©ZIE CREDIT

Het is de tijd van het jaar om zich aan voorspellingen te wagen. Maar voor mij is 2014 al bijna gisteren. Ik zou moeten speculeren over techontwikkelingen op de langere termijn. Nu blijkt dat mijn bronnen - futuristen die hun brood verdienen met het inschatten van de toekomst - wat in een crisis zijn beland.

Het verwijt is dat ze het wat te gemakkelijk hebben. Zij praten al tien jaar of al veel langer over nanotechnologie, snelle mobiele netwerken en bio-engineering, augmented reality en artificiële intelligentie. Niemand kijkt daar nog van op - enkel de timing juist inschatten is de uitdaging.

Allemaal goed en wel, maar de bijna-doodervaring van de Europese Unie, het onvermogen van de wereldleiders iets te doen aan de opwarming van de aarde, de Arabische Lente, en het vooralsnog uitblijven van het terroristische gebruik van massavernietigingswapens - zagen de futuristen dat aankomen? Meestal niet dus, zegt futurist Jamais Cascio van het Institute for the Future in Palo Alto. Het werd hun door de opdrachtgevers ook niet echt gevraagd. Zodra de grote politiek ter sprake komt, worden bedrijven en instituten zenuwachtig. Politiek is emotioneel geladen, er spelen waardeoordelen mee, het is chaotisch en gevaarlijk.

Toch doet dat soort macro-evenementen er wel echt toe. Zeggen dat de computercapaciteit nog fors gaat toenemen, is een kwestie van het extrapoleren van technische ontwikkelingen. Maar of we onze supergadgets gaan gebruiken in de context van steden die in constante staat van beleg leven, met regelmatige overstromingen en constante regen, dan wel in een min of meer harmonieuze omgeving, dat maakt wel een erg groot verschil. Ook voor bedrijven en overheden.

We hadden het erover tijdens het nieuwjaarsdebat 'State of the World' in mijn geliefkoosde onlinecommunity The WELL. Jamais Cascio verscheen daar ook en zei me dat hij futurisme als antropologie beoefent. Sociale, culturele en politieke elementen moeten evenveel gewicht krijgen als technologie. ‘Technologie is een cultureel artefact’, zei hij letterlijk. We kunnen onze werktuigen, hoe gesofistikeerd ook, niet los zien van de maatschappij en van de impulsen die leidden tot de creatie van die werktuigen.

Dat klinkt wel erg ambitieus. Als we met zoveel verschillende factoren rekening moeten houden, gaat de voorspellingskracht dan niet erg achteruit? Cascio heeft het nogal veel over ‘gut feeling’, het bewust buiten zijn context gebruiken van de training die men krijgt als historicus, antropoloog of socioloog. Maar wat met de foutenmarge van de voorspellingen?

De futuristen hebben daar zo hun oplossing voor. Ze voorspellen niet één toekomst, maar brengen enkele plausibele
alternatieve verhalen over de toekomst. Bedrijven of instellingen die hen inhuren, kunnen dan hun plannen, strategieën en veronderstellingen aftoetsen aan die scenario’s.

‘Een voorspelling is zoals een vaccin: ze helpt de organisatie zich te wapenen tegen risico’s die anders te laat zouden worden gezien’, zegt de immer welbespraakte Cascio. Hm... misschien moeten bankiers zich omringen met antropoloog-futuristen eerder dan met zuivere economen?

Manager Nieuwe Media tijd.be

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud