Roland Legrand Legrand Inconnu

Eén van mijn favoriete meditatieapps kreeg een nieuwe versie. Ruilde ze authenticiteit in voor commercie?

‘Adem in door de neus. Adem uit door de mond. Voel hoe je lichaam zachter wordt. Sluit bij de volgende ademhaling de ogen. Voel het gewicht van je lichaam en laat je ademhaling terugkeren naar haar normale tempo. Laat de gedachten komen en gaan. Letting go.’

De kalme Britse stem van Andy Puddicombe alleen al zou een mens volledig tot rust brengen. Ik luister naar hem via de nieuwste versie van de meditatieapp Headspace, na twee lange vergaderingen. Als ik mijn ogen weer open, na welgeteld drie minuten, voel ik een combinatie van sereniteit en energie. Het werkt dus - bij mij toch.

Hoe lang is het geleden dat u nog eens volstrekt niets deed?

Er is zeker geen tekort aan meditatieapps, maar de Headspace-app (die begon in 2012) is een topper met niet minder dan 15 miljoen downloads. Onder de fans zijn beroemdheden als Arianna Huffington en Richard Branson. Bedrijven zoals Goldman Sachs kochten in bulk abonnementen voor het personeel aan.

Maar gewoon een aangename stem verklaart het succes niet - de app is voor een goed deel betalend en er zijn heel wat concurrenten. Ook collega’s die doorgaans nuchterder zijn dan ik vinden de app goed. ‘Ik ben er content over. Geen gedoe, clean’, vindt Pieter, die de app naar eigen zeggen veel gebruikt. Samuel probeert er een dagelijkse gewoonte van te maken. ‘Geen wondermiddel, maar een fijne routine die hoe langer hoe meer effect heeft.’

Monnik en circusman

Puddicombe is een fitte veertiger met een kaal hoofd. In 1994 reisde hij naar Azië, waar hij in tal van landen mediteerde en in Tibet tot volwaardig monnik werd gewijd. In 2004 keerde hij terug en ging hij in Londen circuskunsten studeren. Hij opende er ook een meditatiecentrum en ontmoette er Rich Pierson. Die werd de medestichter van Headspace. Zijn circuskunsten toonde Puddicombe tijdens een TEDtalk in 2012, toen hij zijn ideeën al jonglerend illustreerde.

All it takes is 10 mindful minutes | Andy Puddicombe

Tijdens die TEDtalk vroeg hij de mensen in het publiek hoelang het geleden was dat ze nog eens niets hadden gedaan. ‘Niets’, niet enkel in de zin van ‘niets doen’, maar ook in de betekenis van ‘niet piekeren, dagdromen, plannen maken’. Niet dat je tijdens meditatie geen gedachten hebt, maar je gaat er anders mee om. Je stelt vast dat een gedachte opkomt en je ervaart hoe gedachten komen en ook weer gaan. Er ontstaat een afstand tussen jou en die gedachten, en dat blijkt heel heilzaam te zijn. Puddicombe legt het allemaal helder uit. Hij vertaalt wat hij leerde in de Himalaya in begrijpbare, seculiere taal en de app leert het heel methodisch aan.

Ultrakort

Moet je uren per dag, gezeten in een pijnlijke lotushouding, naar een muur staren? Nee, je mag ook gewoon zitten, en 10 minuten per dag volstaan. Ik heb ook nog een andere meditatieleraar, die de lat een beetje hoger legt met een minimum van 15 minuten. Ik was dan ook verbaasd dat bij de nieuwe versie van de app ultrakorte meditatieoefeningen werden aangeboden met thema’s zoals ‘herstel’ (3 minuten), ‘ontspan’ (2 minuten) en ‘adem’ (1 minuut). ‘Superkorte oefeningen die je eender wanneer kan doen’, heet het.

Is Puddicombe bezweken voor de platte commercie? Headspace is inmiddels een bedrijf met ruim 150 werknemers en met kantoren in Santa Monica, San Francisco en Londen. De app biedt ‘packs’ aan tegen stress, slapeloosheid en vliegangst. Ook zijn er meditaties voor sportlui. Maar meditatie mag toch niet verworden tot een aspirientje tegen stress en burn-out?

Puddicombe blijft er sereen bij: ‘Het gaat erom een grotere kalmte te voelen, helderheid, mededogen. Dat evolueert op verschillende manieren bij verschillende mensen over een verschillende tijd.’

De 3 minuten ‘hersteloefeningen’ na lange vergaderingen werken. Maar ik ben er zeker van dat ze vooral werken als je ook dagelijks minstens die 10 minuten mediteert. Zoals mijn collega Pieter zegt: ‘Een mens neemt ook dagelijks een douche. Dan is 10 minuten niet te veel om mentaal proper te blijven.’

Lees verder

Tijd Connect