Digitaal nieuwsmanager

Ooit gaven ook Apple-computers al weleens de geest. Het scherm van de Apple Macintosh zag er dan uit als een kapot televisietoestel uit de predigitale tijd: statische ruis die lijkt op een sneeuwstorm. De Amerikaanse auteur Neal Stephenson publiceerde in 1992 een van de beroemdste cyberpunkboeken ooit met die statische ruis als centraal beeld: ‘Snow Crash’.

Ik moest er de jongste dagen, in volle brexittumult, voortdurend aan denken. Cyberpunk als genre komt in deze column wel vaker terug omdat het hightech combineert met donkere maatschappelijke toestanden zoals elektronische bewaking, hackers, falende centrale overheden, milieurampen en massavernietigingswapens. Denk aan de sombere maar esthetisch fascinerende wereld van ‘Blade Runner’ (1982), de tech noir sciencefictionfilm van Ridley Scott met Harrison Ford.

De wereld van ‘Snow Crash’ is tamelijk uit elkaar gevallen. Los Angeles heeft zich afgescheiden van een totaal verzwakte Amerikaanse staat, die zijn gezag enkel nog in een aantal enclaves kan laten gelden. Andere enclaves zijn in privéhanden zoals Mr. Lee’s Greater Hong Kong of van een businessversie van de Amerikaanse maffia. Er heerst hyperinflatie en vluchtelingen proberen de oceanen over te steken op alles wat drijft en waarbij ze die gammele constructies aan elkaar lassen tot een gigantisch vlot, een soort vluchtelingencentrum op zee avant la lettre. Tegelijkertijd speelt het leven zich af in een ‘metaversum’, een virtuele ruimte die op allerlei manieren ook verbonden is met de reële wereld. Neal Stephenson vond het woord ‘metaverse’ uit en is dan ook erg gevierd in kringen van virtuele en geaugmenteerde realiteit. Hij is onlangs Chief Futurist geworden bij Magic Leap, dat aan een supergeavanceerde technologie werkt die de fysieke en virtuele wereld in elkaar schuift.

Ook al blijf ik een cyberpunkfan, als sciencefiction is dit genre bijna dood. Het is geen ‘mogelijke toekomst’ meer, maar komt erg dicht bij de realiteit waarin we leven.

Het Verenigd Koninkrijk scheurt zich los van de Unie, Schotland maakt zich op om dan maar onafhankelijk te worden, Londenaars dromen ervan een Europese stadstaat te worden. Met op de achtergrond migranten die de zee trotseren, elektronische bewaking van netwerken en steden om terreuraanslagen te verijdelen, drones in de lucht en een niet te stoppen klimaatverandering. Hyperinflatie is nog niet te bekennen, maar centrale bankiers doen hun best door de planeet te overstromen met geld.

Om het compleet te maken: Snow Crash is in het boek de naam van een drug, die bestaat uit een oeroude neurolinguïstische code (die er uitziet als statische ruis) en die via religieuze organisaties wordt verspreid, waarbij de breinen van computerhackers zelf worden gehackt.

‘Snow Crash’ kan worden gelezen als een verhaal over een ‘fail modus’, niet louter van een computerbesturingssysteem, maar van de hele planeet. Het gaat in laatste instantie over technologie en globalisering, machten die zo sterk zijn dat de politieke en culturele structuren volstrekt niet kunnen volgen.

Moest u het nog niet hebben gelezen, dit boek van 1992 is een aanrader voor de zomer van 2016.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud