interview

Hamburger is voedsel van de toekomst

Louise Fresco is voorzitter van de gerenommeerde Nederlandse landbouw- en voedingsuniversiteit Wageningen University & Research. ©Alexia Mangelinckx

Volgens de Nederlandse voedselexperte Louise Fresco bestaat het menu van de toekomst niet uit pillen, insecten of algen, maar uit hamburgers.

Voor dwarsdenker Louise Fresco is eten net zo belangrijk als energie, veiligheid of het milieu. De voorzitster van de gerenommeerde Nederlandse landbouw- en voedingsuniversiteit Wageningen University & Research pleit voor de oprichting van een intergouvernementeel expertenpanel voor landbouw en voeding. Ze neemt het IPCC als voorbeeld, het belangrijkste wetenschappelijke klimaatpanel ter wereld.

Reeks: het bord van morgen

In onze reeks ‘Het bord van morgen’ serveren we u zes dagen lang - van amuses tot pousse-café - een verhaal over een technologische omwenteling in de voedingswereld waaraan vandaag - vaak ver van de spotlights - al hard wordt gewerkt, en dat in de komende jaren en decennia echt op uw bord belandt.

Volg alle reportages, analyses en video's in deze reeks op tijd.be/hetbordvanmorgen.

Fresco schreef het boek 'Hamburgers in Paradise'. We vroegen haar hoe het bord van morgen er uitziet.

Louise Fresco: 'Om 10 miljard monden te voeden blijft landbouw essentieel. Die moet op grote schaal gebeuren, met aanzienlijke opbrengsten en een vergevorderde automatisering.'

'Over het algemeen blijven we dezelfde koolhydraten en vezels eten. Eiwitten is een ander verhaal. De consumptie van dierlijke eiwitten zal afnemen in ontwikkelde regio's zoals Europa en Noord-Amerika, maar in de ontwikkelingslanden helemaal niet.'

In westerse landen groeit het besef dat we te veel vlees eten. Neemt de veeteelt af?

Fresco: 'Land dat ongeschikt is om granen te telen zal dienst doen als graasweide. Zo kunnen we tegemoetkomen aan de behoeften van de kwetsbaarste groepen, zoals jonge kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven. Zij hebben nood aan vlees en aan de mineralen die daar in zitten, zoals ijzer en zink.'

'De productie van kippen en vissen, die rijk zijn aan eiwitten, moet dus worden opgevoerd, vooral omdat het mogelijk is kippen te fokken in een stedelijke omgeving. Er moeten wel maatregelen worden genomen om de verspreiding van ziektekiemen te voorkomen. Dat vereist een goede organisatie van werk en ruimte om de dieren van de bevolking te scheiden.'

Zijn er andere bronnen van eiwitten?

Fresco: 'We zullen dierlijke eiwitten steeds meer door plantaardige vervangen. Vandaag bestaat bereid vlees al voor 30 procent uit plantaardige vervangmiddelen, zonder dat de consument het merkt.'

'De hamburger is daar een goed voorbeeld van. Die combinatie van dierlijke en plantaardige eiwitten zal in de toekomst een belangrijk onderdeel van ons dieet uitmaken.'

'De enzymen en aminozuren die voortvloeien uit eiwitten kunnen we ook rechtstreeks uit afvalwater of organisch afval halen.'

Louise Fresco is voorzitter van de gerenommeerde Nederlandse landbouw- en voedingsuniversiteit Wageningen University & Research. ©Alexia Mangelinckx

Gaan we afval eten?

Fresco: 'Elke Europeaan gooit gemiddeld een vijftigtal kilo voedsel weg. Ik zie geen reden om dat eten niet te (her)gebruiken. Voedselverspilling is verantwoordelijk voor 6 procent van de CO2-uitstoot in Europa. Dat is enorm en het is vooral totaal nutteloos!'

'Uiteraard kunnen we afval niet volledig elimineren. Er zal altijd wat yoghurt in de potjes achterblijven. Maar het is mogelijk het voedselafval met meer dan 95 procent te verminderen. De vraag is niet of we afval eten, maar hoe we minder voedsel verspillen.'

'Wat ook wordt gezegd, van af en toe een hamburger eten ga je niet dood. Paradoxaal genoeg is het een magere maaltijd. Bovenal is de hamburger heel goed voor het milieu omdat hij vooral uit vleesafval bestaat, de stukjes vlees die achterblijven op de karkassen of het vlees van mindere kwaliteit. De hamburger is een goed voorbeeld van hoe voedsel wordt gerecycleerd.'

De productie van voeding verandert, wat op ons bord ligt ook. We evolueren naar eten op maat.

Fresco: 'Een deel van onze genetische samenstelling bepaalt hoe we op voedsel reageren. Dat is de reden waarom sommigen vet ophopen en anderen het verbranden en sommigen voedsel beter verteren dan anderen.'

'Ik denk dat we over maximaal twintig jaar uitgerust zijn met een chip, een applicatie, een geconnecteerde armband of eender wat. Die zal permanent onze bloeddruk tonen, net als het niveau van calcium, ijzer of zuurstof in ons bloed. Het apparaat vertelt ons wat me moeten eten om ons lichaam in balans te houden. Het bepaalt ons dieet en onze manier van leven.'

Impliceert dat dat we synthetische supplementen moeten slikken?

Fresco: 'Niet noodzakelijk. Integendeel, we zullen eerder terugkeren naar authentieker en natuurlijker voedsel.'

'Vandaag zijn voedingsbedrijven ervoor verantwoordelijk dat het eten op ons bord niet meer lijkt op waar het vandaan komt of waarvan het afstamt. Ik denk dat we daar vanaf zullen stappen en naar puur voedsel zullen streven. We zullen ons afkeren van supermarkten waar enkel perfecte producten zoals heel rode tomaten in de rekken liggen, ten voordele van authentiek(e) fruit en groenten.'

De artisanale productie blijft naast de industriële landbouw bestaan?

Fresco: 'Familiebedrijven zijn duidelijk een levensvatbaar alternatief. Ze kunnen uiteraard geen megasteden met 10 miljoen of meer inwoners voeden. Daar zijn ze niet productief genoeg voor. Technologie kan een oplossing bieden voor regio's met weinig land of een weinig diverse productie.'

'Bij voorkeur produceren we lokaal. Dat maakt stedelijke landbouwprojecten zo interessant: ze verminderen de lengte van de voedselketen aanzienlijk. Die 'verticale boerderijen' zien we niet overal, maar wel op plaatsen waar andere soorten landbouw geografisch of economisch niet mogelijk zijn.'

Wordt stedelijke landbouw een trend?

Fresco: 'De vezels in groenten en fruit zijn essentieel voor onze gezondheid, ook al eten we er vandaag te weinig van. Dat zal niet veranderen.'

'Stedelijke landbouw of verticale productie kan daar een oplossing bieden. Het is de beste manier om de productie dichter bij de consument te brengen, tegen lagere kosten en met een rendement en productiviteit die blijven verbeteren.'

'De beste stedelijke moestuinen en serres halen een rendement van 80 kilo tomaten per vierkante meter. Ze verbruiken tot 18 keer minder water dan de klassieke serres. Die stedelijke landbouw zien we de komende 25 jaar in alle grote steden.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect