'Alleen de oudheid kan me afleiden van mijn obsessie voor muziek'

©George Detsis

Griekenland is voor zanger en geschiedenisfreak Joost Zweegers een droombestemming. Na een ongeval hervond hij zichzelf tussen de Cycladische kunst op het eiland Amorgos. ‘Het ongrijpbare prikkelt mijn verbeelding.’

Na een val van het podium was Joost Zweegers in 2005 twee jaar out met een verbrijzeld hielbeen. Het was het begin van een lange, donkere periode die de zanger bekampte met muziek maken en reizen naar desolate plekken waar natuur en cultuur elkaar vinden.

Joost Zweegers (48) is de zanger van Novastar. Hij werd geboren in de Nederlandse stad Sittard en bracht zijn jeugd door in Neerpelt. In 1996 won hij met Novastar Humo’s Rock Rally. Vorig jaar verscheen het vijfde album van de band: ‘In The Cold Light of Monday’.

Zijn favoriete museum is het archeologisch museum in Chora, op het Griekse Cycladeneiland Amorgos. De Cycladen liggen in de Egeïsche zee, tussen het vasteland en Kreta. Vertrekkend met de boot vanuit Pyraeus is Amorgos een van de laatste Cycladeneilanden, nog voorbij Santorini en Naxos. Met de boot doe je er in het laagseizoen tien uur over.

 Meer moois in de buurt

De Akropolis van Athene. ‘Het is  er altijd verschrikkelijk druk. Maar je kan Athene - en eigenlijk de hele Europese beschaving - niet vatten zonder de Akropolis te bezoeken. Ik ben een grote fan van het vernieuwde museum aan de voet van de Akropolis. De originele friezen van het Parthenon behoren tot dé symbolen van het culturele erfgoed van Europa. De ene helft bevindt zich in het Akropolis-museum, de andere helft hangt in een het British Museum. De Grieken willen ze terug. Het Verenigd Koninkrijk en Griekenland ruziën er al jaren over.’

De haven van Piraeus. ‘Al sinds de oudheid de grootste haven van Griekenland. In de hele stad vind je restanten van een lange muur die de drie havens van Piraeus tijdens de Perzische oorlog moest beschermen.’

Panagia Hozoviotissa. ‘Een wit Byzantijns klooster op een klif aan de kustlijn van Amorgos. Vanbuiten oogt het adembenemend. Ik ben helaas niet binnen geweest, omdat ik maar niet genoeg kreeg van de Cycladische beeldjes in Chora.’

 

In het najaar van 2007 vloog hij met een vriend naar Griekenland. Als geschiedenisfreak kende hij het land. Maar de plek die hem was aangeraden,was onbekend terrein: het eiland Amorgos. Met een andere vriend en zijn gitaarkoffer nam hij in Piraeus de boot naar de hekkensluiter van de Cycladeneilanden.

‘In de zomer zitten die toeristenboten vol Cycladenhoppers en stoppen ze bij elk eiland. Ga je in oktober, dan zijn er geen toeristen meer’, zegt Zweegers. ‘Amorgos is de vergeten wereld. Er wonen heel weinig mensen. Er was toen ook geen hotel. We logeerden in het huis van een Amerikaan die zich in de jaren zeventig niet voor het leger had gemeld en visser was geworden. Hij leefde als een bohemien, net als wij eigenlijk. (lacht) Veel luxe hadden we niet op ons heuveltje. Er was amper elektriciteit, maar het panorama over de azuurblauwe zee en het ruige bergmassief was sensationeel.’

Ze bleven bijna een maand op Amorgos. Het plan was dat Zweegers in het niemandsland rond de Egeïsche zee de songschrijver in zichzelf zou terugvinden. Dat lukte aardig, al haalde geen enkel nummer dat hij er schreef zijn volgende album, ‘Almost Bangor’. ‘Ik ben ontzettend streng voor mezelf. Ook mijn toenmalige label was matig enthousiast over de output. Een van de nummers noemde ik naar de Griekse termen voor mannelijke en vrouwelijke Cycladische beelden. Had ik daar opgepikt. Ik dacht: ‘Ik zal eens een beetje slim doen.’ (lacht) Mijn platenbaas, nochtans ook een geschiedenisfreak, zei: ‘Waar kom jij nou mee af, man?’’

Verborgen

Al slenterend door de hoofdstad Chora liep Zweegers op een middag tegen het enige archeologisch museum van het eiland aan. Chora ligt verborgen tussen de bergen en is onzichtbaar vanaf de zee. Het is bekend voor zijn Byzantijnse kerken. Het archeologisch museum scoort wat minder op de schaal van TripAdvisor. Ten onrechte, volgens de Novastar-zanger.

Het museum richt zich op de Myceense beschaving, een van de belangrijkste culturen in het oude Griekenland. Het bevat een ruime collectie aan voorwerpen uit de Cycladische kunst. Dat zijn abstracte, meestal spierwitte marmeren beelden die werden gebruikt als afgodsbeelden van de godinnencultus en in graftombes werden gelegd.

©Bridgeman Images

In de loop der tijden zijn tal van variaties op die vrouwenfiguren gemaakt. Zweegers viel in Chora voor de ‘cycladic idols’, een soort prehistorische vruchtbaarheidspoppetjes. ‘Ik kende ze al. Het British Museum in Londen en het Getty in Los Angeles hebben hele afdelingen aan Cycladenkunst. (over de authenticiteit van de Getty-collectie bestaat discussie, red.) Maar het was geweldig om ze in hun oorspronkelijke context te zien. Kasten vol vakmanschap uit de prehistorie...’

‘De meeste Cycladische voorwerpen zijn in Amoros teruggevonden. Sommige zijn tot zevenduizend jaar oud. (veegt vurig over het scherm van zijn smartphone) Kijk, en toch is het net abstracte hedendaagse kunst. Ongelooflijk, toch? En die vormen, een en al sereniteit. Je hebt er met borstjes en toch lijken ze geslachtsloos.’

Egoïstisch en bruut

‘Je bent me de hele dag kwijt als ik op reis een prehistorisch museum of een archeologische site bezoek’, zegt Zweegers. Je moet zoiets ook alleen doen als je het over je heen wil laten komen. Of je reispartner moet dezelfde nerdy ingesteldheid hebben. Ik kan tijdens zo’n bezoek heel egoïstisch en bruut worden als ik voel dat ik mijn fascinatie niet kan delen. Ook daarom ga ik liever alleen. Mijn vrouw weet dat, al heb ik haar wat aangestoken met mijn geschiedenisvirus.’ (lacht)

Je bent me de hele dag kwijt als ik op reis een archeologische site bezoek.
Joost Zweegers
Zanger

Waar komt zijn passie voor geschiedenis vandaan? ‘Op mijn vijfde zag ik met mijn vader het graf van Napoleon in Parijs. Daar moet het zijn begonnen. Ik kan soms zo maniakaal met mijn muziek bezig zijn dat ik er horendol van word. Het enige dat me enigszins van die obsessie kan afleiden, is de oudheid. In de geschiedenis is alles voor het ontstaan van het schrift ongrijpbaar en vaag. Dat ongrijpbare boeit me mateloos. Het prikkelt mijn verbeelding. Ik maak om dezelfde reden muziek: om met mijn fantasie grip op het ongrijpbare te krijgen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie