Jules Ferry

De vlijmscherpe column van Koen Meulenaere

Onlangs was er een dwaze Franse film op La Une, het geëigende kanaal daarvoor, en wij lezen u nu de korte inhoud voor: ‘Met een slaagpercentage van amper 12 procent is het lyceum Jules Ferry de slechtste school van Frankrijk. De schoolinspecteur gaat over tot drastische maatregelen. Hij besluit vuur met vuur te bestrijden en er de slechtst mogelijke leerkrachten aan te stellen.’

Eén ster in Humo, de laagste quotering, daar kunnen wij niet aan weerstaan. Nooit films van vier politiek correcte sterren bekijken, die zijn verschrikkelijk, maar een film van één is meestal plezier gegarandeerd. Bovendien trekt de naam Jules Ferry altijd onze aandacht, omdat Rik Van Cauwelaert Karel De Gucht eens heeft omschreven als ‘de Jules Ferry van Berlare’. Klonk geweldig, al begreep bij Open VLD niemand wat hij daarmee bedoelde. De enige die het daar had kunnen weten, was Hugo Coveliers, maar die was net uit de partij gezet. Karel zelf vreesde dat het weer iets met zijn vrouw te maken had.

Bryan Ferry kende iedereen, Jules deed minder bellen rinkelen hoewel ook hij niet de minste was. Jules Ferry was in de tweede helft van de jaren achttienhonderd premier van Frankrijk, burgemeester van Parijs, en minister van Onderwijs tijdens de Derde Republiek. Hij voerde niet alleen leerplicht en onderwijs volgens strikt laïcistische waarden in, maar ook kosteloze en neutrale staatsscholen, secundair onderwijs voor meisjes, en de grande école voor al wat rijpere mamzellen. En toen nam hij een waarlijk lumineuze beslissing: hij verbood de jezuïeten nog langer onderwijs te verstrekken! Het bestaan van Etienne Vermeersch en Jef Geeraerts had er heel anders uit gezien, niet noodzakelijk beter, indien deze briljante maatregel later niet opnieuw was ingetrokken door een minder klaar kijkende opvolger.

Volgens Van Cauwelaert was Karel De Gucht als rabiaat logebroeder hetzelfde van plan met het katholiek onderwijs in Vlaanderen als Jules Ferry met dat in Frankrijk: afschaffen. Karel is nochtans zelf van katholieke en rurale afkomst, komt uit het Boerenkrijgdorp Overmere, het zijn de Schreursen die altijd atheïst zijn geweest en tot de burgerlijke klasse behoorden.

Om een lang verhaal kort te maken: de jezuïeten hebben die tweekamp kundiger overleefd dan Jules Ferry zelf. ‘Hij stierf door moordenaarshand’, zo leert ons de altijd wat schroomvallig formulerende Winkler Prins. Volgens Wikipedia stierf hij aan een hartaanval, negen jaar nadat bij een aanslag op zijn leven een kogel in zijn borstkas was blijven steken. Waarmee weer maar eens bewezen is dat Wikipedia betrouwbaarder is dan Winkler Prins: negen jaar later, dat is niet meer ‘door moordenaarshand’ natuurlijk. Hopelijk voor de Prins krijgt Sven Mary geen lucht van die valse beschuldiging. In de Tuilerieën in Parijs staat een standbeeld van Jules Ferry, meer ten behoeve van duif en mus dan van de ongeïnteresseerde toerist, maar anderzijds wordt daar ook niet de eerste de beste in brons gegoten.

Nu de film, ‘Les profs’ geheten. Die was dus echt slecht. Maar werkelijk on-voor-stel-baar slecht. De allerslechtste film die wij ooit hebben gezien, het is niet overdreven. Dat ze zoiets durven te maken, is al heel erg. Dat ze het durven uit te zenden op een openbare omroep, zij het een Waalse, tart alle verbeelding. Dat durven ze zelfs niet op de VRT. En daar gaan ze met Björn Soenens in hun nieuwsuitzendingen toch ook héél ver.

Lees verder