Moeder, zet de pot op 't vier

De vlijmscherpe column van Koen Meulenaere

U moet er eens op letten: er bestaan geen farmabedrijven. Ook geen farmaondernemingen. En al helemaal geen farmafirma’s. Neen, er bestaan alleen farmareuzen. Of het nu gaat over Pfizer, Merck, Sanofi, Bayer, Johnson & Johnson, GlaxoSmithKline, Novartis of wat er nog allemaal te veel geld in kas heeft, telkens lezen we dat het een farmareus betreft. En die heeft het altijd gemunt op farmadwergen, vaak van Vlaamse universiteiten.

Niet in één nietig lab in Leuven of Gent, niet eens in Antwerpen, kan een muis met een vaccin worden ingespoten dat ooit, misschien, god weet, indien vermengd met mergcellen van een lama, een efficiënt middel tegen een verkoudheid zou kunnen opleveren, of daar komen alle farmareuzen om ter snelst met honderden miljoenen aanzetten om het vaccin over te kopen, plus het hele lab met zijn twee retorts en één uit een oude wasmachine geschroefde centrifuge. In de raad van bestuur van de spin-off heb je dan twee soorten mensen. De ene soort zijn hebzuchtige dromers die zeggen: ‘Wat? Maar 600 miljoen dollar voor onze muis? Niet genoeg. We wachten op het dubbele.’ De tweede soort hapt toe en koopt Anderlecht en Durbuy.

Die reuzen vreten ook elkaar op. Een bod van 400 miljard dollar en hopla, in plaats van twee farmareuzen in de top tien staat er een in de top vijf. Waarna die op zijn beurt wordt ingelijfd door een reus die nog net een trapje hoger stond en 2.000 miljard dollar veil heeft. There is no business like pillenbusiness. Mede omdat het een zichzelf versterkend fenomeen is, want hoe langer ze met de ene pil de mensen in leven houden, hoe meer van de andere pillen diezelfde mensen nodig hebben. De slechtste mens voor een farmareus is een dode mens, hij brengt niets op. Vandaar dat alles in het werk wordt gesteld om het leven te rekken. Sommigen zien daar een teken van welvaart in, ja zelfs van menslievendheid.

Waar is de tijd dat er nog farmacologen waren als dokter Paul Janssen, van wie het de belangrijkste betrachting was mensen beter te maken zodat ze géén pillen meer nodig hadden. Dat is wel het domste wat een farmareus tegenwoordig kan doen. Wie een geneesmiddel uitvindt dat alle andere overbodig maakt, torpedeert de hele sector. Maar zo ver komt het gelukkig nooit: in dat geval leggen alle farmareuzen samen om de stielbederver uit te kopen en het vermaledijde recept in de kachel te verbranden.

We hebben hier al gewezen op een algemene economische wet: wie een onverslijtbaar product op de markt brengt, graaft zijn eigen graf. Kapot net na het verstrijken van de waarborg, dat is de ware kunst van het ondernemerschap. En dan dezelfde rommel in een andere verpakking opnieuw aanbieden. Geen wegenbouwer bij zijn verstand legt een weg aan waarin de eerstvolgende honderd jaar geen put komt. Nee, je moet de samenstelling van asfalt of beton zo precies afwegen dat de weg niet te vroeg maar ook niet te laat opnieuw moet worden aangelegd. Geen bandenfabrikant verkoopt een onverslijtbare band.

Welnu, grote farmaceutische concerns volgen bij uitstek de algemene economische wetten. Daarom zijn de echte farmareuzen de vele apothekers in onze steden en dorpen. De zachtmoedige heren en dames die ons een pijnstillerke geven. Dank u, goede zielen, de hemel is u voorbehouden.

Lees verder