interview

‘Andere ondernemers kijken raar op als ze ons zien knuffelen'

©Siska Vandecasteele

Zes topmannen van gevestigde Vlaamse familiebedrijven komen twee keer per jaar een weekend samen in een wel heel bijzonder clubje. ‘Een zelfhulpgroep voor CEO’s? Ja, zo zou je het kunnen noemen. Nergens kunnen we zo kwetsbaar zijn als hier.’

- Wouter Torfs: ‘Jullie gaan ons hier niet neerzetten als een bende esoterische zwetsers, hè?’

- Toon Bossuyt: ‘Ach, eigenlijk zijn we dat wel een beetje, hoor.’

Algemene hilariteit.

Een zaterdagnamiddag bij bouwondernemer Mathi Gijbels thuis in Antwerpen. Frans Colruyt (Colruyt), Wouter Torfs (Torfs Schoenen), Bart Claes (JBC), Toon Bossuyt (Boss Paints) en Joost Callens (Durabrik) bellen aan en omhelzen elkaar hartelijk. Ze zijn samengekomen omdat ze willen praten over de buitengewone sessies waarvoor ze twee keer per jaar een weekend uittrekken.

CEO Council is een informeel groepje van zes familiale CEO's die twee keer per jaar voor een weekend of langer op afzondering gaan om uitgebreid met elkaar te praten en te mediteren. De bedoeling is dingen met elkaar te delen die ze in hun eigen omgeving of organisatie niet kwijt kunnen.

Ze beseffen dat ze zich kwetsbaar opstellen. Dat sommigen hen zullen wegzetten als de softies van de Vlaamse bedrijfsleiders. Maar ze hebben een gevoel dat dit interview nodig is. Dat ze zich moeten uitspreken. ‘Als CEO kan je niet meer zeggen: ‘Het gaat om ons en onze business, en dan gedaan.’ Wat wij met onze bedrijven ervaren, is een exponent van wat in de bredere samenleving leeft. We zijn op zoek naar een nieuw evenwicht. Het besef leeft dat het om veel meer moet gaan dan om de resultaten alleen.’

De zes komen sinds 2008 bijeen. Doorgaans in de Heerlijckyt, het retraiteoord van de familie Colruyt in Vlaams-Brabant. Al twee keer ook in het buitenverblijf van Joost Callens in Zuid-Frankrijk. James Bampfield, een Britse consultant die met zijn bedrijf Quinx workshops geeft rond zelfontwikkeling en spiritualiteit, bracht de bedrijfsleiders samen. Tot vandaag betalen de CEO’s hem om bij elke sessie betrokken en aanwezig te zijn.

Bampfield: ‘Ik werkte voor enkele van hun bedrijven als consultant en kwam tot het besef dat ik die mensen moest samenbrengen. Ze hebben een gelijkaardig profiel: het zijn allemaal telgen uit familiebedrijven met een open geest. Ze zijn innovatief in de werkcultuur en delen dezelfde waarden: ze focussen op de lange termijn. Bovendien leven ze niet op automatische piloot.’

©Siska Vandecasteele

Bampfield organiseert en zet de krijtlijnen uit. Hij bedacht de naam CEO Council. Maar de rest vullen de mannen zelf in. Hun weekends zijn uitgesponnen praatsessies. Een aaneenschakeling van gesprekken in een cirkel, doorgaans zonder schoenen aan. Bampfield: ‘We mediteren ook. Heb je ooit al een zenboeddhist met schoenen gezien?’ ’Zeventig procent van de gesprekken gaat over persoonlijke zaken’, schat Toon Bossuyt. ‘De rest gaat over het professionele.’

Veel CEO's zullen stikjaloers zijn als ze dit lezen.
Toon Bossuyt
Boss Paints

De mannen hebben afgesproken dat ze tijdens hun ontmoetingen alles op tafel kunnen gooien, zonder taboes. En dat niets de CEO Council verlaat. Het maakt dat ze elkaar zeven jaar na hun eerste ontmoeting soulmates noemen, dat het enkele weken voor een council bij iedereen gaat kriebelen, en dat ze elkaar op ondernemerscongressen spontaan in de armen vallen. ‘Andere ondernemers kijken raar op als ze ons zien knuffelen. Maar daar trekken we ons niets van aan.’ Inkijk in misschien wel het bijzonderste CEOgenootschap van het land.

Was dat niet geweldig onwennig? Sommigen van u kenden elkaar, anderen niet. En daar zit u dan plots, samen in een kringetje.
Wouter Torfs: ‘Ik zal het nooit vergeten. James nodigde op de eerste ontmoeting iedereen uit een tijdslijn van zijn leven te maken. We moesten terug- en vooruitkijken, onze sleutelmomenten definiëren, zowel privé als professioneel, en dat toelichten. Dat was al een impliciete uitnodiging om heel persoonlijke emoties te delen. Een typisch kenmerk van de CEO Council.’

Frans Colruyt: ‘Ik kwam er pas in de tweede sessie bij, dus voor mij was het wennen. Ik had de introductie gemist en dacht: welk recht heb ik om erbij te zitten?’

Bart Claes: ‘Het hielp dat we in zekere zin verwant zijn. We leiden allemaal een bedrijf dat onze ouders of grootouders opgericht hebben. We hebben kinderen, van wie we misschien ooit hopen dat ze de fakkel overnemen. In die thema’s zit veel potentieel om te delen. Van in het begin voelde dat goed en vertrouwd.’

James Bampfield: ‘Ik geloof dat je het meeste leert van mensen die hetzelfde doen als jij, niet van experts.’

©Siska Vandecasteele

Is de CEO Council een zelfhulpgroep voor mannen die tegen wil en dank CEO zijn geworden?
Mathi Gijbels: ‘Voor mij klopt die ‘tegen wil en dank’. Ik ben enig kind, en vandaag de enige aandeelhouder van het bedrijf dat mijn vader heeft opgericht. Ik kon niet kiezen. Als kind voelde ik dat er verwacht werd dat ik mijn vader zou opvolgen. Nu, ik heb mijn weg gevonden. Maar ik denk niet dat de anderen in deze groep CEO tegen wil en dank zijn.’

Toon Bossuyt: ‘Helemaal niet. Wat ons wel bindt, is dat we verantwoordelijk zijn voor iets wat we hebben gekregen. Als het kapot gaat, gaat ook het werk van de generaties voor ons kapot.’

Colruyt: ‘Ik voel dat ook. En ik ben dan nog maar een heel klein deeltje in een groter familiaal geheel. Ik voel me geen opvolger die iets voortzet, maar ik ervaar wel een verantwoordelijkheidsgevoel door de familielijn achter mij.’

Torfs: ‘Je zou kunnen zeggen dat de eerste generatie uit jagers bestond. Ik voel me meer een landbouwer die op de grote boerderij past. Je bent bijna een godfather: je bent bezig met de oogst, maar ook met de familie. Dat geeft een andere dimensie. Soms is het echt wel veel hooi op de vork.’

Machogedrag wordt bij ons minder getriggerd, omdat we in familiebedrijven actief zijn.
Frans Colruyt
operationeel directeur Colruyt

Colruyt: ‘De stress zit veel meer in dat familieluik dan in de job zelf. Het is een latent aanwezig genetisch verantwoordelijkheidsgevoel. Je moet de balans vinden. Komt de motivatie uit jezelf? Doe ik het voor mij of voor de mensen die voor mij kwamen?’

Dus de zelfhulpgroepomschrijving klopt wel?
Torfs: ‘Ja, daar zit iets in. (gelach) Het is zelfhulp, maar ook zelfontwikkeling, samen groeien.’

Claes: ‘Samen delen.’

Bossuyt: ‘Samen lachen en wenen.’

Joost Callens: ‘Je kan dingen delen die je niet in je eigen organisatie kwijt kan.’

Bampfield: ‘Dit is bijna de enige plek waar deze mensen zonder rol of functie zijn. En zonder masker. Ze kunnen hier zichzelf zijn, in alle glorie en kwetsbaarheid.’

Torfs: ‘Je mag hier mens zijn met je hele pakket van gaven, gevoelens en persoonlijkheid. Maar ook met je minder goede of donkere kanten.’

©Siska Vandecasteele

Is dit de enige plek waar u volledig kunt loskomen van uw CEO-rol?
Colruyt: ‘Dat is wat extreem geformuleerd, maar dat speelt wel, ja.’

Claes: ‘De veiligheid van deze groep is belangrijk. We kunnen hier kwetsbaar zijn. Dat is uitzonderlijk.’

Torfs: ‘Als CEO word je niet verondersteld kwetsbaar te zijn en met je gevoelens te koop te lopen. Hier kan dat wel. Zonder dat daarover geoordeeld wordt.’

Callens: ‘We geven ons helemaal bloot.’

Bossuyt: ‘We weten dingen van elkaar die anderen niet weten. Ik ken van iedereen zijn grootste kwetsbaarheden, zijn grootste miserie en zijn grootste geluk.’

Hebt u geen vrienden bij wie u terechtkunt?
Bossuyt: ‘Als ik tegen een vriend klaag, zal die al snel zeggen: ‘Inderdaad, het is niet gemakkelijk.’ Maar dat is niet altijd het waardevolste antwoord. De sterkte van deze groep is dat we scherp kunnen zijn. Dat we hard op de bal spelen, maar niet op de man.’

De fundamenten van onze groep zijn intussen zo stevig dat je ons niet meer uit elkaar gespeeld krijgt.
Joost Callens
CEO Durabrik

Torfs: ‘We gaan voor een parler vrai. Een avondje op café is het niet hetzelfde.’

Bampfield: ‘De basis van elke council is dat de mannen zowel technische als persoonlijke thema’s aankaarten. Denk bij technische onderwerpen aan vakbonden, familieaandelen, overnames in het buitenland, strategie, franchising, enzovoort. Dat zit tot op een bepaald punt ook in de Rotary Club. Daarnaast spelen ook diep persoonlijke, existentiële thema’s. Waar sta ik in mijn leven? Zit ik op de juiste positie? Hoe is de relatie met mijn familie en mijn ouders? Als iemand spreekt over de relatie met zijn vader, die nog deeltijds in de firma werkt, kan dat iets onverwachts bij iemand anders iets triggeren.’

Wouter Torfs beschreef vorig jaar in zijn boek ‘Werken met hart en ziel’ hoe u ook ‘spelletjes’ speelt om moeilijke zaken bloot te leggen. Hoe werkt dat?
Colruyt: ‘Eén oefening is de roddelsessie. Met het idee van de freudiaanse sofa. Daar gaat iemand op liggen, zonder dat hij oogcontact heeft met de rest van de groep. En dan beginnen de anderen over hem te roddelen alsof hij er niet is.’

Wie bedenkt zoiets?
Bampfield: ‘Ik. I love sick ideas. (lachje) They stir things up. Elke coach heeft een David Lynch-trekje. Kijk, het gaat erom dat je tot onvervalste, oprechte feedback komt. Die is bijzonder waardevol.’

Callens: ‘We beginnen positief, maar daarna gooien we ook kritische punten in de groep.’

Torfs: ‘Voor mij heeft dat echt gewerkt. Uit de roddelsessie over mij kwam dat ik te weinig werk maakte van mijn opvolging en dat ik ongezond leefde. Nadien heb ik daar wat aan gedaan, niemand had me dat al zo onverbloemd gezegd. Nog zoiets: ik krijg soms de kritiek dat ik nogal veel in de media kom, en eigenlijk is dat ook wel zo.’

Dus dat punt is hier ook al aangeraakt?
Colruyt: (ironisch) ‘Wouter en zijn mediaoptredens? Néé, dat is hier nog nooit aan bod gekomen.’

Welke spelletjes speelt u nog?
Callens: ‘Ik heb ooit een mooie opdracht gekregen van James: mijn eigen begrafenisrede schrijven. Ik mocht zelf kiezen vanuit welk standpunt. Ik heb dat toen gedaan vanuit het oogpunt van mijn kinderen. De eerste regels gingen over mijn rol als vader. Dat was erg confronterend en emotioneel. Ik heb er tranen bij gelaten. Het is een van de krachtigste aspecten van deze groep: dat we niet alleen CEO zijn, maar ook vader, zoon, partner of vriend.’

Zegt dat niet veel over de emotionele koker waarin u leeft?
Colruyt: ‘Ik ben een geboren piekeraar. Het is al gebeurd dat ik met een kant-en-klaar idee naar hier kwam, en dat ik een totaal ander zicht op de zaak kreeg. Dat was nieuwe zuurstof die je meestal niet vindt in je onmiddellijke omgeving, omdat die verstrengeld zit in je denkproces.

Bampfield: ‘Zelfs thuis is het niet altijd evident om je te ontladen. Je wil ook niet altijd en overal over werk praten.’

Is het toeval dat in de council alleen mannen zitten?
Bampfield: ‘Het was niet de intentie.’

Colruyt: ‘Met vrouwen zou het een totaal andere dynamiek geven. Ik kan me dat bijna niet voorstellen.’

Callens: ‘Als we ’s avonds een glas drinken, zou het inderdaad anders zijn.’ (lacht)

Bampfield: ‘Nu mogen we jongens zijn, maar aan de andere kant is er ook die kwetsbaarheid onder elkaar. Precies omdat er geen vrouwen in de buurt zijn. De feminiene energie wordt door de mannen zelf opgewekt. Als dat niet zou gebeuren, heb je een drinking club.’

©Siska Vandecasteele

Kan een macho-CEO hier aarden?
Bampfield: ‘Nee, die zal hier niet overleven. Maar eigenlijk is machogedrag een overdreven vorm van iets positiefs dat we hier graag willen: een gezonde mannelijke kracht en energie.’

Colruyt: ‘Machogedrag wordt bij ons minder getriggerd, omdat we in familiebedrijven actief zijn. Als je elk kwartaal resultaten moet neerzetten in een onpersoonlijke beursgenoteerde omgeving, kom je sneller uit bij een extreme vorm van mannelijke daadkracht.’

Bampfield: ‘Vergis u niet: dit zijn ernstige ondernemers. Iedereen is ongelooflijk scherp en sterk op zakelijk gebied. Maar de cijfers tonen niet het volledige plaatje. Er moet een bredere visie achter zitten.’

Blijft dat niet wringen: dat immateriële waar u zo hoog mee oploopt, en de materiële ambities van het bedrijf?
Colruyt: ‘De tijden veranderen toch, vind ik. Je ziet een groeiend besef in de bedrijfswereld dat de focus niet enkel op cijfers en resultaten kan liggen. Dat je ook die andere, zachtere waarden nodig hebt. Veel mensen zijn daarnaar op zoek, naar een nieuw evenwicht.’

Bampfield: ‘Mensen zoeken veel meer betekenis. This is a first world problem: zingeving. De niche waarin ik werk, is eigenlijk geen niche meer.’

Callens: ‘Ik denk dat wij en onze bedrijven een exponent zijn van iets dat breder leeft in de samenleving. Ik zie een toenemende collectieve bewustwording.’

Helpt het dat u geen concurrenten bent?
Colruyt: ‘Dat klopt niet helemaal. We komen wel degelijk in elkaars vaarwater.

Torfs: ‘Daarover zijn al pittige gesprekken gevoerd. De groep Colruyt heeft de kledingketen ZEB gekocht, en kwam zo in het vaarwater van JBC. JBC verkoopt nu ook schoenen, wat dan weer mijn winkel is. Ik ga daar niet flauw over doen: voor mij was dat een issue.’

Bossuyt: ‘Toen ik het hoorde van ZEB, heb ik meteen naar Bart gebeld. Ik wilde niet dat er een impact op de groep zou zijn.’

Colruyt: ‘We zijn die middag een pizza gaan eten. We hebben alles op tafel gelegd. En het was uiteindelijk oké, hè?’

Claes: ‘Ja, inderdaad.’

Callens: ‘Ondertussen zijn de fundamenten van deze groep zo stevig dat je ons niet meer uit elkaar gespeeld krijgt.’

Wat als iemand geen CEO meer is?
Colruyt: ‘Ik ben eigenlijk COO bij Colruyt, dus dat bepaalt niet alles.’

Torfs: ‘Ach, uiteindelijk gaan we toch allemaal voor Colruyt werken, dus wat is het probleem?’ (lacht)

Bent u niet bang om weggezet te worden als een wereldvreemd clubje dat graag wat mediteert?
Bossuyt: ‘Ik denk dat het net omgekeerd zal zijn. Ik denk dat veel CEO’s stikjaloers zullen zijn als ze dit lezen.’

Claes: (knikt) ‘Mensen zeggen me ook dat ik positief geëvolueerd ben sinds ik in deze groep zit. Als bedrijfsleider in een familiebedrijf had ik veel van mijn vader overgenomen. Via de mensen hier heb ik gezien dat er ook andere stijlen zijn. Ik kan filteren en zoeken wat beter bij me past. Zonder de CEO Council weet ik niet of ik die weg had gevonden.’

Bossuyt: ‘Ik voel me een gelukzak dat ik hier terechtgekomen ben.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect