analyse

Beleggen robots straks uw centen?

©serge baeken

Wat als een computer ook uw centen beheert? Worden robots de private bankiers van de toekomst?

Het zou een sketch kunnen zijn uit het tv-programma ‘Wat als?’. Maar zo sciencefiction zijn robotadviseurs niet meer. Beleggen op basis van computermodellen is ook niet nieuw. Wellicht hebt u al eens gehoord van quantfondsen (vaak pure aandelen) of obligatiefondsen, samengesteld op basis van wiskundige modellen. Robotadviseurs gaan nog een stap verder en gaan uw vermogen ook echt beheren, op maat van uw profiel.

‘Ik hou niet zo van het woord robotadviseur’, zegt Thierry Ternier, de CEO van de internetbankpionier Keytrade. ‘Omdat het de indruk wekt dat zo’n computergestuurd model maar een blackbox is waar je wat geld instopt, en dat is het absoluut niet. Wel maken we maximaal gebruik van technologie en algoritmes, maar de input daarvoor gebeurt bij ons nog altijd door mensen. Zo is er een investerings- en academisch comité dat toeziet op het model en dat waar nodig bijstuurt.’ Ook sectorgenoot MeDirect combineert mens én technologie. ‘Omdat er toch een risico is als je alles volautomatisch beslist’, aldus topman Xavier De Pauw. ‘Dan riskeer je te kopen op pieken en te verkopen op dalmomenten.’

Duizenden technologiestart-ups staan klaar om het bankieren volledig om te gooien. De Tijd duikt in vijf afleveringen in de fintechwereld en laat zien hoe onder meer betalen, beleggen en lenen ingrijpend veranderen.

Morgen: Leen eens op het internet (maar niet in België)

Meer op: www.tijd.be/fintech

 

De robot is zodanig samengesteld dat hij de ideale portefeuille voor uw profiel selecteert. Geen individuele aandelen of obligaties weliswaar, maar fondsen of trackers, omdat u zo gespreider belegt. Alles gebeurt online: aan de hand van een vragenlijst wordt eerst bepaald of u een dynamische of eerder defensieve belegger bent. U kiest met een volgende muisklik het bedrag dat u wil investeren en dat wordt dan verdeeld over een aantal beleggingsproducten.

In België staat de markt voor robotadvies nog in haar kinderschoenen, maar in de VS zijn spelers als Betterment en Wealthfront er in een paar jaar tijd in geslaagd enkele miljarden dollars aan spaargeld aan te trekken. Ook in het VK is geautomatiseerd beleggingsadvies booming business, met spelers als Nutmeg en Money on Toast. ‘De markt blijft evenwel peanuts als je naar het totale vermogensbeheeruniversum kijkt’, stelt Vlaams topeconoom en fintechspecialist Geert Bekaert (Columbia Business School, New York). Uit een rapport van Citi blijkt dat vermogensbeheerders wereldwijd 69.000 miljard dollar aan activa beheren. Slechts een fractie daarvan - zo’n 20 miljard dollar - wordt door robotadviseurs gerund.

Groot potentieel

Het potentieel is evenwel gigantisch. ‘Een private bankier kan 70 tot 80 klanten bedienen. Met een robotadviseur is dat aantal ongelimiteerd’, zegt Ternier. Het consultantbedrijf A.T. Kearney schat dat de robotadviesmarkt in de VS tegen 2020 kan exploderen tot 2.200 miljard dollar.

  • Keytrade Bank: internetbankpionier die in december de robotadviseur Key- Private lanceerde. Advies mogelijk mits inleg vanaf 15.000 euro.
  • MeDirect: onlinevermogensbeheerder die in 2013 de Belgische markt betrad. Vanaf 5.000 euro.
  • Fortuneo: Franse broker die in maart 2015 met onlinevermogensbeheer begon. Vanaf 15.000 euro.
  • TreeTop: traditionele vermogensbeheerder die afgelopen zomer een onlinetool lanceerde. Vanaf 250 euro.
  • Evi: onlinebank van Van Lanschot, startte in februari met onlinevermogensbeheer. Tijdelijk vanaf 1.000 euro.
  • Pritle: Nederlandse robotadviseur, sedert maart in België. Vanaf 10 euro.
  • Easyvest: start-up. Vanaf 2.000 euro.
  • Birdee: spin-off UCL, start dit najaar met robotadvies. Vanaf 1.000 euro.

Specifieke schattingen voor België zijn er niet, maar Ternier denkt dat de markt de komende jaren zou kunnen groeien naar 5 à 10 miljard euro. De totale vermogensbeheermarkt in België bedraagt 370 miljard euro.

Volgens A.T. Kearney zal robotadvies snel mainstream worden. Professor Bekaert beaamt dat: ‘Robotadviseurs zetten druk op de traditionele spelers. Ik denk dat het best mogelijk is dat geautomatiseerd advies een kernproduct wordt dat de meeste mensen in hun portefeuille zullen hebben.’

‘Volgens een peiling van Deloitte in Frankrijk gebruikt 5 procent van de consumenten onlineadviesdiensten en wil 40 procent dat wellicht ook de komende drie jaar doen. Als we dat cijfer extrapoleren voor België betekent dat een markt van bijna 3 miljoen klanten binnen drie à vijf jaar. Dat is bij wijze van spreken morgen’, stelt Geoffroy de Schrevel, CEO van Gambit Financial Solutions. De spin-off van de Universiteit van Luik levert software aan banken om beleggersprofielen en -voorstellen op te maken (onder meer aan Keytrade) en wil binnenkort met een eigen robotadviseur van start gaan.

‘Je mag ook niet vergeten dat 90 procent van de bevolking gewoon een huis heeft en wat spaargeld. Meer niet. Voor hen kan geautomatiseerd advies een goeie oplossing zijn’, aldus Ternier. Want in tegenstelling tot het klassieke vermogensbeheer heb je voor onlinevermogensbeheer geen fortuin nodig om te kunnen starten (zie inzet).

We zijn hier niet om de banken in gevaar te brengen, maar de technologie zal de kaarten herschudden.
geoffroy de schrevel
CEO Gambit financial solutions

‘Eigenlijk staan we in België nog nergens’, meent Ternier. ‘Maar de markt is duidelijk aan het bewegen. Het is gewoon een kwestie van wanneer die klik er bij de mensen komt.’ Vermogensbeheer wordt hier nog altijd geassocieerd met luxueuze kantoren, waar je met de rode loper wordt ontvangen, en niet met een Terminator-looka-like die uw kapitaal beheert. ‘We merken dat vooral de oudere generatie nog altijd graag een luisterend oor heeft’, zegt De Pauw, die met MeDirect in september 2013 de Belgische markt betrad. ‘Als onlinespeler zijn wij per definitie minder persoonlijk, maar daarom niet minder gepersonaliseerd. Bij ons krijg je bijvoorbeeld geen huisfondsen - waarmee ik niet wil zeggen dat dat slechte producten zijn - maar heb je toegang tot een waaier aan fondsen van derde partijen.’

Dat robotadviseurs stilaan hun plekje in het wereldwijde financiële landschap veroveren, heeft volgens professor Bekaert te maken met ‘de nieuwe generatie aan jongeren die erg vertrouwd zijn met het internet’. ‘Voor hen maakt op afstand communiceren gewoon deel uit van het dagelijkse leven’, zegt Ternier. Wat niet wil zeggen dat enkel kleine beleggers naar een onlinevermogensbeheerder of robotadviseur stappen. ‘Bij de Amerikaanse broker Charles Schwab heeft 15 procent van de robotklanten meer dan 1 miljoen dollar bij de bank ondergebracht. Dat zijn geen kleine bedragen meer.’

In België heerst er nog een zeker natuurlijk wantrouwen tegenover robotadviseurs. ‘Wij hebben dat ook meegemaakt, toen we hier 18 jaar geleden als online broker van start gingen’, aldus Ternier. ‘Klanten kwamen zelfs naar ons hoofdkantoor in Brussel om te zien of we wel echt bestonden.’

De Pauw beaamt: ‘Ook bij ons was de start moeilijk. Het feit dat we inmiddels onder een Belgische banklicentie werken en dus onder toezicht van de Nationale Bank staan, heeft ons geholpen. Niet dat er een groot wantrouwen was, maar je moet het vertrouwen van klanten wel verdienen.’

Professor Bekaert is ervan overtuigd dat robotadviseurs beter presteren dan hun menselijke collega’s. ‘Omdat je de emotie en de menselijke vooringenomenheid uit het financieel advies haalt.’ Ook zorg je ervoor dat er geen belangenconflict kan optreden door eigen fondsen te bevoordelen.

Een ander groot voordeel zijn de lagere kosten. Traditionele vermogensbeheerders, die kantoren moeten onderhouden en veel personeel in dienst hebben, rekenen al snel 1 à 2 procent van uw vermogen als kosten aan, terwijl de vergoeding bij de onlinespelers vaak minder dan 1 procent bedraagt.

Zijn de dagen van de traditionele vermogensbeheerder dan geteld? Niemand die gelooft dat de robotadviseurs meteen de private bankiers zullen vermorzelen. ‘We zijn hier niet om de banken in gevaar te brengen, maar vullen een gat in het aanbod op, door technologische innovatie en financiële expertise te combineren’, aldus de Schrevel. ‘Geautomatiseerd advies is ook geen vervanging voor private banking. Voor complexe vermogens zal een private bankier altijd een toegevoegde waarde blijven. Denk aan fiscale optimalisatie of successieplanning’, aldus Ternier. ‘Wel zal de technologie de kaarten herschudden’, stelt de Schrevel. ‘Klanten zijn gewoon op zoek naar iets anders. Uit een Europese enquête van de financiëlesoftwareleverancier Sopra uit 2015 blijkt dat bijna 25 procent van de ondervraagden zijn bankkantoor niet meer wil binnenstappen voor financiële diensten, 10 procentpunt meer dan in 2014.’

Regelgeving

Robotadvies zal uitgroeien tot een volwaardig deel van de markt, klinkt het in koor. Met steeds meer nieuwe spelers die een stukje van de taart willen verorberen. Begin dit jaar bleek bijvoorbeeld dat het socialemediabedrijf SnapChat aan algoritmes werkt om zijn gebruikers geautomatiseerd beleggingsadvies te kunnen geven. Ook in België proberen nieuwkomers én gevestigde waarden een plekje op de markt te veroveren. Midden vorig jaar startte vermogensbeheerder TreeTop met een onlinesysteem. Sinds januari kunnen beleggers met hun fortuin ook terecht bij de Brusselse start-up Easyvest. Evi, de onlinebank van vermogensbeheerder Van Lanschot, startte dan weer in februari met een onlinebeleggingstool. Eind maart betrad de Nederlandse robotadviseur Pritle de Belgische markt.

De Pauw vreest wel dat toezichthouders een rem kunnen zetten op de groei. ‘De technologische innovatie gaat sneller dan de regelgeving volgen kan. Bovendien maken regeltjes het soms moeilijk om een klantvriendelijke en transparante business uit te bouwen. Regelgeving is belangrijk. Het wordt de komende jaren een uitdaging om digitale standaarden en regelgeving te combineren.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content