De laatste cowboys

Politiek en zakendoen is een explosieve mixtuur. Het was nooit anders. Voor de Antwerpse en zelfs voor de landelijke politiek kunnen de vastgoedavonturen van de met schulden beladen Land Invest Group schadelijk zijn. Vooral de sp.a dreigt een zware rekening te betalen.

‘Dit stadsbestuur heeft dringend nood aan een cursus ’t Stad voor dummies.’ Het is een citaat uit de toespraak waarmee Tom Meeuws vorig jaar als pas verkozen voorzitter van sp.a Antwerpen zijn troepen opmonterde. Kennelijk heeft Meeuws die cursus zelf nog niet onder de knie, want eerder deze week hield de Antwerpse sp.a feitelijk op te bestaan. Meeuws’ politieke toekomst is al achter de rug. De Antwerpse sp.a-voorzitter dacht in de Land Invest-affaire straffeloos met de haaien te zwemmen, maar hij moest zwaar gehavend uit het water worden gehaald. In een splijtende opiniebijdrage gepubliceerd in de krant De Morgen, had hij gewezen op het onoorbare optreden van het Antwerpse stadsbestuur in enkele vastgoeddossiers. De coalitie rond burgemeester Bart De Wever (N-VA) zou al te graag tegemoet zijn gekomen aan de zakelijke belangen van bepaalde vastgoedspelers.

©Saskia Vanderstichele

Met zijn uitval meende Meeuws een vervolg te kunnen breien aan de beelden die Apache.be rondstraalde van een culinaire traktatie van Land Invest waar de Antwerpse schepenen en burgemeester De Wever mee aanschoven. Het opiniestuk was nog maar net gedrukt of het werd bekend dat de Antwerpse sp.a-kopman, consultant van professie, het zelf geregeld aanlegt met diezelfde vastgoedmogols, liefst bij een deugddoende maaltijd. Een pijnlijke kwestie voor Samen, het kartel van Groen en sp.a, dat de ambitie koestert om in oktober 2018 Bart De Wever en zijn N-VA electoraal opzij te dringen. Wouter Van Besien, de gewezen aanvoerder van Groen en kopman van de lijst Samen, maakt er geen geheim van de volgende burgemeester van Antwerpen te willen worden. Daarom was Van Besien, die peentjes zweette toen Terzake hem over de kwestie ondervroeg, niet gediend van de mislukte salto mortale van Meeuws. Net zomin als de Antwerpse achterban van Groen, die zo al niet barst van enthousiasme voor het kartel met sp.a. En dus werd Meeuws bij Van Besien geroepen ‘om uitleg te verschaffen’.

Politiek en zakendoen, het is een explosieve mixtuur. Het was nooit anders. Voor de Antwerpse en zelfs voor de landelijke politiek dreigen de vastgoedavonturen van de met schulden beladen Land Invest Group schadelijk te zijn. Niet alleen werd de indruk gewekt dat het stadsbestuur en de vastgoedgroep er een opvallend hartelijke relatie op na houden, nu blijkt het bij Land Invest Group ook financieel nogal mank te lopen. Waardoor de toekomst van enkele bouwplannen weleens precair kan worden. Als het daar fout loopt, zal het Antwerpse stadsbestuur ongetwijfeld worden aangesproken op zijn roekeloosheid om met deze groep in zee te gaan. Bovendien worden de echt grote vastgoedbedrijven kregelig van de heisa rond Land Invest, net als die rond Optima. De schimmige dealmakers die rond de twee bedrijven draaien, worden in het wereldje afgedaan als de laatste cowboys van een vorige generatie. Zij brengen zware imagoschade toe aan de rest van de sector. Uitgerekend op het moment dat die met een gevaarlijke vastgoedbubbel wordt geconfronteerd.

Een balorige straatjongen

De Wever zal zich in elk geval moeten reppen om tegen oktober 2018 de Land Invest-affaire uit het geheugen van de Antwerpse kiezers te wissen. Deze week slaagde hij er al in de publieke conversatie te verleggen naar het al dan niet gebruiken van de thuistaal op school. Met de N-VA beschikt hij ook, voorlopig toch, over een grotere electorale reserve dan de kartelpartners van Samen.

Politiek en zakendoen, het is een explosieve mixtuur. Het was nooit anders.

Voor de sp.a daarentegen lijkt dit stilaan het einde van de Antwerpse rit. De manier waarop Van Besien Meeuws als een balorige straatjongen tot de orde riep, was bijzonder vernederend voor de partij die de havenstad ruim 65 jaar onafgebroken heeft bestuurd, met socialistische kopstukken als Camille Huysmans en Lode Craeybeckx als grote burgemeesters. Om het gezicht van zijn partij te redden kon sp.a-voorzitter John Crombez alleen verzinnen dat Meeuws ‘een inschattingsfout’ had gemaakt. Het is al de tweede keer in minder dan een jaar dat Crombez met een dergelijke situatie wordt geconfronteerd. Na de ophef over Optima en Publipart moest de Gentse sp.a al eens door het stof voor de groene inquisitie om toch maar het kartel in stand te houden.

In Gent wist de sp.a tenminste het kopmanschap van de kartellijst te behouden. In Antwerpen kregen de socialisten niet eens de kans om een lijsttrekker te suggereren. Ook al beschikt de sp.a over meer zetels dan Groen in de huidige Antwerpse gemeenteraad en behaalde Van Besien in 2012 nauwelijks de helft van de stemmen van Yasmine Kherbache. Maar het was Van Besien als lijsttrekker, te nemen of te laten. Zelfs de tweede plaats ging naar de onafhankelijke kandidate, de Mechelse politiecommissaris Jinnih Beels. Met Meeuws pas op de derde plaats - en het is maar de vraag of hij die na dit debacle kan behouden - heeft sp.a Antwerpen omzeggens opgegeven. Het is lang niet zeker dat de traditionele socialistische aanhang en vooral wat overblijft van de syndicale achterban de gang van zaken slikken. Bij Samen wordt de sp.a getolereerd, meer niet. De Antwerpse groenen hebben in het verleden nooit veel waardering getoond voor de manier waarop de sp.a en haar aanverwante middenveld omgingen met de politieke macht. In Sint-Niklaas werd de lokale sp.a zelfs zonder meer gedumpt, hoewel er enkele maanden eerder een akkoord werd gesloten over de voortzetting van het stedelijke kartel in 2018. Er zal bijgevolg heel wat koelbloedigheid aan te pas komen om het sp.a-schip naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 te loodsen en daarna de federale, regionale en Europese stembusslag van 2019 voor te bereiden.

Ultralinkse coalitie

Om de zaken nog te bemoeilijken, hangt de oude band met de Franstalige kameraden van de PS, zowat de enige garantie op een eventuele federale regeringsdeelname, er slapjes bij. En niet alleen door de woede van de PS over het voorstel van Brussels sp.a-minister Pascal Smet om de grote Brusselse fusie door te voeren. Op het ideologische congres vorige zondag in Luik heeft de partij van Elio Di Rupo naar eigen zeggen definitief gebroken met de zogenaamde derde weg, die ook in de rest van Europa de socialistische partijen zuur is opgebroken. De PS kiest opnieuw voor een zeer linkse koers.

Hoewel Di Rupo meteen na het congres aangaf dat het nieuwste partijcharter een richtingaanwijzer is naar de doelstellingen op lange en middellange termijn en geen regeerprogramma, heeft de PS zich hierop wel klemgereden. Dat is wat in Waalse vakbondskringen wordt gedacht. ‘Dit regeerprogramma kan alleen worden uitgevoerd door een coalitie van de PS met Ecolo en PTB’, klinkt het in de omgeving van Thierry Bodson, de secretaris-generaal van de socialistische vakbond FGTB. De PS kan zich niet veroorloven om toe te geven op wat ze in Luik heeft goedgekeurd. Mocht de partij dat toch wagen, dan zinkt ze verder weg zoals de sp.a, waarschuwen Waalse syndicalisten.

Dat de vorming van een ultralinkse coalitie in Wallonië en zo mogelijk in Brussel het haast onmogelijk maakt om nog een Belgische regering op de been te brengen, maakt in die kringen weinig indruk. ‘België is ons probleem niet’, klinkt het daar. Dat hoor je zelfs in N-VA-middens vandaag niet meer.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content