De zoektocht van Tracey Emin naar het verleden

Tracey Emin bij haar bronzen sculptuur 'All I Want is You'. ©Kristof Vadino

Verlangen, kwetsbaarheid, verlies. De Britse kunstenares Tracey Emin krast met haar nieuwe expo bij galerie Xavier Hufkens in Brussel diep in de menselijke ziel. Op zoek naar herinneringen.

‘How are you’, vraagt Tracey Emin (54) beminnelijk als ze zich in de galerie naast ons in de zetel ploft. ‘So, so’, antwoorden we naar waarheid. We hebben net haar video ‘You made me feel like this’ gezien. Ze schrijft daarin een liefdesbrief aan haar vorig jaar overleden moeder. De film wisselt beelden uit Londen af met Emin aan de schrijftafel.

‘That is life without you. My heart can not survive this insanity of love’, zie je haar schrijven. Op de achtergrond klinkt een stukje uit het fabelachtige requiem van Gabriel Fauré. Erg pakkend, zeker als je eigen moeder niet zo lang geleden is gestorven.

Ik heb in Brussel een souvenirwinkel van de EU leeggekocht. Ik ga Londen vol hangen met Europese vlaggen.
Tracey Emin
Britse Kunstenares

‘Ik moest er bijna bij huilen’, zeggen we tegen Emin. ‘Ik weet waarom. Je was er niet op voorbereid. Ik ken dat gevoel. Een tijd geleden ben ik in tranen uitgebarsten toen ik op televisie een reclamespotje zag over spruiten. Dat deed me zo hard denken aan het laatste kerstfeest met mijn moeder. Toen stonden we samen in de keuken spruitjes klaar te maken.’

‘Veel vrienden hebben me afgeraden die video in de tentoonstelling op te nemen. Ze vonden hem te emotioneel. Ik ben het er niet mee eens. Ik zei tegen hen: vergeet dat het over mijn moeder gaat. Beschouw het als een werk over het verlies van liefde, niet zozeer over de dood.’

Gallery weekend

De expo van Tracey Emin past in het Brusselse galleryweekend. Tot zondag stellen 41 galerieën nieuw werk voor. Met de vierdaagse wil de organisatie Brussel op de kaart van de internationale hedendaagse kunstscene zetten en tonen dat het gemis aan een museum voor hedendaagse kunst hen niet tegenhoudt.

Meer info: brusselsgalleryweekend.com

Emin maakt sinds de jaren 80 furore in de kunstwereld met haar vaak pijnlijk persoonlijke en expliciete kunstwerken over liefde, seks en intimiteit. Ze is misschien nog het bekendst van ‘My Bed’, dat in 1999 in Tate Gallery in Londen werd tentoongesteld. De installatie - haar onopgemaakte bed met wat slaapkamerattributen - haalde ook de shortlist van de Turner Prize, de meest prestigieuze Britse onderscheiding voor hedendaagse kunst.

In 2014 werd het geveild voor 2,5 miljoen pond. Madonna, wijlen David Bowie, Naomi Campbell, dat soort mensen is fan van Emin. In dat opzicht is ze te vergelijken met Damien Hirst.

Na een sabbatical van een jaar toont ze met ‘The Memory of your Touch’ 33 nieuwe kunstwerken bij Xavier Hufkens, al jaren een goede vriend van Emin. Over de prijzen wordt niet gecommuniceerd, laat de galerie weten.

Het opvallendste kunstwerk is de grote bronzen sculptuur ‘All I Want is You’, die ze vorig jaar in Frankrijk modelleerde. Verder schilderijen, tekeningen, neoninstallaties, foto’s en de video. Vooral de kwetsbaarheid, vaak in fijne lijntjes, valt op. Alsof ze met meededogen terugkijkt naar een tijd toen haar werk veel explicieter was. ‘Ja, fragiliteit vind ik een mooi woord. De expo gaat niet over seks maar over herinneringen en liefde.

‘The Memory of your Touch’ is een zinsnede uit ‘Lady Chatterley’s Lover’ van D.H. Lawrence. Voor mij is het verwijzing naar mijn moeder. Ik herinner me nog dingen die mijn moeder zei, dingen die ze deed. Maar ik kan me niet meer herinneren hoe het voelde elkaar aan te raken. Enkel in mijn dromen komt dat gevoel terug. Heel vreemd. De tentoonstelling gaat over de zoektocht naar je persoonlijke verleden. De herinnering aan seksuele intimiteit vervaagt heel snel. Je kan dat gevoel heel moeilijk weer oproepen. Daarom noem ik het ook een expo over verlies.’

Op een foto zie je een jonge Emin bloot op haar buik op bed liggen, hand tussen haar benen. Je weet wat ze aan het doen is. Je weet ook dat het de kunstenaar zelf is. Of ze daar dan geen gêne bij voelt. ‘Nee, denk je dat iedereen beseft dat ik dat ben. Ik was toen jong en mager. Nauwelijks herkenbaar nu. (lachje) Ik toon die foto net omdat er een grote afstand is tussen wie ik toen was en nu ben. Dat maakt het voor mij net interessant. Voor de herinnering.’

Intuïtief

Voor de nieuwe tentoonstelling is Emin erg intuïtief te werk gegaan. ‘Ik had geen masterplan. Ik heb een jaar lang naar een schaalmodel van de galerie gekeken, zodat ik goed wist hoe de ruimte eruitzag. Toen ben ik gewoon begonnen. Voor mij is dit echt een belangrijke stap voorwaarts in mijn carrière. Ik heb voor het eerst grote schilderijen gemaakt. Vroeger had ik daarvoor veel te weinig zelfvertrouwen. Ook de grote bronzen sculptuur is voor mij onontgonnen terrein. Vreemd genoeg ben ik op een bepaalde manier ook triestig. In Brussel is het de enige keer dat alle werken samen worden getoond. Binnenkort vliegen ze uit. Dat is het spel van de kunstmarkt, ik weet het. Maar toch is het spijtig.’

'A Certain Degree of Anger'. ©HV-Studio / Courtesy the Artist and Xavier Hufkens, Brussels

Ze steigert even wanneer we opperen dat de grote maatschappelijke thema’s afwezig zijn in haar werk. ‘Over zo’n opmerking heb ik gisteren nog ruzie gemaakt. Het klopt. Mijn werk is persoonlijk. Maar wie ik ben, wordt wel bepaald door de wereld waarin ik leef. Ik sta niet aan de zijlijn. Wat ik zie, stemt me allerminst gelukkig. Ik vind dat kunstenaars veel meer op de barricades moeten staan. Ik hoor collega’s wel eens zeggen: kunst is verheven boven de realiteit. Ik vind dat echt onzin.’

Ze buigt even voorover om een speldje van de Europese vlag op haar trui te tonen. ‘Ik ben gisteren gaan shoppen in een souvenirwinkeltje in de Europese wijk. ‘Hoe gaan de zaken?’, vroeg ik aan de verkoopster. ‘Niet zo goed meer’, zei ze. Ik heb haar dag goedgemaakt door haar winkel leeg te kopen. In Londen ga ik overal Europese vlaggen hangen. Ik vind de brexit zo vreselijk.

De meeste Britten beseffen niet wat de gevolgen zijn. Wij gaan ons huis afsluiten van de buren omdat we die buren maar vervelend vinden. Maar die buren gaan zich ook niks meer van ons aantrekken. Dat is de grote ramp. Ik zeg graag dat ik in Brussel exposeer omdat ik Xavier Hufkens zo’n geweldige galerist vind. Dat klopt ook. Maar het is zeker ook een politiek statement, reken maar. Emin stelt in de Europese hoofdstad tentoon. Daar mogen ze in het VK over nadenken.’

The Memory of your Touch’ loopt tot 21 oktober bij Xavier Hufkens, Sint-Jorisstraat 6, Brussel.

www.xavierhufkens.com

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content