nieuwsanalyse

Wapenstilstand neemt dreiging handelsoorlog amper weg

©EPA

De Verenigde Staten en China stoppen hun handelsoorlog 90 dagen in de koelkast. Maar de kloof blijft groot tussen wat Donald Trump jubelt en hoe Peking het staakt-het-vuren definieert.

Op zijn geliefde Twitter-kanaal toonde de Amerikaanse president Donald Trump zich gisteren van zijn opgewekste zijde. ‘Mijn ontmoeting met de Chinese president Xi Jinping was buitengewoon’, blikte hij terug op de G20-top in Argentinië, waar beide machthebbers zaterdagnacht hun handelsoorlog ‘on hold’ hebben gezet. ‘Xi en ik hebben een zeer sterke en persoonlijke relatie. We zijn de enige twee die enorme en zeer positieve verandering teweeg kunnen brengen.’ En, in een gloedvolle terzijde: ‘Onze boeren zullen hier zeer snel enorm profijt uit halen. Farmers, I LOVE YOU!

Ook op de wereldwijde markten, van Sjanghai over Brussel, Frankfurt en Londen tot Wall Street, werd gisteren een luide zucht op oplichting geslaakt. Na het maandenlange opbod van verhoogde importtarieven en tegenmaatregelen tussen ’s werelds grootste twee economieën is dat ook best begrijpelijk. Alleen dringt de nuchtere conclusie zich op dat de Verenigde Staten en China dit weekend vooral het status-quo bevestigd hebben en dat hun wapenstilstand allerminst een garantie is op handelsvrede.

250 miljard dollar

Trump kondigde aan dat de importtarieven op 200 miljard dollar aan Chinese producten op 1 januari niet verhoogd worden van 10 naar 25 procent. De taks van 25 procent op 50 miljard aan Chinese producten die Trump eerder invoerde, en waarmee de VS vooral China’s hoogtechnologische reconversie viseren, wordt wel niet teruggeschroefd. De facto blijft de helft van de Chinese export naar de VS dus zwaarder belast dan toen Trump dit voorjaar zijn handelsoorlog startte.

Trump, de zelfverklaarde meester van de ‘art of the deal’, blijft volhouden dat zijn confrontatiegerichte onderhandelingstechniek vruchten zal afwerpen.

China belooft dan weer een deel van zijn represailles in te trekken en opnieuw meer Amerikaanse producten te kopen. Al blijft het nog onduidelijk welke producten en hoeveel en hoe snel. Volgens het Witte Huis gaat het vooral om landbouwgoederen, energie en industriële producten. Maar het is zonneklaar dat er een kloof gaapt tussen wat Trump zegt en hoe de wapenstilstand in Peking verkocht wordt. 

Zo beginnen volgens de VS nu 90 dagen om te onderhandelen, waarbij ook een structurele hervorming van de Chinese economie op tafel komt. De joint ventures die buitenlandse bedrijven vaak moeten sluiten om de Chinese markt te betreden, de verplichte overdracht van technologische knowhow, het oude zeer van intellectueel eigendom en cyberdiefstal: de VS eisen nu eindelijk een doorbraak. Zoniet gaat de geplande tariefverhoging van 1 januari alsnog in op 1 maart.

Art of the deal

Van die deadline maakt China geen gewag. Het houdt het bij de vage mededeling dan dat beide partijen zullen ‘samenwerken om een consensus te bereiken over handelsproblemen’. Dat lijkt de onderhandelingen te beperken tot het louter verlagen van wederzijdse importtarieven. En dan nog. Zo tweette Trump gisteren alvast dat ‘China bereid is de tarieven te schrappen op auto’s uit de VS’. Peking trok die deze zomer op van 15 tot 40 procent, en een ommekeer werd gisteren in Peking allerminst bevestigd.

Trump trapt in dezelfde val als Obama, Bush en Clinton. Hij zal meer Chinese platitudes en beloftes krijgen en heel erg weinig resultaat.
peter morici
econoom

Sommige Chinawatchers vrezen dat Trump ‘in dezelfde val is getrapt als Barack Obama, George W. Bush en zelfs Bill Clinton’, zoals econoom en Peking-havik Peter Morici het verwoordde in The Wall Street Journal. ‘Hij zal meer platitudes en beloftes krijgen, en heel erg weinig resultaat.’ Anders gesteld: sinds China in 2001 lid werd van de Wereldhandelsorganisatie, stelt het uiterst traag en vooral op zijn eigen termen zijn enorme markt open voor buitenlanders. En dat gaat in 90 dagen echt niet opgelost geraken. ‘Pesterijen en druk werken hier niet’, luidt het mantra in Peking. 

Trump daarentegen, de zelfverklaarde meester van de ‘art of the deal’, blijft volhouden dat zijn confrontatiegerichte onderhandelingstechniek vruchten zal afwerpen. Zo wist hij de voorbije maanden al het vrijhandelsakkoord met de buurlanden Mexico en Canada aan te passen. Niet spectaculair, maar de VS werden er zeker niet slechter van. Ook Zuid-Korea werd tot handelsconcessies gedwongen. Met de Europese Unie lopen discrete gesprekken. Vandaag komen trouwens de CEO’s van de Duitse autobouwers Volkswagen, BMW en Daimler, die als de dood zijn voor extra importtaksen, op bezoek in het Witte Huis.

Sputterende economie

Waar Trump nog het meeste op rekent, en waar het staakt-het-vuren van dit weekend ondanks de legitieme scepsis wel degelijk op wijst, is dat China stilaan de gevolgen begint te voelen van de handelsoorlog. De motor van de Chinese economie sputtert en volgend jaar zakt de groei zelfs mogelijk tot 6 procent, het laagste peil in bijna 30 jaar. Deze zomer zoemden ook plots geruchten rond als zou de schijnbaar onaantastbare ‘keizer’ Xi forse interne kritiek krijgen omdat hij zich verkeken heeft op de onvoorspelbare Trump.

90
De VS hebben China een deadline van 90 dagen opgelegd. Als er op 1 maart geen doorbraak in de handelsgesprekken is, gaan de Amerikaanse tarieven voor Chinese import weer omhoog.

Al duiken stilaan ook signalen op dat Trump met zijn protectionistische ‘America First’ vooreerst in de eigen voet schiet. De beursrally van gisteren ten spijt zijn de winsten die Wall Street dit jaar boekte door de handelszorgen de voorbije weken grotendeels verdampt. Landbouwstaten als Iowa, North Dakota en Missouri, die in 2016 overweldigend voor Trump stemden, zagen hun miljardenexport van sojabonen, varkensvlees, mais en sorghum richting China dan weer bijna volledig stilvallen.

In de industriestaten Michigan en Ohio, destijds evenzeer essentieel voor Trumps verkiezing, werd vorige week onthutst gereageerd toen de autoreus General Motors aankondigde 15.000 jobs te schrappen. Dat was deels ingegeven door de steeds hogere staalprijzen als gevolg van Trumps handelssancties. 

Economisch én politiek groeit dus aan beide zijden de prikkel om weg te stappen van de afgrond. Al lijkt 90 dagen echt wel te kort om het trotse China een U-bocht te laten maken. En te lang om de immer wispelturige Trump vrolijk te houden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie