analyse

Aandelen op naam slimme uitweg uit effectentaks

De taks op effectenrekeningen van particulieren doet Belgische beleggers zoeken naar uitwegen. Aandelen op naam zijn voor iedereen toegankelijk, maar niet voor iedereen zinvol.

Het is een vergeten hoekje in de kennis van veel beleggers. Ook enkele experts moesten zich even in de haren krabben toen we hen vroegen naar nominatieve aandelen. Dat zijn effecten die niet op een rekening van de eigenaar staan. Bedrijven houden ze zelf bij en registreren wie de bezitter is.

Dat heeft enkele simpele voordelen, en op 1 januari 2018 komt er nog een bij. Dan treedt de effectentaks in werking. Die abonnementstaks op effectenrekeningen zal natuurlijke personen jaarlijks 0,15 procent van hun belegd bedrag kosten, als dat bedrag hoger is dan 500.000 euro.

Als de regering ooit het tarief wil verhogen, of de drempel wil verlagen of schrappen, lijkt dat juridisch kinderspel. Dat leert ons de trapsgewijze verhoging van de roerende voorheffing en de beurstaks. Een uitbreiding van de effectentaks naar aandelen op naam is door de aard van het beestje veel ingewikkelder.

Wie enkel maar de nieuwe belasting wil ontlopen zal vroeg of laat toch de fiscus tegenkomen. ‘Er zal geen ontsnappen aan zijn als er veel aandacht is voor mogelijke ontsnappingsroutes’, reageert emeritus professor Roland Van der Elst gelaten. ‘Het achterpoortje zal dan wel gesloten worden.’

Indien u denkt dat nominatieve aandelen aanvragen een ingewikkelde transactie is, voorbehouden voor de moedigste beleggers, vergist u zich. Het klopt dat u zich door wat papierwerk moet worstelen. Wat medewerking van uw bank of makelaar is meegenomen, en ook van het bedrijf waarin u aandelen heeft.

1. De effectentaks raakt mij toch niet

Als er veel aandacht is voor het fiscale achterpoortje, zal het gesloten worden.

De veranderde beleggersfiscaliteit brengt het onderwerp onder de aandacht. Op een eenvoudige manier kan iedereen desgewenst het bedrag op zijn effectenrekening onder de 500.000 euro brengen. Enkele professionals bij banken, beleggingsbladen en beursgenoteerde bedrijven fluisterden ons toe dat ze in de voorbije weken opvallend veel vragen kregen over aandelen op naam.

Een beperkt aantal particulieren zette zijn aandelen al veel eerder op naam. De holding GBL publiceert openlijk de cijfers op haar website: net geen procent (0,9%) van de aandelen staat op naam. Het gaat om ruwweg 1,5 miljoen aandelen, ter waarde van bijna 130 miljoen euro. Bij de investeringsmaatschappij Gimv gaat het om een goede 100.000 aandelen, of 0,4 procent van het totaal. Daarbij laten we de Vlaamse Participatiemaatschappij, die bijna 27 procent bezit, even buiten beschouwing.

‘Het heeft wel wat voordelen als een bedrijf zijn aandeelhouders kent’, licht Frank De Leenheer toe. Hij beheert de contacten met beleggers bij Gimv. ‘Voor allerlei gebeurtenissen zoals de algemene vergadering of de dividendbetalingen kunnen we de belegger individueel informeren. De kosten daarvoor neemt de vennootschap op zich. Wij houden zelf de roerende voorheffing op het dividend af maar voor de rest is er geen sprake van bewaarloon of andere kosten.’ Voor kostenbewuste beleggers zal dat als muziek in de oren klinken. Bij een doorsnee grootbank ligt het bewaarloon voor aandelen op 0,2 procent van de waarde van de belegging. Online makelaars vragen geen bewaarloon.

De twee voorbeelden hierboven zijn niet toevallig gekozen. Zowel Gimv als GBL staan geboekstaafd als defensieve beleggingen. Abrupte koerssprongen voor deze aandelen zijn zeldzaam. Dat helpt de nachtrust van investeerders vooruit. Als uw belegging op korte tijd toch sterk in waarde zou dalen, kan u uw aandelen op naam moeilijker in paniek verkopen.

Een heel ander type aandeel is de Nationale Bank, waar eind vorig jaar 205.297 aandelen op naam stonden. 200.000 daarvan (50% van het totaal) zijn van de staat. Door de hoge nominale waarde per stuk zijn de overige aandelen (0,2%) samengeteld bijna 15 miljoen waard. ‘De nominatieve aandeelhouders zijn overwegend particulieren die kleine posities aanhouden’, laat de Nationale Bank weten. ‘Ongeveer driekwart onder hen bezit 20 aandelen of minder.’

©Mediafin

Het zeldzame businessmodel maakt van de Nationale Bank een voorspelbare dividendbetaler (3,5% netto). Enkele vermogensbeheerders noemden het deze week in De Tijd nog als defensief aandeel bij uitstek.

Veel specialisten beamen dat nominale aandelen interessant zijn voor langetermijnbeleggers. ‘Dat hoeven geen grote sommen te zijn’, merkt een expert op. ‘Wie koopt met de bedoeling aandelen niet meer uit handen te geven tot hij ze laat erven door zijn of haar kinderen, moet dit soort transactie zeker overwegen.’

Omgekeerd bevestigen verschillende specialisten dat traders zich best onthouden. Het klassieke voorbeeld is de biotechsector. De koersen van die aandelen worden vaak gestuurd door eenmalige gebeurtenissen, zoals onderzoeksresultaten, met een binaire uitkomst. Toch hebben biotechers veel aandelen op naam staan (bij Galapagos 16%, bij Biocartis 25%). Maar navraag leert dat dit grotendeels om werknemers of geldschieters van het eerste uur gaat. Bij Biocartis kwam er geen enkele nominatieve aandeelhouder bij sinds de beursgang in 2015.

2. Ik ben overtuigd. Hoe werkt het?

U kunt alle Brusselse aandelen op uw effectenrekening op naam laten zetten. Dat hoeft u maar aan uw makelaar te vragen. Die neemt contact op met het bedrijf waarvan u aandeelhouder bent.

Het is de effectenbewaarder Euroclear die uw aandelen zal bijhouden. Dat doet het ook voor de eigen aandelen die een bedrijf met notering op de Brusselse beurs aanhoudt. Het bedrijf zelf houdt een lijst bij met alle bezitters van nominatieve aandelen. Het heeft daarvoor uw naam, uw adres en een bankrekeningnummer nodig. Zo kan u bijvoorbeeld dividenden, jaarverslagen of uitnodigingen voor de aandeelhoudersvergadering ontvangen. Wie van zijn makelaar een attest wil om een jaarvergadering bij te wonen, moet daar in veel gevallen voor betalen. Nog een voordeel is dat u deze informatie niet elk jaar opnieuw moet aanvragen. Het bedrijf weet immers dat u (nog steeds) aandeelhouder bent. Het is mogelijk dat dividenden sneller gestort worden omdat ze niet eerst bij een makelaar moeten aankomen.

Goede wil van uw makelaar en van het betrokken bedrijf is dus meegenomen. Beide zullen immers wat manueel werk voor u moeten verrichten. Ze wijzen ook naar elkaar als mogelijke stoorzender bij deze atypische transactie.

Nominatieve aandelen zijn volgens kenners interessant voor beleggingen die u lang bijhoudt.

Zo wou bijvoorbeeld niemand garanderen binnen welke termijn nominatieve aandelen van of naar een effectenrekening kunnen verhuizen. ‘24 uur is gemakkelijk haalbaar. Als de andere partij de documenten vlot doorstuurt’, was de teneur van de reacties. ‘Wij hebben weet van banken die deze opdrachten bewust laten liggen’, opperde een criticus.

Het is een belangrijke reden waarom banken geen reclame maken voor nominatieve aandelen. Zij zien het belegde bedrag integraal vertrekken, en ontmoedigen dit met hoge tarieven tot meer dan 70 euro per transactie (zie tabel). Uw beursmakelaar kan op geen enkele manier nog iets verdienen aan deze belegging. U bent niet eens verplicht om via dezelfde (terug)weg te verkopen.

Online brokers staan al helemaal niet te springen om de dienst aan te bieden. Bolero noemt het proces ‘zeer arbeidsintentief en duur’ maar is wel de goedkoopste aanbieder. ‘Wij doen dit enkel met Solvac’, zegt Gorik Nelissen van Keytrade. Dat is de monoholding die iets meer dan 30 procent van de chemiereus Solvay bezit en zelf alleen maar aandelen op naam heeft. Twee werknemers beheren er het register.

‘Bij andere bedrijven zouden we niet eens weten wie we moeten aanschrijven om de transactie door te voeren. Dat manuele werk is simpelweg niet onze sterkte. Wij automatiseren net zo veel mogelijk’, vervolgt Nelissen. Solvac kopen bij Keytrade kost 15 euro. Daarbovenop komen de gewone (online) transactiekosten die afhangen van het belegde bedrag.

‘Voor ons is dat zo simpel als een transactie intikken’, zegt iemand bij een Bel20-bedrijf. ‘Bij andere leden van de Bel20 zou dat hetzelfde moeten zijn. Het klopt dat dit wat werkdruk toevoegt en dat zo’n omzetting bij kleinere bedrijven misschien minder vlot onthaald wordt.’

3. Wat als u wilt verkopen?

Om uw nominatieve aandelen van de hand te doen moet u zowel het bedrijf als een bank aanschrijven. Zij controleren dan of dezelfde persoon dezelfde opdracht heeft gegeven. Als alle lichten op groen staan, kunnen de aandelen opnieuw verkocht worden op de beurs, nadat ze op een effectenrekening zijn overgebracht.

Verkopen is dus nog iets meer gedoe. Er komt heel wat meer bij kijken dan bij een ‘gewoon’ aandeel, dat u met enkele muisklikken uit uw portefeuille kunt bannen. Maar anderzijds kan net die rompslomp een perfect reflectiemoment zijn, dat beleggers behoedt voor een te impulsieve verkoop.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect