Afscheid Özil van Mannschaft zet Duits integratiedebat op scherp

Mesut Özil weigert nog voor Die Mannschaft te spelen zolang hij zich het slachtoffer voelt van racisme. ©Photo News

De Duitse middenvelder Mesut Özil weigert het shirt van Die Mannschaft nog aan te trekken zolang hij zich het slachtoffer voelt van racisme. De beslissing van de voetballer met Turkse roots wakkert het integratiedebat in Duitsland aan.

'Met pijn in mijn hart en na lang nadenken heb ik besloten niet meer te spelen voor het Duitse voetbalteam zolang ik racisme en een gebrek aan respect voel. Ik heb altijd erg trots het Duitse shirt gedragen maar die tijd is voorbij.' Met die woorden kondigde Mesut Özil zondagavond zijn afscheid van Die Mannschaft aan. 

De 29-jarige middenvelder met Turkse roots lag in eigen land al een tijd onder vuur. De bal ging aan het rollen toen Özil in mei, samen met mede-international Ilkay Gündogan, tijdens een liefdadigheidsevenement in Londen op de foto ging met de Turkse president Recep Tayyip Erdogan.

Het beeld, genomen in het heetst van de Turkse verkiezingsstrijd, veroorzaakte in Duitsland heel wat commotie. Vooral boulevardblad Bild tackelde de middenvelder zwaar. Het interpreteerde de ontmoeting tussen Erdogan en de voetballers als een 'steunbetuiging aan een autoritaire leider' en het bewijs van een 'gebrek aan loyaliteit tegenover Duitsland'. 

'Met die foto hadden we geen politieke bedoelingen. Ik wilde respect tonen voor het hoogste ambt in het land van mijn familie. Ik zou een gebrek aan respect getoond hebben voor de roots van mijn voorvaderen als ik president Erdogan niet ontmoet had', stelde Özil op zijn Twitteraccount in een vier pagina's tellende brief.

Nederlaag in Rusland

Het zit de speler van de Engelse club Arsenal erg hoog dat hij door sommigen in zijn eentje verantwoordelijk gehouden wordt voor de vroege uitschakeling van Duitsland op het wereldkampioenschap voetbal in Rusland eind vorige maand.

'Sommige Duitse kranten gebruiken mijn roots en de foto met Erdogan als rechtse politieke propaganda. Waarom gebruikten ze anders foto's en titels met mijn naam om de nederlaag in Rusland te verklaren? Ze leverden geen kritiek op mijn prestaties of die van het team. Ze bekritiseerden enkel mijn Turkse roots', ging hij voort.

Veeg uit de pan

Behalve de Duitse media kreeg ook Reinhard Grindel, de voorzitter van de Duitse voetbalbond, een flinke veeg uit de pan. 'Wat me de afgelopen periode het meest heeft gefrustreerd, is de slechte behandeling door de voetbalbond en voorzitter Reinhard Grindel. In zijn ogen ben ik een Duitser als we winnen en een immigrant als we verliezen', stelde Özil in zijn brief.

De voetballer voegde eraan toe niet langer de 'zondebok' te willen zijn voor 'Grindels incompetentie en zijn onvermogen om zijn job goed te doen'. Hij herinnerde eraan dat de voorzitter van de Duitse voetbalbond in 2004 als verkozene van de conservatieve CDU multiculturalisme als een 'mythe en een leugen' bestempeld had. 

'Waarom wordt naar mijn vriend Lukas Podolski niet verwezen als een Duitser met Poolse roots terwijl mijn Turkse roots wel benadrukt worden? Is het omdat het om Turkije gaat? Omdat ik moslim ben? Door naar die Duits-Turkse roots te verwijzen karakteriseer je mensen die familie hebben in meer dan een land. Ik ben geboren en grootgebracht in Duitsland. Waarom aanvaarden mensen niet dat ik Duitser ben?', vroeg Özil zich ten slotte af.

Politieke niveau

Met die opmerking tilde de voetballer de discussie van het sportieve naar het politieke niveau. Meteen barstte in Duitsland, in 2014 na de wereldtitel voetbal in Brazilië nog geprezen om de diversiteit van Die Mannschaft, een debat los over de integratie van de zowat 3 miljoen Turken, en bij uitbreiding alle migranten, in 's lands maatschappij.

Zelfs voor voetbalmiljonairs komt de integratiedroom niet uit. Özils tirade is een voorbeeld van mislukte integratie.
Alice Weidel
AfD-kopstuk

'Als een belangrijke Duitse voetballer als Mesut Özil zich in zijn vaderland niet meer vertegenwoordigd voelt wegens racisme, gaan alarmbellen af', zei de Duitse sociaaldemocratische minister van Justitie, Katarina Barley. 

Ook bondskanselier Angela Merkel mengde zich in de zaak. Ze benadrukte dat mensen met een achtergrond als immigrant welkom zijn in Duitsland en dat de meeste mensen met een Turkse achtergrond goed geïntegreerd zijn. 'Integratie staat hoog op onze agenda', klonk het.

Mislukte integratie

De polemiek rond Özil komt er op een moment dat de rechts-populistische Alternative für Deutschland (AfD) met een antimigratiediscours een gevoelige snaar weet te raken bij steeds meer Duitsers. De partij leek maandag leedvermaak te hebben bij het afscheid van Özil als international. 'Zelfs voor voetbalmiljonairs komt de integratiedroom niet uit. Özils tirade is een voorbeeld van mislukte integratie', stelde AfD-leider Alice Weidel.

Door de Duitse voetbalploeg de rug toe te keren heeft hij het mooiste doelpunt tegen het virus van het fascisme gescoord.
Abdulhamit Gül
Turkse minister van Justitie

Turkije leek de controverse dan weer aan te grijpen om Duitsland de les te spellen. De Turkse minister van Justitie, Abdulhamit Gül, feliciteerde Özil met zijn beslissing. 'Door de Duitse voetbalploeg de rug toe te keren heeft hij het mooiste doelpunt tegen het virus van het fascisme gescoord', zette hij op Twitter. Ook de entourage van president Erdogan hekelde het 'racisme en de discriminatie' in Duitsland.

De Turkse uithalen naar Duitsland komen niet als een verrassing. De relaties tussen Ankara en Berlijn hebben sinds de mislukte coup in juli 2016 een flinke knauw gekregen, onder meer omdat de Duitse regering het harde optreden van Turkije tegen mogelijke coupplegers laakte.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content