Advertentie

Barnier zet megabanken op dieet

Michel Barnier legt vandaag het laatste puzzelstukje van zijn structurele hervorming van de bankensector op tafel.

De Commissie zet 29 grootbanken, waaronder blijkbaar KBC en Belfius voor België, op dieet: als ze niet afslanken, moeten risicoactiviteiten naar een apart filiaal. Speculeren voor eigen rekening is taboe.

Begin maart weet Michel Barnier of hij de kandidaat wordt van de Europese christendemocraten (EVP) om Commissievoorzitter José Manuel Barroso op te volgen. De voorbije vier jaar heeft hij als eurocommissaris voor de Interne Markt de ingrijpendste financiële hervorming doorgevoerd in Europa. Vandaag legt hij het sluitstuk van de puzzel op tafel: een ‘structurele hervorming van de bankensector’.

Om een filialisering te vermijden gaan banken wellicht zelf hun volume verminderen tot een redelijke grootte. Michel Barnier, Eurocomissaris voor Interne Markt 1. Wat is de opzet van die Europese bankenwet?

1. Wat is de opzet van die Europese bankenwet?

‘De 8.300 banken in de Europese Unie zijn nu beter gereguleerd, gecontroleerd, bestuurd en gekapitaliseerd dan vroeger, en de hele sector is veel transparanter geworden’, zegt Barnier. En als antwoord op de eurocrisis kwam er een Bankenunie. De vraag is nu: volstaat dat? Barnier: ‘Het antwoord is: ja, voor de overgrote meerderheid van banken. En nee, voor een dertigtal Europese megabanken: ze zijn te groot om om te vallen, te duur om ze te redden en te complex om failliet te gaan.’

2. Welke regels komen er voor die megabanken?

De balans van sommige Europese banken is groter dan het bbp van de grootste Europese landen. Ze zijn weinig transparant in hun activiteiten en zozeer met elkaar verbonden dat een faillissement een systeemrisico vormt. Die megabanken blijven risicovolle marktactiviteiten ontplooien die ze veel winst opleveren. Ze speculeren voor eigen rekening op grondstoffen of financiële instrumenten, met geld van de overheid of van hun klanten. ‘Dat is geen taak voor banken en het is niet te verantwoorden,’ zegt Barnier. ‘Daarom leggen we die megabanken een verbod op om te speculeren voor eigen rekening.’

Kort Europa begint aan de laatste grote bankenwet. Die moet de megabanken aanzetten tot een ‘redelijker’ gewicht. Er komt een verbod op speculeren voor eigen rekening en een verplichte screening van risico’s door de toezichthouder. Die kan de opsplitsing eisen van de risicoactiviteiten in een apart filiaal. Europa legt ook schaduwbankieren meer transparantie op.       3. Worden zo alle risicoactiviteiten aan banden gelegd?

Kort

Europa begint aan de laatste grote bankenwet. Die moet de megabanken aanzetten tot een ‘redelijker’ gewicht. Er komt een verbod op speculeren voor eigen rekening en een verplichte screening van risico’s door de toezichthouder. Die kan de opsplitsing eisen van de risicoactiviteiten in een apart filiaal. Europa legt ook schaduwbankieren meer transparantie op.

 

 

 

3. Worden zo alle risicoactiviteiten aan banden gelegd?

De puur speculatieve marktactiviteiten worden automatisch verboden. Maar ook andere risicovolle investeringen worden ingeperkt. Barnier: ‘We responsabiliseren daartoe de toezichthouder, de ECB voor de eurozone.’ Die gaat de investeringsactiviteiten van de banken screenen: de effectisering (het herverpakken van financiële producten), het ‘markt maken’ (zorgen dat er een tegenpartij is voor handel), de handel in afgeleide producten, het lenen aan durfkapitaal- of hefboomfondsen en dergelijke. ‘Veel van die investeringen zijn belangrijk voor de financiering van ondernemingen’, erkent Barnier. Maar als het gaat om een grote bank met een zware investeringsportefeuille komen ze op de radar. En als ze niet veilig zijn, kan de toezichthouder de afsplitsing vragen van de risicovolle activiteiten in een apart filiaal.

4. Is dat het einde van de universele bank?

Michel Barnier: ‘Ik heb nooit de universele bank willen breken. We willen wel solide universele banken. Die moeten onder degelijk toezicht komen en ordelijk ontmanteld kunnen worden, indien nodig.’ Net als België kiest Barnier niet voor een doorgedreven opsplitsing van banken in normale spaarbanken en zakenbanken. De grootte van banken wordt een bepalende factor. Barnier neemt als grens een balanstotaal van meer dan 30 miljard euro en een investeringsportefeuille van meer dan 70 miljard euro of een tiende van de activa. ‘Om die filialisering te vermijden gaan banken wellicht in sommige gevallen hun volume verminderen. Zo krijgen we een menselijkere en redelijkere grootte van banken.’

5. Kunnen banken risico’s niet wegmoffelen?

EU doorkruist Belgische wet niet

De voorstellen van eurocommissaris Michel Barnier over structurele hervormingen in de banksector verwijzen de nieuwe Belgische bankenwet van eind vorig jaar niet naar de prullenmand. De wet kan dus blijven. Dat is niet alleen de mening van Barnier zelf, maar ook van CEO Michel Vermaerke van bankenkoepel Febelfin.

De nieuwe bankenwet, die wel nog door het parlement moet, legt de tradingactiviteiten van de banken ook aan banden, maar lijkt op het eerste gezicht verder te gaan dan het voorstel van Barnier. Zo wil België de handel voor eigen rekening bij alle banken (naar Belgisch recht) verbieden, Barnier enkel bij de grootste.

Welke twee Belgische spelers tot de grootste behoren is niet helemaal duidelijk. Uit een document van de Europese Commissie blijkt dat het om KBC en Belfius gaat. BNP Paribas Fortis en ING vallen onder hun moederhuis in respectievelijk Frankrijk en Nederland.

In een eerste reactie op het EU-werkstuk zegt Vermaerke dat het ‘nog veel vraagtekens en onzekerheden’ bevat. ‘Het is als een schip dat te water wordt gelaten, maar in de mist zodat we niet weten hoe het er uitziet.’

In de Belgische banksector valt specifieke kritiek te horen. Zo wordt de Belgische wet wellicht vanaf 2015 van kracht, maar de Europese regels pas vanaf 2017. ‘Levert dat geen concurrentienadeel op voor de Belgische banken?’, valt te horen. Er is ook nog onduidelijkheid over de vraag of België door de bankenwet wordt vrijgesteld van de EU-regels. ‘De EU moet zo snel mogelijk duidelijkheid brengen. De banken willen weten waar ze aan toe zijn’, zegt een bron. BB

 

Banken kunnen geneigd zijn activiteiten buiten balans te houden om zo onder de radar te blijven, beseft Barnier. De Europese Commissie legt vandaag daarom ook een aparte verordening voor meer transparantie voor in het schaduwbankieren. Eind 2012 gebeurde wereldwijd voor 53.000 miljard euro aan transacties in de parallelle banksector. Barnier vraagt in de toekomst een rapporteringsplicht voor elke transactie voor het financieren van effecten. En het aantal keren dat een effect als onderpand kan gegeven worden voor een kortetermijnlening wordt beperkt. ‘Bij de failliete zakenbank Lehman werd eenzelfde onderpand vijf-, acht- of tienmaal hergebruikt zonder enige transparantie’, beklemtoont Barnier.

6. België heeft al een eigen bankenwet. Frankrijk en Duitsland morren.

Michel Barnier: ‘Onze Europese wetgeving heeft enkel betrekking op de zowat dertig grootste banken die sowieso vanaf eind dit jaar onder toezicht staan van de ECB. In Frankrijk zijn er vier, evenveel als in Duitsland. In België zijn er twee. Uit een van de documenten van de Europese Commissie valt af te leiden dat het gaat om KBC en Belfius. ’ Voor de kleinere en middelgrote banken blijft de nationale wetgeving van kracht. ‘Zeker als ze strenger is dan de Europese, zoals in België.’ Frankrijk en Duitsland verbieden handel voor eigen rekening niet. De ECB zal tegenover die banken dus wel haar verantwoordelijkheid moeten nemen, klinkt het. Voor de Britse banken komt er wel een uitzondering op de regels voor opsplitsing. Londen heeft nationale wetgeving die een sterkere kapitaalbuffer oplegt aan risicobanken.

7. Wat is de timing voor de nieuwe bankenwetgeving?

Het voorstel wordt vandaag goedgekeurd door de Europese Commissie. De tekst gaat nu naar het Europees Parlement en de lidstaten. Barnier: ‘Een akkoord is mogelijk tegen eind 2014, begin 2015.’ Het verbod op handelen voor eigen rekening gaat in vanaf 2017, de opgelegde splitsing vanaf 2018.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud