Advertentie
Advertentie

De folk die Dylan deed ontvlammen

Bob Dylan (rechts), hier met de folklegende Pete Seeger, kwam als 17-jarige in contact met 'The Anthology of American Folk Music' in Minneapolis. ©BELGAIMAGE

De Brusselse concertzaal AB zet de komende jaren zijn tanden in een van de invloedrijkste compilaties uit de muziekgeschiedenis. ‘The Anthology of American Folk Music’ (1952) geldt als de bijbel van de folk en de blues.

Toen Bob Dylan aan het einde van de jaren 50 rondhing in de folkscene van Dinkytown in Minneapolis, stootte hij zo vaak op dezelfde verzamelelpee vol sinistere strijdliederen dat hij op een dag het stoute besluit nam een exemplaar te stelen. De 84 breekbare en krakende folk- en bluessongs op ‘The Anthology of American Folk Music’ zouden zijn leven radicaal overhoopgooien.

Ook andere meestervertellers zoals Elvis Costello, Bruce Springsteen en Pete Seeger zijn schatplichtig aan het verzamelalbum uit 1952. Muziekfans noemen de zesdelige plaat ‘The Great American Songbook van de folkmuziek’. Wie de Amerikaanse jazzmuziek wil begrijpen, hoort zich aan ‘The Great American Songbook’ te vergrijpen. Wie wil weten waar de folkmuziek vandaan komt, hoort naar ‘The Anthology of American Folk Music’ te luisteren.

'Henry Lee', het amoureuze duet tussen Nick Cave en PJ Harvey, is een folknummer van Dick Justice uit The Anthology of American Folk.

Iedereen kent nummers uit de vier uur durende verzamelaar zonder het te weten. Bob Dylans klassieker ‘Maggie’s Farm’ is geënt op ‘Down on Penny’s Farm’ van The Bently Boys uit 1929, een song die op de Anthology staat. ‘Henry Lee’, het amoureuze duet tussen Nick Cave en PJ Harvey, is een folknummer van Dick Justice uit het album. Depeche Mode coverde ‘John The Revelator’, oorspronkelijk een nummer uit 1930 van blues- en gospelzanger Blind Willie Johnson. Ook Lou Reed, Sonic Youth, Beck en Van Morrison interpreteerden songs uit de bijbel van de Amerikaanse folk.

De Ancienne Belgique wil de vergeten verzamelaar de komende jaren in de spotlights zetten. ‘Dit is voor mij een van de grootste projecten die de AB ooit heeft gelanceerd’, zegt Kurt Overbergh, artistiek directeur van de Brusselse concertzaal. Donderdag is de aftrap met een tributeshow van The Golden Glows, een trio dat zich eerder ook verdiepte in americana uit de jaren 20 en 30.

Frontman Bram Van Moorhem prijst het brein achter het verzamelalbum: ‘Harry Smith heeft de Amerikanen opnieuw op hun eigen cultuur gewezen met de Anthology.’

Stijfkoppig

Harry Smith stelde in 1952 het compilatiealbum samen. Smith was beeldend kunstenaar, filmmaker, grafisch ontwerper en verzamelaar. Een weerspannige man van twaalf stielen en dertien ongelukken. In 1991 stierf hij berooid in een kamer van het beroemde Chelsea Hotel in New York, enkele maanden nadat hij een Grammy Award kreeg voor zijn bijzondere verdiensten voor de Amerikaanse muziekcultuur.

Op het internet is maar een handvol foto’s van de stijfkoppige man te vinden. Een van de vele fameuze verhalen over zijn dwarse karakter is dat hij in de jaren 80 samenleefde met beatdichter Allen Ginsberg, die hem in 1985 aan Bob Dylan wilde voorstellen. Dylan stond erop zijn held Smith eindelijk te ontmoeten, maar die wilde zijn bed niet uitkomen.

Depeche Mode coverde 'John The Revelator', oorspronkelijk een nummer uit 1930 van blues- en gospelzanger Blind Willie Johnson.

Naast papieren vliegtuigjes die hij in New York op straat vond, verzamelde Smith ook zo’n 20.000 songs uit een erg belangrijke periode in de Amerikaanse geschiedenis: de jaren voor en na de Great Depression, de grootste economische crisis van de twintigste eeuw die ontstond na de beurscrash van 1929. Van Moorhem: ‘Hij hield die plaatjes bij als tegenreactie op de vraag van de overheid aan de Amerikaanse bevolking in de Tweede Wereldoorlog massaal platen in te leveren. Het materiaal waarmee die 78 toerenplaten waren vervaardigd, kon tot oorlogsmateriaal worden omgesmolten. In die tijd bestonden geen moederbanden, opnames werden direct op plaat gebrand.’

Vrolijk word je niet van de verzameling verweerde folk- en bluessongs over armoede, dood en menselijk lijden, maar ze is wel essentieel cultureel erfgoed in Amerika. En niet alleen door de link met de economische depressie. Er staan ook artiesten op die later erg invloedrijk zijn geworden, zoals de Carter Family, Mississippi John Hurt of Blind Lemon Jefferson.

Toen Smith zijn verzameling wilde verkopen aan Folkways Records stelde de baas van het label voor er een compilatie van te maken. Smith nam de taak ernstig. Hij deelde de verzamelaar op in drie thema’s: ballads, social music en songs. Overbergh: ‘Hij haakte die thema’s vast aan de natuurelementen water, vuur en lucht. Dat uitte zich in de oorspronkelijke platenhoes die groen, rood en blauw kleurde. Ook de manier waarop hij de songs rangschikte, was uitzonderlijk voor die tijd. Songtitels verwijzen naar elkaar, liedjes bezingen in elkaars ‘nabijheid’ hetzelfde thema of borduren muzikaal verder op een bepaalde gitaarrif. Op die manier maakte Smith - zonder het te beseffen wellicht - in 1952 dé ultieme mixtape.’

Vrolijk word je niet van de verzameling verweerde folk- en bluessongs uit de Great Depression. Maar ze is wel essentieel cultureel erfgoed in Amerika.

The Golden Glows geven al die formidabele maar gitzwarte crisisliederen een moderne make-over. Of ze niet te ouderwets zijn? Van Moorhem: ‘Zijn liefde, dood, depressie en maatschappelijke ongelijkheid dan geen relevante thema’s meer vandaag? En wat de kwaliteit van songschrijven betreft: die is van een ongelooflijk niveau. Het is aan ons de songs pittig en interessant te maken. We doen met deze groep al vijftien jaar niets anders dan tijdloze oude muziek in een nieuw jasje te steken.’

Na The Golden Glows krijgt de Amerikaanse zanger en gitarist Sam Amidon in mei carte blanche om zich te verdiepen in de ‘Anthology of American Folk Music’. De AB benaderde ook Patti Smith, Guy Garvey van Elbow en Jeff Tweedy van Wilco. Overbergh hoopt dat ook zij de komende jaren tijd vinden in hun agenda om de Anthology van Smith te eren in Brussel. De hommage aan de invloedrijke verzamelaar en zijn samensteller duurt tot 2023, de honderdste verjaardag van het sterftejaar van de visionaire einzelgänger Smith, die de reus Bob Dylan zowel inspireerde als wandelen stuurde.

The Golden Glows present ‘The Anthology of American Folk Music’, donderdag 21 maart in de AB in Brussel.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud