reportage

De techrevolutie van onder uit

De "InMoov"-robot ©© Pacific Press/Corbis

In Rome stroomden het voorbije weekeinde 100.000 mensen samen om te experimenteren met robots, 3D-printing en doe-hetzelfelektronica. Ze noemen zichzelf de ‘Makers’.

‘Shake hands’, zegt de Fransman Gael Langevin tegen zijn witte, mensvormige robot. Het kleine meisje voor de robot kijkt wat twijfelend naar haar vriendinnetje, maar steekt dan toch de hand uit. De robot lijkt ook te aarzelen, maar geeft dan gehoorzaam een hand, zonder haar pijn te doen, tot opluchting van de menigte rond het drietal.

Gael laat de robot trage armbewegingen maken. ‘Je kan hem helemaal zelf maken’, legt hij uit. Met een gewone 3D-printer voor thuis maak je de onderdelen van zijn lichaam. Zijn ingewanden zal je moeten kopen: een Kinect-camera voor de bewegingsdetectie, een iPad als computer en microcontrollers die de instructies helpen omzetten in bewegingen.

Gael Langevin demonstreert een robot die je zelf kan nabouwen. ©rv

Langevin legt op zijn website inmoov.fr uit hoe je zelf je eigen robot kan maken. Zelf is hij een beeldhouwer en designer, geen expert in robotics, maar hij leerde het zichzelf. Of beter, hij leerde het in de steeds groter worden gemeenschap van Makers, die elkaar op weg helpen op tal van forums en sites of in fysieke ‘fablabs’. Of ze ontmoeten elkaar op een grote of kleine Maker Faire. Die van Rome is de grootste van Europa, met zeker 100.000 bezoekers die in ellenlange rijen aanschoven aan de poorten van de Sapienza-universiteit.

In deze slider krijg je een impressie van de techhappening met extra voorbeelden van wat Makers zoal fabriceren: 

Alle leeftijden waren vertegenwoordigd op de Maker Faire, de sfeer was uitgelaten. ©Elisabeth Leysen
De vijftienjarige Giovanni maakte zelf draagbare richtingaanwijzers voor een fiets die draadloos worden bediend. Daarvoor moest hij leren omgaan met 3D-printing, computercode en elektronica. ©Elisabeth Leysen
De Fransman Gael Langevin demonstreert zijn robot, die je ook zelf kan nabouwen met een kleine 3D-printer. Meer info op http://inmoov.fr/ ©Elisabeth Leyen
Een installatie van Open Ardbir waarbij doe-het-zelf bierbrouwers hun productie kunnen automatiseren. Meer info op openardbir.ecwid.com ©Elisabeth Leysen
Massa's kinderen op de Maker Faire Rome. De Makers propageren projectgericht onderwijs, waarbij coderen en elektronica samen gaan met wetenschappen, games, kunst of koken. ©Elisabeth Leysen
Andrea Gatti maakt deel uit van een team studenten van de Politecnico van Milaan. Zij maken een radiogecontroleerd vliegtuig dat raketten de ruimte kan insturen. Ook die raketten worden door de studenten gemaakt. www.skywarder.eu/blog/cyrano-program/ ©Elisabeth Leysen
Een lid van de robot rockband 'One Love Machine' van de Duitse kunstenaar Kolja Kugler. ©Elisabeth Leysen
Basilicum onder een stolp. Met de nodige sensoren en andere elektronica worden de plantjes beter verzorgd. Fablab Genua oogst hier veel succes mee. ©Elisabeth Leysen
De Genuino 101 met een module van Intel. Makers gebruiken dit om allerlei inputs - bv licht op een sensor - om te zetten in een output - bijvoorbeeld het posten van een tweet. ©Elisabeth Leysen
Massimo Banzi, medestichter van het do-het-zelf elektronicaplatform Arduino en co-curator van de Maker Faire Rome. ©Elisabeth Leysen
Een valschermsimulator op de Maker Faire Rome, met de virtual reality headset Oculus Rift en een hele installatie. ©AFP

De robot is een indrukwekkend voorbeeld van wat Makers zoal kunnen doen, nu software en hardware zo goedkoop zijn geworden en in open source worden ter beschikking gesteld. Open source, dat wil zeggen dat je de technologie mag overnemen en verbeteren, maar tegelijk ook anderen moet toelaten er hun ding met te doen. De microcontrollers van de robot zitten op moederborden ter grootte van een kredietkaart. In de VS heten ze Arduino en in Europa Genuino. Zij kunnen inputs lezen - denk aan licht op een sensor, een druk op een knop of zelfs een tweet - en dat omzetten in een output - bijvoorbeeld een lichtje laten knipperen, een motor aanzetten of een tweet versturen.

Abstract leren programmeren, vinden kinderen saai. Het moet deel uitmaken van een project.
Massimo Banzi
Medestichter Arduino

Een van de oprichters van het Genuinoproject, de Italiaan Massimo Banzi, is medeorganisator van de Maker Faire in Rome. Hij kondigde afgelopen weekeinde een belangrijke stap aan: de nieuwste versie van Genuino (de 101) bevat de Intel Curie-module, die heel compact is en weinig energie verbruikt. Belangrijk is vooral dat het project nu toegang krijgt tot het indrukwekkende netwerk van de Amerikaanse techreus.

‘We bereikten op eigen houtje enkele duizenden studenten, terwijl we nu toegang krijgen tot een wereldwijde markt’, legde Banzi uit in een gesprek met De Tijd. Intel wil helpen bij het verspreiden van Genuino in 160 landen.

- Wil je ook een Maker worden? In je buurt is er mogelijk wel een fablab of makerspace, waar je advies kan krijgen en kan experimenteren.

- De Genuino 101 (Arduino 101 in de VS) zal ergens in het eerste kwartaal van 2016 te koop zijn voor een kleine 30 euro. Hij heeft een 32-bit Intel-microcontroller, bluetooth, een accelerometer (om versnellingen te meten) en een gyroscoop (checkt de positie - schuin of liggend). Overweeg een starterskit te kopen met handleiding en basisbenodigdheden. Meer info op www.arduino.cc.

Banzi wijst glunderend naar een grote groep die samendrumt op een stand waar kinderen spelenderwijs leren programmeren. ‘Abstract leren programmeren, vinden kinderen saai. Het moet deel uitmaken van een project waar ook kunst deel kan van uitmaken. Dan krijgt alles betekenis.’

Projectgericht onderwijs is niet evident want het is arbeidsintensief. ‘Politici krijgen applaus wanneer ze in elke school een 3D-printer zetten. Maar waar het op aankomt, is dat leerkrachten opgeleid worden in het gebruik van zo’n printer in hun onderwijsproject’, legt hij uit. ‘Dat is politiek al veel minder eenvoudig.’ Het is op dat vlak dat de samenwerking met Intel resultaten kan opleveren, want er is voor de lerarentraining ook een online platform voorzien.

De vijftienjarige Giovanni moet je niet meer uitleggen wat projectleren is. Hij integreerde een Genuino in zijn fiets en knutselde een draadloze verbinding in elkaar die hem toelaat richtingaanwijzers te laten oplichten op zijn jas. Het hele project deed hem programmeren, elektronicaonderdelen begrijpen en aan 3D-printing doen.

In een andere tent staat een internationaal gezelschap achter een installatie voor een huisbierbrouwerij. ‘Open Ardbir’ heet hun project. Ook hier wordt het Genuino-platform gebruikt om het brouwersproces te automatiseren. Niet zomaar domweg automatiseren. De doe-het-zelver leert ook hoe hij het proces kan aanpassen aan zijn eigen smaak.

Er ontstaat een beweging van mensen die geloven dat iets kan worden gedaan, dat digitaal fabriceren ook bij ons kan.
Massimo Banzi
Medestichter van Arduino

‘Met de Makers proberen we geen Grote Droom te verkondigen’, zegt Banzi. ‘ Op de Faire tonen we voorbeelden van mensen die met veel wilskracht projecten realiseren. Dan heb je duizenden ouders die met hun kinderen de Faire komen bezoeken en naar huis gaan met nieuwe energie. Traag ontstaat zo een beweging van mensen die geloven dat iets kan worden gedaan, dat digitaal fabriceren ook bij ons kan.’

Van onder uit worden nieuwe projecten en nieuwe bedrijfjes gecreëerd. Wat ook blijkt uit de cijfers. Italie kent inmiddels zo’n 100 fablabs, werkplaatsen voor Makers. Wereldwijd moet het hiermee enkel de VS laten voorafgaan. Silicon Valley in Europa zou wel eens in een land kunnen liggen waar u het niet meteen verwacht.

Lees ook het verslag over de Maker Faire in Silicon Valley door onze correspondent Roel Verrycken: verandering begint met geknutsel in de garage

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud