Digitale pil houdt dokter op de hoogte

©Proteus

Binnenkort verschijnt in de VS de eerste digitale pil op de markt. Het geneesmiddel met ingebouwde chip volgt op of patiënten wel slikken wat de dokter voorschrijft. Maar bij de mijlpaal rijzen ook ethische vragen.

Abilify, een op de Amerikaanse markt verkrijgbaar geneesmiddel voor patiënten met psychische problemen, krijgt weldra een digitale variant. In een nieuwe versie van de pil zal een minuscule chip - ter grootte van een korrel zand - zitten die een arts op de hoogte houdt of de patiënt wel vaak genoeg het middel inneemt. De FDA, de overheidsinstantie die waakt over de geneesmiddelenindustrie, gaf daarvoor zijn toestemming, nadat het eerder bijkomende tests had vereist. Het gaat om het eerste gedigitaliseerde geneesmiddel ter wereld.

De sensor meet of en wanneer de patiënt de pil slikt, en stuurt die informatie naar een pleister die patiënten dragen op de borst. Die staat op haar beurt via een bluetoothconnectie in verbinding met een mobiele app. Via de smartphone kunnen patiënten hun eigen dosering opvolgen, maar ook de dokter krijgt de gegevens, samen met maximaal vier familieleden of naasten die de patiënt kan selecteren. Die kijken als het ware mee over de schouder van de patiënt.

©Mediafin

De technologie moet een oplossing bieden voor een duur probleem voor de medische industrie. Studies geven aan dat jaarlijks in de VS tot 100 miljard dollar verloren gaat omdat patiënten niet luisteren naar de voorschriften van hun dokter. Als patiënten medicijnen niet of niet op de juiste manier innemen, hebben ze vaak meer zorg nodig, wat de kosten opdrijft.

De inslikbare sensor is het resultaat van een jarenlange samenwerking tussen Otsuka, het Japanse farmabedrijf dat Abilify produceert, en Proteus Digital Health, een techstart-up uit Silicon Valley die de technologie ontwikkelde. De goedkeuring voor het digitale medicijn is voorlopig beperkt tot de Amerikaanse markt, waar Abilify een bekend middel is tegen depressie, bipolaire stoornis of schizofrenie. Proteus zette de procedure om ook in Europa groen licht te krijgen al geruime tijd geleden in gang. ‘De tijd is rijp’, zegt Andrew Thompson van Proteus. ‘Consumenten doen al aan bankieren, winkelen en communiceren via hun smartphone. Nu kunnen patiënten met ernstige mentale stoornissen op dezelfde manier hun omgeving op de hoogte houden.’

Minuscule batterij

De chip bestaat uit mineralen als silicium, koper en magnesium, maar wel in dosissen die compleet onschadelijk zijn, verzekert Proteus. De patiënt slikt de pil als een gewoon geneesmiddel. Zodra die in de maag terechtkomt en wordt verteerd, activeren maagsappen de sensor. Verder volgt de chip het natuurlijke verloop doorheen het lichaam.

Zal een bedrijf de data die het dankzij een chip ontvangt gebruiken om andere medicijnen aan te bieden?
Stefaan callens
professor gezondheidsrecht

‘De reactie van de componenten in de pil op de maagsappen creëert een soort minuscule batterij die net voldoende energie opwekt om een signaal door te sturen’, zegt Nick Van Helleputte, die bij het Leuvense innovatiecentrum Imec werkt aan chips voor medische toepassingen. Volgens Van Helleputte zit er een golf van nieuwe toepassingen aan te komen rond medicijnen die we kunnen inslikken. ‘Inslikbare camera’s of thermometers zijn al langer gangbaar. Maar die zijn groot en duur. Dit medicijn slaagt erin een minuscule krachtbron diep in het lichaam te sturen.’

Bij die doorbraak horen wel ethische vragen, met de privacy als voornaamste bezorgdheid, zegt Stefaan Callens, professor gezondheidsrecht aan de KU Leuven. ‘Vroeger wisten geneesmiddelenfabrikanten niets over de patiënten die hun geneesmiddelen kochten. Steeds meer krijgen ze de mogelijkheid om grote hoeveelheden data te verzamelen, wat ook al het geval is bij hulpmiddelen als pacemakers.’ Daardoor vraagt Callens zich af of die data niet beter beheerd worden door een onafhankelijke partij. ‘Het zijn gevoelige gegevens en die rusten bij een bedrijf, ver weg van de context van een arts-patiëntrelatie. Zullen die data worden gebruikt om andere geneesmiddelen aan te bieden? Weten we zeker dat die data niet doorverkocht worden?’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud