reportage

‘Eén vaccinvracht is snel miljoenen euro's waard'

Brussels Airport verwacht eind oktober de eerste - beperkte - transporten van covidvaccins. ©Tim Dirven

Brussels Airport is Europa’s grootste farmahub, met mobiele frigoboxen, hightechcontainers en 30.000 vierkante meter aan temperatuurgecontroleerde magazijnen. Een huzarenstuk wacht: de wereldwijde verdeling van Covid-19-vaccins. ‘Met lege passagiersvliegtuigen.’

Na een securitycheck zijn we net het tarmac opgereden van de cargoluchthaven van Brussels Airport. De Europese hub voor het luchttransport van medicijnen en vaccins stoomt zich al maanden klaar voor een monsteroperatie: het wereldwijde transport van miljarden dosissen van Covid-19-vaccins. Terwijl de ratrace om ze te produceren nog volop aan de gang is, breekt de logistieke wereld zich het hoofd over dat huzarenstuk.

‘We verwachten de eerste, weliswaar beperkte transporten eind oktober’, zegt Nathan De Valck, verantwoordelijk voor de luchtvrachtactiviteiten van Brussels Airport, zonder in detail te willen treden.

Bij het luchttransport van vaccins zijn snelheid en een constante temperatuur cruciaal. ‘Onze troef is dat we 30.000 vierkante meter aan temperatuurgecontroleerde farmamagazijnen hebben - de grootste oppervlakte van alle Europese luchthavens - en elk jaar tienduizenden tonnen vaccins vervoeren’, zegt De Valck.

We zijn de eerste luchthaven die een vloot mobiele frigoboxen heeft ontwikkeld.
Nathan De Valck, Brussels Airport

Brussels Airport surft mee op het succes van de grote farmacluster in ons land. Die telt vestigingen van GlaxoSmithKline, Pfizer en Johnson & Johnson, die ook kandidaat-Covid-19-vaccins ontwikkelen. Een bijkomende troef is dat een kwart van de 100 logistieke dienstverleners in Brussels Airport gespecialiseerd is in farma.

In de schaduw van een vliegtuig van Qatar Airways staan we oog in oog met negen grote containers op wielen. ‘Dat zijn onze Airside Pharma Transporters, een vloot mobiele frigoboxen die we als eerste luchthaven zelf ontwikkelden. Zo kunnen we ook op het tarmac de vaccins gekoeld vervoeren, van de koelmagazijnen naar het vliegtuig. Dat kan twintig minuten tot een uur duren’, zegt De Valck. ‘Ze werken op batterijen en zijn uitgerust met zonnepanelen en een koelunit. Een sensor monitort de temperatuur in realtime en er gaat een alarm af als iets fout loopt. Daarmee onderscheiden we ons van andere luchthavens.’

8.000 jumbojets

Als voorzitter van Pharma.Aero, dat internationale luchthavens (zoals Singapore en Miami), farma (zoals Pfizer, GSK en Johnson & Johnson) en logistieke bedrijven overkoepelt, heeft De Valck een goed zicht op de onzekerheden over de grootschalige distributie van de Covid-19-vaccins die in volle ontwikkeling zijn.

-70
diepvriesvaccin
Sommige vaccins zullen vervoerd moeten worden bij temperaturen tot minus 70 graden Celsius.

‘Door intense contacten met farmabedrijven weten we dat er verschillende transportcondities zullen zijn, afhankelijk van het vaccintype. Met het klassieke koeltransport, tussen 2 en 8 graden Celsius, zijn we vertrouwd. Maar sommige vaccins zullen vervoerd worden bij vriestemperaturen tot misschien -70 graden Celsius, met droogijs (bevroren CO₂, red.) of vloeibare stikstof. Dat gebeurt nu ook al. Maar de hamvraag is: welke volumes moeten we straks onder welke omstandigheden vervoeren?’

Een van de mogelijke flessenhalzen in het luchttransport van covidvaccins is de beschikbare capaciteit. De internationale luchtvaartvereniging IATA becijferde dat 8.000 jumbojets nodig zijn.

Vandaag gebeurt de helft van het luchtvervoer van vaccins vanaf Brussels Airport met volvrachtvliegtuigen en de helft met passagiersvliegtuigen. ‘De farmabedrijven verkiezen vaak passagiersvliegtuigen omdat ze frequenter en stipter vliegen’, zegt De Valck.

Maar door de coronapandemie is het passagiersluchtverkeer fors teruggevallen. ‘Ik sluit niet uit dat lege passagiersvliegtuigen vaccins zullen verdelen. Aan het begin van de coronacrisis, toen er een groot tekort aan mondmaskers was, werden passagiersvliegtuigen ingezet om die vanuit China te verdelen. Maar het is te vroeg om te voorspellen welke vaccinvolumes via Brussel zullen passeren en naar waar die zullen gaan.’

Astronomische waarde

Kuehne+Nagel, een van de grote logistieke dienstverleners die zich in Brussels Airport specialiseren in farmatransport, erkent dat gesprekken lopen met vaccinproducenten. ‘We plakken daar geen namen op’, zegt Geert Torfs, Air Logistics director Belux. ‘Maar we verwachten de eerste transporten van coronavaccins rond de jaarwisseling. Een flink deel zal export uit België zijn, maar sommige zullen ingevoerd worden.’

Kuehne+Nagel zit sinds juni in een nieuw gebouw op Brucargo West, met meer dan 15.000 vierkante meter aan temperatuurgecontroleerde magazijnen, waarvan 6.000 vierkante meter voor medicijnen en vaccins wordt gebruikt. Die zijn - niet onlogisch wegens de astronomische waarde van de goederen - zwaar beveiligd. Overal hangen camera’s, er is fysieke bewaking en alleen gespecialiseerd personeel met een toegangsbadge kan binnen.

‘Een vaccinzending kan snel miljoenen euro’s waard zijn’, zegt Wim Rauws, Pharma & Healthcare manager Air Logistics Kuehne+Nagel BeLux, terwijl we aan de achterkant van het gebouw de afrastering van de cargoluchthaven zien. ‘We verminderen het risico op schade en temperatuurafwijkingen omdat we heel snel in de luchthaven zijn.’

85%
Booming business
Het aantal farmazendingen vanuit Brussels Airport steeg de voorbije vier jaar met 85 procent.

Met gespecialiseerde koelvrachtwagens en een wereldwijd logistiek netwerk garandeert Kuehne+Nagel het koudeketentransport van vaccins van de farmasite naar de vaccinatiecentra. Het investeerde in een vernieuwing van de farmahub in de luchthaven van Johannesburg in Zuid-Afrika.

In de eerste hal van de West-Europese farmahub op Brucargo staan her en der palletten met dozen vol medicijnen en medische toestellen die tussen 15 en 25 graden Celsius bewaard worden. Kuehne+Nagel gebruikt een breed arsenaal aan hightechverpakkingen om temperatuurafwijkingen te vermijden. Dat gaat van gelpacks die afzonderlijk bij -20 graden Celsius voorgekoeld worden over isolerende dekens tot containers met elektrisch opgeladen compressoren. Ook gebruikt het dataloggers, sensoren die de temperatuur en stabiliteitsdata van vaccins monitoren.

In de hal waar straks allicht Covid-19-vaccins bij een constante temperatuur van 2 tot 8 graden Celsius staan, schuift een heftruck palletten met dozen vol medicatie. De bestemming is Canada en in een openstaande koelcontainer zien we dampende blokken droogijs in kartonnen verpakkingen. ‘Deze bevat bloedplasma dat we koelen op -60 graden Celsius’, zegt Rauws, wijzend naar een andere container.

Hij vermoedt dat gespecialiseerde koelverpakkingen straks mogelijk schaars worden. ‘De vraag naar droogijs en koelcontainers voor vaccins zal groot zijn wereldwijd. We onderhandelen volop met leveranciers om er zeker voldoende te hebben.’

Farmahub

Brussels Airport heeft van alle Europese luchthavens de grootste oppervlakte aan temperatuurgecontroleerde magazijnen voor medicijnen en vaccins: 30.000 vierkante meter, een oppervlakte die in vijf jaar is verdubbeld. Het aantal gevlogen farmazendingen groeide de afgelopen vier jaar met 85 procent. Met jaarlijkse dubbelcijferige groeipercentages is dat ver boven de groei van de algemene luchtvrachtvolumes. 25 van de 100 logistieke bedrijven in de luchthaven zijn gespecialiseerd in de behandeling van medicijnen en vaccins. Voor export is het aandeel van farmatransport in de totale luchtvracht van Brussels Airport 8 procent. Dat is ruim tweemaal zoveel als het gemiddelde van alle Europese luchthavens.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud